Σημαντικές αλλαγές για οφειλέτες, δανειολήπτες, επενδυτές σε κρυπτονομίσματα και επιχειρήσεις φέρνει το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή. Στο επίκεντρο βρίσκονται η επέκταση της ρύθμισης χρεών προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 120 μηνιαίες δόσεις, η ενίσχυση της προστασίας των συνεπών δανειοληπτών και η θέσπιση φορολογικού πλαισίου για τα κέρδη από κρυπτονομίσματα.
Παράλληλα, το τελικό κείμενο περιλαμβάνει μια σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με τη δημόσια διαβούλευση: αποσύρθηκε η διάταξη που προέβλεπε υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή για όλες τις αντικαταβολές μέσω εταιρειών ταχυμεταφοράς, ανεξαρτήτως ποσού.
Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης νέες υποχρεώσεις για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), επιταχύνει υπό προϋποθέσεις την απαλλαγή από χρέη μετά την πτώχευση και μεταφέρει στην ΑΑΔΕ την αρμοδιότητα ελέγχου της ακρίβειας των στοιχείων του Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων.
Ρύθμιση έως 120 δόσεις για χρέη σε εφορία και Ταμεία
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τη διεύρυνση της ρύθμισης ληξιπρόθεσμων οφειλών, με τον μέγιστο αριθμό μηνιαίων δόσεων να αυξάνεται από 72 σε 120.
Η νέα δυνατότητα αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση και τους ασφαλιστικούς φορείς, με την περίοδο αναφοράς να επεκτείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
Ειδικότερα, για την εφορία μπορούν να ενταχθούν βεβαιωμένες οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μέχρι την ημερομηνία αυτή, ενώ για τα ασφαλιστικά ταμεία καλύπτονται οφειλές που αφορούν χρονικές περιόδους έως το τέλος του 2024.
Η ελάχιστη μηνιαία δόση παραμένει στα 30 ευρώ, ενώ η προθεσμία υποβολής αιτήσεων προβλέπεται να παραταθεί έως τις 30 Ιουνίου 2027.
Βασική προϋπόθεση είναι οι οφειλές να μην βρίσκονταν σε ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και να μην έχουν υπαχθεί σε άλλη ρύθμιση μέχρι την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
Προβλέπεται, ωστόσο, ειδική εξαίρεση για όσους εξυπηρετούν ήδη τη ρύθμιση των 72 δόσεων του ν. 5313/2026.
Οι συγκεκριμένοι οφειλέτες θα μπορούν, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να επιλέξουν τη μετάβαση στο νέο σχήμα των 120 δόσεων, υπό την προϋπόθεση ότι η υφιστάμενη ρύθμισή τους παραμένει ενεργή.
Όσοι δεν επιθυμούν να μεταφερθούν θα συνεχίσουν να εξυπηρετούν τη ρύθμισή τους με τους προηγούμενους όρους.
Η αύξηση του αριθμού των δόσεων μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη μηνιαία επιβάρυνση, αν και η μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής συνεπάγεται ότι οι οφειλέτες θα πρέπει να συνυπολογίσουν και το συνολικό κόστος των τόκων.
Οι προϋποθέσεις και οι προθεσμίες πληρωμής
Η ένταξη στη νέα ρύθμιση συνοδεύεται από συγκεκριμένες υποχρεώσεις.
Για τις φορολογικές οφειλές απαιτείται να έχουν υποβληθεί οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε ετών, εφόσον η σχετική προθεσμία είχε λήξει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Παράλληλα, προβλέπεται υποχρέωση τακτοποίησης των υπόλοιπων οφειλών, ενώ από τη ρύθμιση αποκλείονται πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
Η πρώτη δόση για τα χρέη προς την εφορία θα πρέπει να καταβληθεί εντός τριών εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αίτησης.
Για τις ασφαλιστικές οφειλές, η πρώτη καταβολή θα πραγματοποιείται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα κατά τον οποίο υποβάλλεται η αίτηση.
Servicers: Νέες υποχρεώσεις και προστασία από κατασχέσεις
Σημαντικές παρεμβάσεις προβλέπονται και στο πλαίσιο λειτουργίας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, με στόχο την ενίσχυση της ενημέρωσης και της προστασίας των δανειοληπτών.
Το νομοσχέδιο προβλέπει αναστολή της τοκοφορίας όταν δεν παρέχονται εγκαίρως στον δανειολήπτη τα απαιτούμενα στοιχεία, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της σχετικής διάταξης.
Παράλληλα, ενισχύονται οι υποχρεώσεις των servicers για την υποβολή στοιχείων στην Τράπεζα της Ελλάδος, με την αποστολή ανακριβών ή ελλιπών πληροφοριών να επισύρει διοικητικές κυρώσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στους δανειολήπτες που εξυπηρετούν κανονικά τις ρυθμίσεις τους.
Όσο τηρούν τους συμφωνημένους όρους, προβλέπεται ότι δεν θα επιτρέπονται η καταγγελία της ρύθμισης ή της δανειακής σύμβασης, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, οι κατασχέσεις και η επίσπευση ή συνέχιση πλειστηριασμού.
Η προστασία επεκτείνεται και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο δανειολήπτης αδυνατεί να καταβάλει δόσεις αποκλειστικά επειδή ο πιστωτής ή ο διαχειριστής δεν του έχει χορηγήσει τα απαραίτητα στοιχεία πληρωμής.
Αποζημίωση ίση με πέντε δόσεις για παραβιάσεις
Το νέο πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες συνέπειες σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων του συνεπούς δανειολήπτη.
Εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της διάταξης, προβλέπεται πίστωση υπέρ του οφειλέτη ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις, το οποίο θα συμψηφίζεται με τις τελευταίες πέντε δόσεις της ρύθμισης.
Επιπλέον, προβλέπεται παράταση της διάρκειας της ρύθμισης κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση, καθώς και αποκατάσταση των συνεπειών της παράνομης ενέργειας με δαπάνες του πιστωτή.
Παράλληλα, θεσπίζεται ειδική διαδικασία διμερούς διαπραγμάτευσης, η οποία θα μπορεί να αξιοποιείται για τη ρύθμιση ή την οριστική διευθέτηση δανειακών οφειλών.
Πτώχευση: Απαλλαγή από χρέη σε 12 αντί για 36 μήνες
Σημαντική αλλαγή περιλαμβάνεται και στο πλαίσιο της πτώχευσης, καθώς προβλέπεται η μείωση του χρονικού διαστήματος για την απαλλαγή από οφειλές από 36 σε 12 μήνες, στις περιπτώσεις που καλύπτουν οι σχετικές διατάξεις.
Η παρέμβαση αποσκοπεί στην ταχύτερη οικονομική επανεκκίνηση των προσώπων που υπάγονται στη διαδικασία πτώχευσης.
Επιπλέον, καταργούνται χρονικοί περιορισμοί για τη ρύθμιση οφειλών που προέρχονται από καταπτώσεις εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου, της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και του ΤΕΜΠΜΕ.
Κρυπτονομίσματα: Φόρος 10% στην υπεραξία
Το πολυνομοσχέδιο εισάγει ειδικό φορολογικό πλαίσιο για τα κέρδη από κρυπτονομίσματα, προβλέποντας συντελεστή 10% στην υπεραξία από τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων.
Παράλληλα, θεσπίζεται απαλλαγή όταν το συνολικό καθαρό ετήσιο κέρδος, μετά τον προβλεπόμενο συμψηφισμό ζημιών, δεν υπερβαίνει τα 500 ευρώ.
Στις φορολογητέες πράξεις περιλαμβάνεται όχι μόνο η πώληση κρυπτονομισμάτων, αλλά και η χρησιμοποίησή τους για την αγορά αγαθών ή την πληρωμή υπηρεσιών.
Στις περιπτώσεις αυτές, η αξία των κρυπτοστοιχείων θα υπολογίζεται σε ευρώ κατά τον χρόνο πραγματοποίησης της συναλλαγής.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η τεκμηρίωση του κόστους απόκτησης. Εάν δεν μπορεί να προσδιοριστεί η τιμή κτήσης, αυτή θα θεωρείται μηδενική, γεγονός που μπορεί να αυξήσει σημαντικά τη φορολογητέα υπεραξία.
Οι ζημιές που υπερβαίνουν τα 500 ευρώ ανά φορολογικό έτος θα μπορούν να μεταφέρονται για πέντε έτη, προκειμένου να συμψηφίζονται αποκλειστικά με μελλοντικά κέρδη από μεταβιβάσεις κρυπτοστοιχείων.
Staking, τεκμήρια και δυνατότητα δήλωσης παλαιών κερδών
Το νέο φορολογικό πλαίσιο καλύπτει και άλλες δραστηριότητες που σχετίζονται με τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία.
Οι αποδόσεις από staking, δανεισμό κρυπτονομισμάτων και παροχή ρευστότητας θα αντιμετωπίζονται φορολογικά ως εισόδημα από τόκους.
Παράλληλα, η αγορά κρυπτοστοιχείων θα προστίθεται στις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των τεκμηρίων.
Για κέρδη και σχετικά εισοδήματα προηγούμενων ετών προβλέπεται δυνατότητα οικειοθελούς δήλωσης εντός 12 μηνών από την έναρξη ισχύος της διάταξης.
Εφόσον ο αναλογών φόρος καταβληθεί εμπρόθεσμα, δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα ή τόκοι για την προηγούμενη μη δήλωση.
Ρυθμίζεται επίσης η φορολογική αντιμετώπιση των κρυπτοστοιχείων σε κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές, καθώς και η απαλλαγή των πωλήσεών τους από το ψηφιακό τέλος συναλλαγής.
Αντικαταβολές: Παραμένει η δυνατότητα πληρωμής χωρίς υποχρεωτική ηλεκτρονική συναλλαγή
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που έγιναν στο νομοσχέδιο μετά τη δημόσια διαβούλευση αφορά τις αντικαταβολές.
Η αρχική πρόβλεψη επέβαλλε υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή για όλες τις αγορές που παραδίδονται μέσω courier και εξοφλούνται κατά την παράδοση, ανεξάρτητα από το ύψος της συναλλαγής.
Η διάταξη αυτή αποσύρθηκε και δεν περιλαμβάνεται στο κείμενο που κατατέθηκε στη Βουλή.
Κατά συνέπεια, το νομοσχέδιο δεν θεσπίζει τη συγκεκριμένη γενική υποχρέωση ηλεκτρονικής πληρωμής στις αντικαταβολές.
Στην ΑΑΔΕ ο έλεγχος των πραγματικών δικαιούχων
Στο πεδίο της επιχειρηματικής δραστηριότητας, η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει την αρμοδιότητα ελέγχου της ακρίβειας των στοιχείων του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων.
Το Μητρώο περιλαμβάνει πληροφορίες για τα φυσικά πρόσωπα που τελικά κατέχουν ή ελέγχουν εταιρείες και άλλες νομικές οντότητες.
Παράλληλα, καθορίζονται οι κατηγορίες προσώπων και φορέων που θα μπορούν να αποκτούν πρόσβαση στα στοιχεία του, εφόσον αποδεικνύουν ειδικό έννομο συμφέρον για την πρόληψη και αντιμετώπιση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Αλλαγές στη φορολογία και στους ελέγχους
Το πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμη σειρά φορολογικών και διοικητικών παρεμβάσεων.
Μεταξύ αυτών προβλέπονται αυστηρότερες προϋποθέσεις για τη διατήρηση φορολογικών κινήτρων από φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική κατοικία τους στην Ελλάδα.
Παράλληλα, εισάγεται αυτοτελής φορολόγηση 15% για συντάξεις διεθνών οργανισμών, ενώ προβλέπεται αυτεπάγγελτη μετάταξη αγροτών από το ειδικό στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ όταν δεν πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.
Στις υπόλοιπες ρυθμίσεις περιλαμβάνονται παρεμβάσεις για τους ελέγχους στη διακίνηση καυσίμων, την επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης και τη φορολογική μεταχείριση εταιρειών χαρτοφυλακίου ποντοπόρων πλοίων που εισάγονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για πολίτες και επιχειρήσεις
Το νέο νομοσχέδιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει διαφορετικές εκκρεμότητες στο πεδίο της φορολογίας, της διαχείρισης ιδιωτικού χρέους και της εποπτείας των οικονομικών συναλλαγών.
Για τους οφειλέτες, η σημαντικότερη παρέμβαση είναι η δυνατότητα αποπληρωμής συγκεκριμένων χρεών σε έως 120 δόσεις, ενώ για τους συνεπείς δανειολήπτες προβλέπονται πρόσθετες δικλίδες προστασίας έναντι παράνομων ενεργειών πιστωτών και servicers.
Για όσους πραγματοποιούν συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα, η εισαγωγή συντελεστή 10% στην υπεραξία δημιουργεί ένα ειδικό φορολογικό πλαίσιο, με νέες υποχρεώσεις τεκμηρίωσης και δήλωσης των συναλλαγών.
Την ίδια στιγμή, η απόσυρση της διάταξης για τις αντικαταβολές αποτρέπει την καθιέρωση της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής πληρωμής σε όλες τις παραδόσεις μέσω courier.
Οι νέες ρυθμίσεις θα αποκτήσουν δεσμευτική ισχύ μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου και τη δημοσίευση του νόμου, με τις επιμέρους ημερομηνίες εφαρμογής να καθορίζονται από τις αντίστοιχες διατάξεις.
===============================================
Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες του fpress.gr αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση του fpress.gr για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
