Νομοσχέδιο-βόμβα: Τέλος στις οφειλές που ξεπερνούν το τριπλάσιο του αρχικού δανείου – Ο πρακτικός οδηγός

Αν έχετε ένα δάνειο που «κόλλησε» και κάθε φορά που παίρνετε τηλέφωνο τον servicer σας λένε «θα σας καλέσουμε», το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή στις 26 Οκτωβρίου φέρνει αλλαγές που σας αφορούν άμεσα.

Δύο είναι τα πιο σημαντικά:

• μια νέα διαδικασία, η «διμερής ρύθμιση», όπου η τράπεζα ή το fund είναι υποχρεωμένοι να σας απαντήσουν μέσα σε συγκεκριμένο χρόνο,
• το περίφημο «1 προς 3», που βάζει ταβάνι στο πόσο μπορεί να «φουσκώσει» ένα δάνειο από τους τόκους.

Παρακάτω θα βρείτε όλα όσα χρειάζεστε, χωρίς νομικούρα.

Τι είναι η «διμερής ρύθμιση» με απλά λόγια

Είναι μια κουβέντα ανάμεσα σε εσάς και αυτόν που διαχειρίζεται το δάνειό σας (τράπεζα ή servicer), με σκοπό να βρεθεί μια ρύθμιση που μπορείτε να πληρώνετε.

Κάτι αντίστοιχο υπήρχε και μέχρι σήμερα, με τον Κώδικα Δεοντολογίας των Τραπεζών. Στην πράξη όμως πολλοί δανειολήπτες περίμεναν μήνες χωρίς απάντηση.

Η μεγάλη διαφορά είναι ότι τώρα:

• υπάρχουν αυστηρές προθεσμίες για τον δανειστή,
• όλα γίνονται μέσω ψηφιακής πλατφόρμας, άρα μένει «ίχνος»,
• η Τράπεζα της Ελλάδος ελέγχει αν οι servicers τηρούν τους χρόνους,
• δεν πληρώνετε τίποτα για να εξεταστεί η αίτησή σας.

Η διαδικασία δεν σας κλείνει άλλες πόρτες: μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε παράλληλα με τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Επίσης ισχύει και για τους εγγυητές, που μπορούν να ζητήσουν ρύθμιση αυτοτελώς.

Ποιοι μπορούν να μπουν και ποιοι όχι

Μπορούν:

• νοικοκυριά και ελεύθεροι επαγγελματίες,
• μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις,
• όσοι χρωστούν σε τράπεζες, servicers, funds ή τράπεζες υπό εκκαθάριση,
• ακόμη κι αν έχει ήδη ξεκινήσει κατάσχεση ή πλειστηριασμός, αρκεί το ακίνητο να μην έχει ήδη κατακυρωθεί σε αγοραστή.

Δεν μπορούν:

• μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις,
• κοινοπρακτικά δάνεια,
• όσοι έχουν ήδη λάβει από τον δανειστή την υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης πριν από πλειστηριασμό.

⚠️ Προσοχή: αν υπάρχει ήδη ορισμένος πλειστηριασμός και κάνετε την αίτηση μέσα στους τελευταίους 3 μήνες πριν από αυτόν, ο πλειστηριασμός δεν σταματά. Μην αφήνετε τίποτα για την τελευταία στιγμή.

Βήμα βήμα: οι προθεσμίες

💡 Πρακτική συμβουλή: αν στο βήμα 5 δεν απαντήσετε μέσα σε έναν μήνα, η διαδικασία κλείνει. Σημειώστε την ημερομηνία στο ημερολόγιο.

Αν ο servicer δεν απαντήσει στους 3 μήνες

Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη αλλαγή. Αν περάσουν οι 3 μήνες χωρίς απάντηση:

• η υπόθεσή σας σημειώνεται αυτόματα «εκπρόθεσμη» στην πλατφόρμα,
• σταματούν να τρέχουν οι τόκοι μέχρι να σας απαντήσουν,
• δεν επιτρέπεται καμία νέα κατάσχεση ή πλειστηριασμός, ούτε να συνεχιστούν όσα εκκρεμούν,
• η παράβαση στέλνεται αυτόματα στην Τράπεζα της Ελλάδος, χωρίς να χρειαστεί να κάνετε εσείς καταγγελία.

Τι μπορεί να σας προτείνουν

• Ρύθμιση: νέες δόσεις, που πρέπει να είναι «βιώσιμες». Ο δανειστής υπολογίζει το εισόδημά σας, την περιουσία σας και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης της οικογένειάς σας.
• Αν γίνεται, ο δανειστής πρέπει να σας δώσει δύο εναλλακτικές προτάσεις για να διαλέξετε.
• Προκαταβολή έως 15% του κεφαλαίου. Μπορεί να μειωθεί ή να μην ζητηθεί καθόλου, αν υπάρχει σοβαρή οικονομική δυσκολία, κοινωνικοί λόγοι ή προβλήματα υγείας. Αν ισχύει κάτι από αυτά, ζητήστε το και τεκμηριώστε το με χαρτιά.
• Οριστική λύση: αν δεν βγαίνει ρύθμιση, μπορεί να συμφωνηθεί εξόφληση, ακόμη και με παραχώρηση ακινήτου. Αυτό γίνεται μόνο αν συμφωνήσετε εσείς.

Τι γίνεται με το σπίτι σας όσο τρέχει η διαδικασία

Από τη στιγμή που καταθέτετε πλήρη φάκελο και μέχρι να τελειώσει η διαδικασία, ο δανειστής δεν μπορεί:

• να κινήσει πλειστηριασμό για την κύρια κατοικία σας,
• να πάρει ασφαλιστικά μέτρα πάνω σε αυτήν,
• να γράψει νέα υποθήκη ή να μετατρέψει την προσημείωση σε υποθήκη.

Μπορεί όμως να «μπει» σε πλειστηριασμό που έχει ξεκινήσει άλλος πιστωτής, για παράδειγμα η Εφορία.

Οι παγίδες που πρέπει να ξέρετε

1. Η αίτηση γίνεται μία φορά για τα ίδια δάνεια. Ετοιμάστε σωστά τον φάκελο από την αρχή.
2. Αν χάσετε 3 δόσεις, πιο συγκεκριμένα αν τα απλήρωτα ξεπεράσουν την αξία 3 δόσεων, ο δανειστής μπορεί να ακυρώσει τη ρύθμιση. Τότε το χρέος επιστρέφει στο αρχικό ποσό, μείον όσα πληρώσατε.
3. Η σύμβαση ρύθμισης είναι εκτελεστός τίτλος. Αν τη χάσετε, ο δανειστής μπορεί να κινηθεί κατευθείαν σε κατασχέσεις, και εναντίον των εγγυητών που την υπέγραψαν.
4. Αν χάσετε τη διμερή ρύθμιση, δεν μπορείτε να ρυθμίσετε ξανά τα ίδια ποσά μέσω εξωδικαστικού. Γι’ αυτό κάντε ρύθμιση που αντέχετε, όχι ό,τι σας «πετάξουν».

Διμερής ρύθμιση ή εξωδικαστικός;

• Μπορείτε και τα δύο. Αν κάνετε αίτηση στον εξωδικαστικό, η διμερής ρύθμιση «παγώνει».
• Αν ο εξωδικαστικός δεν πετύχει, συνεχίζετε τη διμερή από εκεί που είχε μείνει. Πρέπει όμως να το ζητήσετε μέσα σε 30 ημέρες, αλλιώς η διμερής κλείνει.
• Ο δανειστής δεν επιτρέπεται να σας απορρίψει επειδή έχετε μπει παλιότερα στον εξωδικαστικό.
• Ο εξωδικαστικός βάζει στο ίδιο τραπέζι όλους τους πιστωτές μαζί, και την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Η διμερής αφορά μόνο το δάνειο με τον συγκεκριμένο δανειστή. Ποια λύση συμφέρει εξαρτάται από την περίπτωση του καθενός.

Το «1 προς 3»: τι σημαίνει για το χρέος σας

Αυτή είναι ίσως η πιο ευχάριστη είδηση του νομοσχεδίου. Με απλά λόγια:

Ένα δάνειο δεν μπορεί πια να «φουσκώσει» πάνω από το τριπλάσιο του ποσού που πήρατε.

Το όριο αυτό υπήρχε και πριν, αλλά ίσχυε μόνο για δάνεια κάτω από ορισμένα ποσά. Τώρα επεκτείνεται σε όλα τα δάνεια και τις πιστώσεις: στεγαστικά, καταναλωτικά, κάρτες, επιχειρηματικά, όποιο κι αν είναι το ποσό.

Ένα παράδειγμα

Ο κ. Γιώργος πήρε το 2008 στεγαστικό 40.000 ευρώ. Μέχρι σήμερα έχει πληρώσει 30.000 ευρώ. Με τους τόκους υπερημερίας, το fund τού ζητά σήμερα 150.000 ευρώ.

• Το ταβάνι είναι 3 × 40.000 = 120.000 ευρώ συνολικά.
• Στον λογαριασμό μετρούν και όσα έχει ήδη πληρώσει.
• Άρα, με τον τρόπο που εφαρμόζεται το όριο μέχρι σήμερα, η οφειλή του πέφτει περίπου στα 120.000 − 30.000 = 90.000 ευρώ, αντί για 150.000.

(Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό. Ο ακριβής υπολογισμός θα εξαρτηθεί από τα στοιχεία κάθε δανείου και από τις διευκρινίσεις που αναμένονται.)

Τι άλλο πρέπει να ξέρετε για το «1 προς 3»

• Δεν χρειάζεται να κάνετε αίτηση ή αγωγή. Ισχύει αυτόματα.
• Οι τράπεζες και τα funds είναι υποχρεωμένα να ξαναμετρήσουν μόνα τους τα δάνεια μέσα σε 6 μήνες από την ψήφιση του νόμου.
• Αφορά δάνεια που είναι απλήρωτα πάνω από 90 ημέρες, τώρα ή στο μέλλον.
• Ισχύει ακόμη κι αν έχει βγει διαταγή πληρωμής ή δικαστική απόφαση ή αν το δάνειο έχει πουληθεί σε fund.
• Ισχύει και αν έχετε ήδη κάνει ρύθμιση ή συμβιβασμό, για το ποσό που μένει να πληρώσετε.
• Αν τρέχει κατάσχεση ή πλειστηριασμός, αυτός συνεχίζει μόνο για το νέο, μικρότερο ποσό.
• Αν το fund δεν έχει τα παλιά στοιχεία του δανείου, μετρά μόνο το κεφάλαιο, χωρίς τόκους.
• Μετά τον επανυπολογισμό, σταματούν να τρέχουν τόκοι. Ξαναξεκινούν μόνο αν ο δανειστής πάει στα δικαστήρια.
• ⚠️ Όσα έχετε ήδη πληρώσει δεν σας επιστρέφονται.

Το «όπλο» που πρέπει να χρησιμοποιήσετε: ζητήστε τα χαρτιά σας

Για να ελέγξετε αν σας «έκοψαν» σωστά το χρέος, χρειάζεστε στοιχεία. Ο νόμος σας δίνει το δικαίωμα να ζητήσετε δωρεάν από τον servicer, μόνοι σας ή μέσω εξουσιοδοτημένου συμβούλου:

• τη σύμβαση και όλες τις τροποποιήσεις της,
• το ιστορικό όλων των πληρωμών σας,
• πώς υπολογίζεται το επιτόκιο,
• ανάλυση του χρέους σε κεφάλαιο, τόκους, τόκους υπερημερίας, έξοδα και προμήθειες.

Ο servicer πρέπει να σας απαντήσει μέσα σε 45 ημέρες. Αν δεν απαντήσει, το δάνειό σας σταματά να τοκίζεται μέχρι να σας δώσει όλα τα στοιχεία.

Τι να κάνετε από σήμερα: λίστα ελέγχου

• ☐ Εγγραφείτε στην ηλεκτρονική πλατφόρμα πληροφόρησης του servicer σας, με email και κινητό. Αν δεν είστε εγγεγραμμένοι, ο δανειστής απαλλάσσεται από την υποχρέωση να σας στείλει πρόταση ρύθμισης πριν από πλειστηριασμό.
• ☐ Βεβαιωθείτε ότι τα στοιχεία σας στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (gov.gr) είναι σωστά. Από εκεί θα έρθει η ειδοποίηση.
• ☐ Ζητήστε γραπτώς τα στοιχεία του δανείου σας (σύμβαση, πληρωμές, ανάλυση χρέους). Κρατήστε αποδεικτικό ότι το στείλατε.
• ☐ Βρείτε πόσα χρήματα πήρατε αρχικά και πόσα έχετε πληρώσει. Έτσι μπορείτε να ελέγξετε αν ισχύει το «1 προς 3».
• ☐ Μαζέψτε από τώρα εκκαθαριστικά, Ε9, μισθοδοσίες ή συντάξεις, λογαριασμούς. Θα χρειαστούν για τον φάκελο.
• ☐ Αν έχετε ορισμένο πλειστηριασμό, κινηθείτε τουλάχιστον 3 μήνες νωρίτερα.
• ☐ Πριν υπογράψετε, υπολογίστε αν η δόση βγαίνει με το εισόδημά σας. Αν χαθεί η ρύθμιση, κλείνει και ο δρόμος του εξωδικαστικού για τα ίδια ποσά.

Πότε ισχύουν όλα αυτά

• 26 Οκτωβρίου 2026: το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή. Δεν είναι ακόμη νόμος και μπορεί να αλλάξει στη συζήτηση.
• Από την ψήφιση και τη δημοσίευση στο ΦΕΚ αρχίζουν να μετρούν οι προθεσμίες.
• Μέσα σε 3 μήνες από την ισχύ: όσοι έχουν δάνειο καταγγελμένο ή απλήρωτο πάνω από 30 ημέρες και δεν έχουν ρύθμιση πρέπει να λάβουν ειδοποίηση από τον δανειστή για τη διμερή ρύθμιση.
• Μέσα σε 6 μήνες από την ισχύ: τράπεζες και funds πρέπει να έχουν ξαναμετρήσει τα δάνεια με το «1 προς 3».
• Όσες διαδικασίες τρέχουν σήμερα με τον Κώδικα Δεοντολογίας συνεχίζουν με τους νέους κανόνες.
• Τα δικαιολογητικά και τι ακριβώς θα περιέχει η πρόταση ρύθμισης θα τα ορίσει η Τράπεζα της Ελλάδος με απόφασή της.

Ερωτήσεις και απαντήσεις

Με κοστίζει κάτι η αίτηση για διμερή ρύθμιση;

Όχι. Ο δανειστής δεν επιτρέπεται να σας χρεώσει τίποτα για να εξετάσει το αίτημά σας.

Έχω ήδη ορισμένο πλειστηριασμό. Προλαβαίνω;

Μπορείτε να κάνετε αίτηση, αλλά αν λείπουν λιγότεροι από 3 μήνες μέχρι την ημερομηνία του πλειστηριασμού, η αίτηση δεν τον σταματά. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται άλλη κίνηση, με τη βοήθεια ειδικού.

Κάνω αίτηση και δεν μου απαντούν. Τι γίνεται;

Αν περάσουν 3 μήνες από τον πλήρη φάκελο, σταματούν οι τόκοι, απαγορεύονται οι κατασχέσεις και οι πλειστηριασμοί, και η υπόθεση πηγαίνει αυτόματα στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Πόσα θα χρειαστεί να δώσω προκαταβολή;

Το πολύ 15% του κεφαλαίου. Για δάνειο 50.000 ευρώ, αυτό σημαίνει έως 7.500 ευρώ. Αν έχετε σοβαρό οικονομικό πρόβλημα ή πρόβλημα υγείας, μπορείτε να ζητήσετε να μειωθεί ή να μην ζητηθεί καθόλου.

Μπορώ να πάω και στον εξωδικαστικό;

Ναι. Οι δύο δρόμοι δεν αποκλείονται. Αν ο εξωδικαστικός δεν πετύχει, επιστρέφετε στη διμερή, αρκεί να το ζητήσετε μέσα σε 30 ημέρες.

Τι γίνεται αν χάσω δόσεις στη νέα ρύθμιση;

Αν τα απλήρωτα ξεπεράσουν την αξία 3 δόσεων, η ρύθμιση μπορεί να ακυρωθεί. Τότε το χρέος γυρίζει στο αρχικό ποσό, μείον όσα πληρώσατε, και δεν μπορείτε να το ξαναρυθμίσετε μέσω εξωδικαστικού.

Μπορεί κάποιος να το κάνει για λογαριασμό μου;

Ναι. Μπορείτε να δώσετε εξουσιοδότηση σε σύμβουλο ή δικηγόρο. Η εξουσιοδότηση ισχύει μέχρι να την ανακαλέσετε, όσος χρόνος κι αν περάσει.

Είμαι εγγυητής. Με αφορά;

Ναι. Ο εγγυητής μπορεί να κάνει δική του αίτηση, ανεξάρτητα από τον κύριο οφειλέτη.

Το «1 προς 3» ισχύει και για το δικό μου δάνειο;

Αν το δάνειό σας είναι απλήρωτο πάνω από 90 ημέρες, ναι, όποιο κι αν είναι το ποσό και όποιος κι αν το έχει σήμερα (τράπεζα ή fund).

Πρέπει να κάνω αίτηση για το «1 προς 3»;

Όχι. Ο δανειστής είναι υποχρεωμένος να κάνει μόνος του τον νέο υπολογισμό. Αξίζει όμως να ζητήσετε τα στοιχεία σας, για να ελέγξετε ότι τον έκανε σωστά.

Θα μου επιστρέψουν χρήματα αν έχω πληρώσει περισσότερα;

Όχι. Όσα έχουν ήδη πληρωθεί δεν επιστρέφονται. Το όριο μειώνει μόνο όσα χρωστάτε ακόμη.

Από πότε ξεκινούν όλα αυτά;

Από τη στιγμή που ο νόμος θα ψηφιστεί και θα δημοσιευτεί στο ΦΕΚ. Μέχρι τότε κάποιες λεπτομέρειες μπορεί να αλλάξουν.

Πηγή: Σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις – Προστασία συνεπών οφειλετών…», Μέρος Α΄, όπως κατατέθηκε στη Βουλή.