Mia bet, dyo bet, ferto bet, pare bet dose bet. Σαν τα μανιτάρια ξεπηδάνε οι στοιχηματικές εταιρίες στη χώρα.
Με ρυθμούς που ξεπερνούν πλέον κάθε άλλο διαφημιζόμενο κλάδο, οι στοιχηματικές εταιρείες δεν πουλάνε απλώς ένα προϊόν. Συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας κοινωνίας εθισμένων. Μέσα από μια αδιάκοπη, επιθετική και πολυεπίπεδη προβολή, από την τηλεόραση και τα sites μέχρι τις αθλητικές χορηγίες και τα social media, το στοίχημα έχει πάψει να εμφανίζεται ως μια επικίνδυνη συνήθεια και πλασάρεται ως φυσιολογικό κομμάτι της καθημερινότητας.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτή η κανονικοποίηση πέφτει πάνω στη νέα γενιά. Τα στοιχεία είναι ήδη πολύ βαριά: σύμφωνα με το ESPAD 2024, το 36% των μαθητών 15-16 ετών στην Ελλάδα δήλωσε ότι έπαιξε για χρήματα μέσα στους τελευταίους 12 μήνες, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 23%.
Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται στις χειρότερες θέσεις στην Ευρώπη ως προς τη μαθητική εμπλοκή με τον τζόγο, σε μια εποχή όπου το κινητό δίνει άμεση και διαρκή πρόσβαση στο online στοίχημα.
Και εδώ αρχίζει η μεγάλη ευθύνη της Πολιτείας. Στα λόγια, όλα είναι σωστά. Υπάρχει θεσμικό πλαίσιο, υπάρχουν κανόνες, υπάρχει το αφήγημα του «υπεύθυνου παιχνιδιού», υπάρχουν διαβεβαιώσεις ότι οι ανήλικοι προστατεύονται. Στην πράξη όμως, η καθημερινή εικόνα λέει ακριβώς το αντίθετο.
Οι στοιχηματικές έχουν απλωθεί παντού, με τέτοια ένταση ώστε κάθε αναφορά στην «υπευθυνότητα» ακούγεται σχεδόν ειρωνική. Το κράτος εμφανίζεται αυστηρό στα χαρτιά, αλλά εξαιρετικά ανεκτικό στην πραγματική έκταση της προβολής.
Η εικόνα θυμίζει όλο και περισσότερο την παλιά διαφήμιση του τσιγάρου. Όχι επειδή πρόκειται για το ίδιο προϊόν, αλλά επειδή ακολουθείται η ίδια λογική: συνεχής προβολή, γυαλιστερό περιτύλιγμα, σύνδεση με το lifestyle, με τον αθλητισμό, με τη συμμετοχή, με την αδρεναλίνη, με την «παρέα».
Όπως κάποτε το τσιγάρο παρουσιαζόταν σαν στοιχείο γοητείας και ελευθερίας, έτσι τώρα το στοίχημα πλασάρεται σαν αθώα διασκέδαση που “ανεβάζει” τη διάθεση.
Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη δυσφορία είναι η επικοινωνιακή «τρίπλα» που κάνουν οι εταιρείες. Από τη μία ρίχνουν τεράστια ποσά στη διαφήμιση, από την άλλη τυλίγουν το προϊόν με τη ρητορική του responsible gaming και στο τέλος εμφανίζονται με κοινωνικό πρόσωπο μέσα από δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης με γνωστές πρωταγωνιστές, για να παρακάμπτουν τους όποιους περιορισμούς.
Με απλά λόγια, πρώτα συμβάλλουν στην κανονικοποίηση του τζόγου και μετά επιχειρούν να χτίσουν ηθικό άλλοθι μέσα από κοινωνικές πρωτοβουλίες. Αυτό δεν ακυρώνει απαραίτητα την αξία μιας κοινωνικής δράσης. Αναδεικνύει όμως τη διπλή γλώσσα μιας βιομηχανίας που θέλει ταυτόχρονα και επιθετική εμπορική διείσδυση και κοινωνική νομιμοποίηση.
Το πρόβλημα, λοιπόν,είναι βαθιά κοινωνικό και πολιτικό. Γιατί όταν μια χώρα βλέπει πάνω από έναν στους τρεις μαθητές 15-16 ετών να έχει ήδη επαφή με τον τζόγο, δεν μπορεί να κάνει ότι δεν καταλαβαίνει. Δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από τυπικές ανακοινώσεις, την ώρα που η αγορά του στοιχήματος κυριαρχεί όλο και πιο επιθετικά στον δημόσιο χώρο. Η Πολιτεία έχει ευθύνη όχι μόνο να θεσπίζει κανόνες, αλλά και να αποδεικνύει ότι τους επιβάλλει.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, πίσω από τα λαμπερά σποτ, τα bonus, τις χορηγίες και τα κοινωνικά προσωπεία, μένει μια σκληρή πραγματικότητα: η Ελλάδα δείχνει να ανέχεται τη διαμόρφωση μιας γενιάς που μεγαλώνει θεωρώντας τον τζόγο κανονικότητα. Και αυτό είναι μια αποτυχία που δεν βαραίνει μόνο τις εταιρείες. Βαραίνει και το κράτος που βλέπει, ακούει, νομοθετεί, αλλά στην πράξη αφήνει το πρόβλημα να γιγαντώνεται.
===============================================
Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στη στήλη προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες της αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση της στήλης για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
