Μόλις την περασμένη εβδομάδα ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα της ετήσιας έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον τρόπο διαχείρισης του δημόσιου χρήματος από την Κεντρική Διοίκηση, τα υπουργεία, τις Ανεξάρτητες Αρχές, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους δημόσιους οργανισμούς και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Επειδή η «διαστροφή» του Παρασκηνιακού με τα νούμερα είναι γνωστή, κάθισα και έψαξα πόσα εκατομμύρια πέρασαν από το μικροσκόπιο των ελεγκτών. Το αποτέλεσμα; Μαγικό.
Το 2025 ελέγχθηκαν σχέδια συμβάσεων συνολικού ύψους 18 δισ. ευρώ, από τα οποία διαγωνιστικές διαδικασίες αξίας 873,91 εκατ. ευρώ κρίθηκαν αμετάκλητα μη νόμιμες. Εδώ πρέπει να ξεκαθαρίσω ότι δεν σημαίνει ότι όλα αυτά τα χρήματα είχαν ήδη φύγει από τα κρατικά ταμεία. Σημαίνει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο μπλόκαρε τις σχετικές διαδικασίες πριν υπογραφούν οι συμβάσεις.
Υπάρχουν, όμως, και τα χρήματα που οι ελεγκτές θεωρούν ότι πράγματι λείπουν από δημόσιες διαχειρίσεις. Οι καταλογισμοί για την αποκατάσταση τέτοιων ελλειμμάτων εκτοξεύθηκαν από μόλις 2,22 εκατ. ευρώ το 2024 στα 27,52 εκατ. ευρώ το 2025. Αύξηση μεγαλύτερη του 1.100% μέσα σε έναν χρόνο. Στο πλαίσιο του συνολικού ελέγχου εντοπίστηκαν υποθέσεις με ποσά που εμφανίζονται να έχουν δαπανηθεί ή εξοφληθεί, χωρίς να υπάρχουν τα αναγκαία στοιχεία που να δικαιολογούν πού κατέληξαν. Οι εμπλεκόμενοι καλούνται είτε να αποδείξουν ότι η διαχείριση έγινε νόμιμα είτε, εφόσον ο καταλογισμός παραμείνει σε ισχύ, να επιστρέψουν τα χρήματα μαζί με τους τόκους.

Τι σημαίνει καταλογισμός
Με απλά λόγια, το Ελεγκτικό Συνέδριο λέει στον φερόμενο ως υπεύθυνο: «Από τη δημόσια διαχείριση λείπει αυτό το ποσό. Θεωρούμε ότι ευθύνεσαι για τη δημιουργία του ελλείμματος και σου ζητάμε να το επιστρέψεις, μαζί με τους τόκους». Ο καταλογισμός δεν είναι ποινική καταδίκη και δεν σημαίνει φυλάκιση. Είναι ένας οικονομικός λογαριασμός που χρεώνεται σε εκείνον τον οποίο το αρμόδιο ελεγκτικό όργανο θεωρεί υπεύθυνο για την απώλεια ή την παράτυπη διαχείριση δημόσιου χρήματος. Ο καταλογιζόμενος έχει δικαίωμα να προσφύγει, να αμφισβητήσει τα ευρήματα και να ζητήσει την ακύρωση ή τη μείωση του ποσού. Αν, όμως, ο καταλογισμός βεβαιωθεί και παραμείνει σε ισχύ, μετατρέπεται σε οφειλή που μπορεί να εισπραχθεί με τις διαδικασίες του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.
Υπάρχει και ποινικό σκέλος;
Κλείνει εκεί η υπόθεση; Όχι απαραιτήτως.
Ο καταλογισμός και η ποινική διαδικασία είναι δύο διαφορετικοί δρόμοι. Ο πρώτος απαντά στο ερώτημα «ποιος θα επιστρέψει τα χρήματα». Ο δεύτερος εξετάζει αν πίσω από το έλλειμμα υπάρχουν αξιόποινες πράξεις, όπως απιστία, υπεξαίρεση, ψευδής βεβαίωση ή νομιμοποίηση εσόδων από παράνομη δραστηριότητα.
Ο καταλογισμός από μόνος του δεν αποδεικνύει ότι τελέστηκε ποινικό αδίκημα. Αν, όμως, από τον έλεγχο προκύψουν σχετικές ενδείξεις, ο φάκελος μπορεί να φτάσει στον εισαγγελέα και η ποινική έρευνα να προχωρήσει ανεξάρτητα.
Συνεπώς, άλλο ο βεβαιωμένος δημοσιονομικός καταλογισμός και άλλο το τι θα αποφάσιζε, εφόσον επιληφθεί, η ποινική Δικαιοσύνη.
Ο δήμος της Δυτικής Αττικής
Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα της έκθεσης αφορά μεγάλο δήμο της Δυτικής Αττικής. Η ετήσια έκθεση δεν τον κατονομάζει. Αναφέρει μόνο ότι περίπου 14 εκατ. ευρώ, από τα συνολικά 27,52 εκατ. ευρώ των καταλογισμών, προέρχονται από μία πράξη του Α΄ Κλιμακίου, ύστερα από έκτακτο διαχειριστικό έλεγχο δήμου.
Ο Παρασκηνιακός έψαξε λίγο βαθύτερα. Πρόκειται για δήμο στις παρυφές της Πάρνηθας, με τρεις δημοτικές ενότητες, που το όνομά του παραπέμπει σε ένα από τα πιο γνωστά αρχαία φρούρια της Αττικής.
Η ταυτοποίηση προκύπτει από επίσημο ενημερωτικό σημείωμα του ίδιου του Ελεγκτικού Συνεδρίου προς το υπουργείο Δικαιοσύνης, με αφορμή κοινοβουλευτική ερώτηση για τη διαχείριση του δήμου. Η υπόθεση αφορά παλαιότερη χρήση (για να μην φωτογραφίσουμε πρόσωπα, δεν θα την αναφέρουμε) και συνολικά 21 χρηματικά εντάλματα, αρχικού ύψους 12.608.744,65 ευρώ, τα οποία εμφανίζονταν στο λογιστικό σύστημα ως εξοφλημένα.
Όταν, όμως, οι ελεγκτές αναζήτησαν την επιβεβαίωση των πληρωμών, δεν κατάφεραν να διαπιστώσουν ότι τα χρήματα είχαν πράγματι καταλήξει στους φορείς που εμφανίζονταν ως δικαιούχοι.
Ειδικότερα:
- Τέσσερα εντάλματα συνολικού ύψους 2,21 εκατ. ευρώ αφορούσαν πληρωμές προς το ΙΚΑ που δεν επιβεβαιώθηκαν.
- Άλλα 14 εντάλματα προς το ΙΚΑ ανέρχονταν σε 8,31 εκατ. ευρώ.
- Τρία εντάλματα προς τη ΔΟΥ αντιστοιχούσαν σε 2,09 εκατ. ευρώ.
- Για 17 από τα 21 εντάλματα δεν βρέθηκαν τα πρωτότυπα σώματα ούτε τα συνοδευτικά δικαιολογητικά.
- Στο ηλεκτρονικό αρχείο εμφανίζονταν παραστατικά άσχετα με την αιτία πληρωμής ή δικαιολογητικά που είχαν χρησιμοποιηθεί και για διαφορετικές δαπάνες.
Στη γλώσσα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, τα εντάλματα εμφανίζονταν ως «πλασματικώς εξοφλημένα».
Στη γλώσσα της πιάτσας, το ηλεκτρονικό σύστημα έδειχνε ότι τα χρήματα είχαν πληρωθεί, αλλά τα αποδεικτικά στοιχεία που θα επιβεβαίωναν τις πληρωμές δεν βρέθηκαν.
Τα αρχικά και τα εκατομμύρια
Στη δημοσιευμένη πράξη, τα φυσικά πρόσωπα δεν θα τα κατονομάσουμε· θα μείνουμε μόνο στα αρχικά τους.
Στον Δ.Μ. καταλογίστηκε ποσό 10.507.287,20 ευρώ, πλέον τόκων.
Στους Κ.Μ., Ε.Π. και Κ.Μ. καταλογίστηκε ποσό 3.502.429,06 ευρώ, πλέον τόκων, με αλληλέγγυα και εις ολόκληρον ευθύνη.
Αυτό σημαίνει ότι το Δημόσιο μπορεί να αναζητήσει το κοινό ποσό από οποιονδήποτε από τους συνυπεύθυνους, χωρίς βέβαια να το εισπράξει δύο ή τρεις φορές.
Οι καταλογιζόμενοι έχουν δικαίωμα να προσφύγουν. Ένας από αυτούς υποστήριξε κατά τη διαδικασία ότι η υπογραφή του στα εντάλματα ήταν πλαστογραφημένη, ισχυρισμός που το Κλιμάκιο απέρριψε ως αβάσιμο.
Και εδώ βρίσκεται η εξήγηση για τη διαφορά των αριθμών. Το πραγματικό έλλειμμα που εξετάστηκε ήταν 12,61 εκατ. ευρώ. Η ετήσια έκθεση μιλά για περίπου 14 εκατ. ευρώ, επειδή προσθέτει τα δύο διαφορετικά επίπεδα καταλογισμού: 10,51 εκατ. και 3,50 εκατ. ευρώ.
Μία μόνο υπόθεση, επομένως, αντιπροσωπεύει περίπου το 51% όλων των καταλογισμών του 2025.
Το «βουνό» των απευθείας αναθέσεων
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν συνδεθεί με τη συνολική εικόνα των δημοσίων συμβάσεων. Όπως είχε γράψει το fpress, από τα στοιχεία του ΚΗΜΔΗΣ για την περίοδο 2020–2025 προκύπτουν περίπου 993.000 απευθείας αναθέσεις, συνολικής αξίας 12,7 δισ. ευρώ. Αντιστοιχούν περίπου στο 72% του συνολικού αριθμού των δημοσίων συμβάσεων της περιόδου, αν και ως αξία περιορίζονται στο 16,4% του συνόλου.
Στο ποσό αυτό προστίθενται περίπου 8 δισ. ευρώ συμβάσεων που προέκυψαν από διαγωνισμούς στους οποίους εμφανίστηκε μόνο ένας υποψήφιος.
Η απευθείας ανάθεση είναι νόμιμη διαδικασία όταν τηρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου. Όταν, όμως, αποτελεί τον κανόνα αντί για την εξαίρεση και όταν ο «διαγωνισμός» καταλήγει να παίζεται με έναν μόνο παίκτη, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο νομικό· είναι και ηθικό.
===============================================
Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στη στήλη προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες της αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση της στήλης για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.





















