Στα κεντρικά της Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων δεν αιφνιδιάστηκαν από την απόφαση της ExxonMobil να αποχωρήσει και από το block «Νοτιοδυτικά της Κρήτης». Πρόκειται για τη δεύτερη μεγάλη ερευνητική παραχώρηση που εγκαταλείπει ο αμερικανικός όμιλος στην Ελλάδα, μετά την ήδη ανακοινωθείσα αποχώρησή του –από τον Μάιο– από την περιοχή «Δυτικά της Κρήτης».
Καλά ενημερωμένες πηγές αποδίδουν την κίνηση αυτή στη μεταβαλλόμενη πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενεργειακή αλυσίδα και τις υποχρεώσεις συμμόρφωσης που επιβάλλονται στους ενεργειακούς κολοσσούς. Δεν είναι τυχαίο ότι η ExxonMobil, όπως και άλλοι μεγάλοι παίκτες του κλάδου –μεταξύ αυτών και η QatarEnergy– έχουν εκφράσει έντονες αντιρρήσεις για την εφαρμογή της Οδηγίας για τη Δέουσα Επιμέλεια Εταιρικής Βιωσιμότητας (Corporate Sustainability Due Diligence Directive – CSDDD).
Η συγκεκριμένη οδηγία εισάγει ένα αυστηρό πλαίσιο υποχρεώσεων που επεκτείνεται σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα: από τις περιβαλλοντικές επιδόσεις έως τη διακυβέρνηση και τις εργασιακές πολιτικές. Από τις αρχές του 2027, μάλιστα, προβλέπεται η επιβολή σημαντικών προστίμων σε εταιρείες που δεν συμμορφώνονται.
Στον πυρήνα της πολιτικής αυτής βρίσκονται οι στόχοι για δραστική μείωση ή ακόμη και μηδενισμό των εκπομπών, στο πλαίσιο της στρατηγικής για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 (Net Zero 2050). Παράλληλα, ενσωματώνονται πολιτικές ESG και DEI (Diversity, Equity & Inclusion), οι οποίες αφορούν τόσο τη λειτουργία των επιχειρήσεων όσο και τη σύνθεση του ανθρώπινου δυναμικού τους.
Για τους επικριτές, το νέο αυτό πλαίσιο συνιστά έναν «κανονιστικό ζουρλομανδύα» που καθιστά οικονομικά και επιχειρησιακά ασύμφορες τις επενδύσεις σε υδρογονάνθρακες εντός ευρωπαϊκού εδάφους. Από την άλλη πλευρά, η ευρωπαϊκή επιχειρηματολογία είναι σαφής: πρόκειται για δεσμευτικό νομικό πλαίσιο που αφορά το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την ενιαία αγορά, ανεξαρτήτως προέλευσης των εταιρειών.
Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό. Μεγάλες πολυεθνικές επαναξιολογούν την παρουσία τους στην Ευρώπη, ειδικά σε projects υψηλού ρίσκου όπως οι έρευνες υδρογονανθράκων. Και καθώς η ενεργειακή μετάβαση επιταχύνεται, το ερώτημα που τίθεται είναι αν η Ευρώπη «καθαρίζει» το ενεργειακό της αποτύπωμα ή αν, τελικά, απομακρύνει στρατηγικές επενδύσεις με υψηλό γεωπολιτικό αποτύπωμα.
