Με πάθος υποστήριζαν το 2016 τόσο στο υπουργείο Οικονομικών όσο και στο υπουργείο Εργασίας ότι η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών για τους «φτωχούς» επαγγελματίες αλλά και η αποκλιμάκωση του φορολογικού συντελεστή για όσους δηλώνουν κέρδη έως 50.000 ευρώ, θα αποτελέσει κίνητρο να αυξηθεί η εισπραξιμότητα των φόρων και εισφορών. Με το ίδιο πάθος, υποστήριζαν στην κυβέρνηση ότι οι «πλούσιοι επαγγελματίες» (αλλά ταυτόχρονα και οι λιγοστοί ειλικρινείς) θα πρέπει να πληρώσουν τον λογαριασμό και ας φτάνει ο συντελεστής στο 60% ή και ακόμη υψηλότερο. Το… αυτονόητο κέρδισε για μια ακόμη φορά. Οι ειλικρινείς το… μετάνιωσαν για τη στάση που τήρησαν τόσα χρόνια και απέκρυψαν τα εισοδήματά τους. Το υπουργείο Οικονομικών μετρά ήδη την έκταση της τρύπας και το επόμενο βήμα είναι να μπει το θέμα στο παζάρι με τους δανειστές. Οι οποίοι είναι πολύ πιθανό να ζητήσουν αυτό που θέλει να αποφύγει η κυβέρνηση: την αύξηση των εισφορών για τα χαμηλότερα κλιμάκια και την αύξηση του κατώτερου συντελεστή ώστε να αποκλιμακωθεί ο φορολογικός συντελεστής στα «ψηλά».
Στο… και ένα, δηλαδή μετά την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης των φετινών φορολογικών δηλώσεων και αφού όλοι οι φορείς είχαν προειδοποιήσει για τις συνέπειες από την εκτόξευση των επιβαρύνσεων σε επίπεδα ακόμη και άνω του 60%, το υπουργείο Οικονομικών σκέφτεται… μέτρα. Όποιος νομίζει ότι οι δανειστές θα που «ναι» σε μια ελληνική πρόταση για μείωση των συντελεστών υπολογισμού των φόρων ή των ασφαλιστικών εισφορών χωρίς να ζητήσουν «ισοδύναμα», θα διαψευστούν. Το σενάριο είναι ήδη πάνω στο τραπέζι:
- Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών για όσους δηλώνουν υψηλά εισοδήματα άνω των 30.000-40.000 ευρώ. Αυτό θα γίνει πιθανότατα με μείωση του πλαφόν υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών το οποίο υπάρχει και σήμερα αλλά φτάνει στα δυσθεώρητα επίπεδα των 70.000 ευρώ ετησίως (σ.σ δηλαδή ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται με συντελεστή 27% ή και ακόμη υψηλότερο για το τμήμα του εισοδήματος έως τις 70.000 ευρώ ενώ από αυτό το όριο και πάνω δεν υπάρχει επιβάρυνση για τις εισφορές. Το παράλογο με τις εισφορές είναι ότι ενώ εισπράττονται εισφορές για εισοδήματα έως και 70.000 ευρώ, αυτές δεν επιδρούν θετικά στο ύψος της σύνταξης λόγω του «κόφτη» που υπάρχει στην κύρια σύνταξη. Πιο απλά: οι ειλικρινείς που εμφανίζουν εισοδήματα 70.000 ευρώ, πληρώνουν για μια σύνταξη που δεν θα πάρουν ποτέ και για μια υγειονομική περίθαλψη η οποία θα ήταν ακριβώς η ίδια ακόμη και αν δήλωναν 7000 ευρώ τον χρόνο. Είναι αμφίβολο αν η μείωση του πλαφόν θα περιορίσει τη φοροδιαφυγή, τουλάχιστον όμως θα δώσει ένα κίνητρο για να μην γίνεται ακραία απόκρυψη εισοδημάτων.
- Αύξηση του ελάχιστου πλαφόν των ασφαλιστικών εισφορών. Το θέμα έχει τεθεί στο τραπέζι αρκετές φορές. Τα 186 ευρώ τον μήνα θεωρούνται λίγα όταν μέχρι και το 2016 κανείς δεν πλήρωνε λιγότερα από 230 ευρώ κατ’ ελάχιστον. Είναι πολύ πιθανό το θέμα να επανέλθει στο τραπέζι ως πρόταση για «δημοσιονομικό ισοδύναμο» ενδεχόμενης μείωσης των επιβαρύνσεων για τους έχοντες.
- Επαναφορά της αυτοτελούς φορολόγησης των εισοδημάτων από επιτήδευμα με επαναφορά του υψηλότερου συντελεστή γι’ αυτούς που δηλώνουν λίγα (σ.σ ο συντελεστής μέχρι και το 2016 ήταν στο 26% και μειώθηκε στο 22%) και μείωση γι’ αυτούς που δηλώνουν περισσότερα (σ.σ ο συντελεστής ήταν 33% για αυτούς που δήλωναν εισοδήματα πάνω από 50.000 ευρώ και εκτοξεύτηκε στο 45%).
Οι αποφάσεις θα ληφθούν ύστερα από διαπραγμάτευση με τους δανειστές. Οι αλλαγές θα πρέπει να θεωρούνται δεδομένες καθώς ο κίνδυνος εκτροχιασμού των φορολογικών εσόδων του 2018 είναι ορατός. Αν η μείωση των δηλωθέντων εισοδημάτων των επιτηδευματιών έφτασε στο 20% το 2017, το 2018 θα είναι ακόμη μεγαλύτερη κάτι που φαίνεται ήδη από το ρυθμό έκδοσης τιμολογίων στην αγορά.
