Η ισχυρή κερδοφορία και η άνετη ρευστότητα εξακολουθούν να αποτελούν την ισχυρότερη γραμμή άμυνας των ελληνικών τραπεζών, όμως κάτω από την επιφάνεια των θετικών οικονομικών αποτελεσμάτων αρχίζουν να εμφανίζονται σημάδια που απαιτούν προσοχή. Η Moody’s εντοπίζει τέσσερις βασικούς κινδύνους για το εγχώριο τραπεζικό σύστημα, με σημαντικότερο την αύξηση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, χωρίς ωστόσο να θεωρεί ότι απειλείται, προς το παρόν, η πιστοληπτική εικόνα των τραπεζών.
Η αξιολόγηση του διεθνούς οίκου έρχεται σε συνέχεια της Έκθεσης Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που δημοσίευσε η Τράπεζα της Ελλάδος στις 22 Οκτωβρίου 2026, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης και ταχέως μεταβαλλόμενων τεχνολογικών απειλών.
Στο μικροσκόπιο της Moody’s βρίσκονται έξι ελληνικές τράπεζες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 93% του εγχώριου τραπεζικού συστήματος: η Eurobank, η Εθνική Τράπεζα, η Τράπεζα Πειραιώς, η Alpha Bank, η CrediaBank και η Optima Bank.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι κίνδυνοι παραμένουν διαχειρίσιμοι, αλλά η ανθεκτικότητα των τραπεζών θα δοκιμαστεί εάν η επιδείνωση της ποιότητας των δανείων συνδυαστεί με ένα ισχυρό εξωτερικό οικονομικό σοκ.
Η ισχυρή εικόνα πίσω από τους κινδύνους
Παρά τις προειδοποιήσεις, τα οικονομικά μεγέθη των ελληνικών τραπεζών εξακολουθούν να εμφανίζουν σημαντικές αντοχές.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η απόδοση ενεργητικού διαμορφώθηκε στο 1,3%, ενώ η απόδοση ιδίων κεφαλαίων έφτασε το 12,1%, επιβεβαιώνοντας τη δυνατότητα του κλάδου να παράγει υψηλή κερδοφορία.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα της λειτουργικής αποτελεσματικότητας. Ο δείκτης κόστους προς έσοδα υποχώρησε στο 37,8%, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 54,6%.
Η διαφορά των 16,8 ποσοστιαίων μονάδων αποτυπώνει το σημαντικό πλεονέκτημα που διαθέτουν οι ελληνικές τράπεζες στη συγκράτηση του λειτουργικού τους κόστους.
Σε επίπεδο κεφαλαιακής επάρκειας, ο δείκτης CET1 διαμορφώθηκε στο 14,8% τον Ιούνιο του 2026, έναντι 16% για τις τράπεζες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εποπτεύονται από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό.
Η ρευστότητα αποτελεί επίσης ισχυρό σημείο, με τον δείκτη δανείων προς καταθέσεις στο 63,5%, περίπου 40 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον μέσο όρο των τραπεζών του SSM.
Αυτά τα μεγέθη εξηγούν γιατί η Moody’s δεν θεωρεί ότι οι αναδυόμενοι κίνδυνοι δικαιολογούν, στην παρούσα φάση, αλλαγή στην πιστοληπτική αξιολόγηση του κλάδου.
Πρώτος κίνδυνος: Επιστρέφουν τα νέα «κόκκινα» δάνεια
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο αφορά την αύξηση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, παρά τη μεγάλη πρόοδο που έχει σημειωθεί τα προηγούμενα χρόνια στην εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάζει η Moody’s, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 περίπου 1,7 δισ. ευρώ δανείων που εξυπηρετούνταν κανονικά πέρασαν στην κατηγορία των μη εξυπηρετούμενων.
Την ίδια περίοδο, μόλις 388 εκατ. ευρώ από τα υφιστάμενα μη εξυπηρετούμενα δάνεια επέστρεψαν σε καθεστώς κανονικής εξυπηρέτησης.
Η απόκλιση μεταξύ των δύο μεγεθών είναι σημαντική, καθώς οι νέες εισροές προβληματικών δανείων ήταν υπερτετραπλάσιες των επιστροφών σε κανονική εξυπηρέτηση.
Ως αποτέλεσμα, το συνολικό απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων αυξήθηκε κατά 9,3% μέσα στο εξάμηνο.
Παρά την επιδείνωση, ο δείκτης NPL παρέμεινε σχετικά σταθερός, στο 3,4% τον Ιούνιο του 2026, έναντι 3,3% στο τέλος του 2025.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η συνολική εικόνα παραμένει ελεγχόμενη, αλλά η αύξηση των νέων καθυστερήσεων αποτελεί προειδοποιητικό μήνυμα για την πορεία της ποιότητας του ενεργητικού.
Οι μικρές επιχειρήσεις στο επίκεντρο της ανησυχίας
Οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται στις μικρότερες επιχειρήσεις, οι οποίες εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερους δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων σε σύγκριση με τις μεγάλες εταιρείες.
Ειδικότερα, ο δείκτης NPL διαμορφώνεται:
- Στο 11,2% για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.
- Στο 4,6% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
- Μόλις στο 0,9% για τις μεγάλες επιχειρήσεις.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τις διαφορετικές δυνατότητες απορρόφησης των οικονομικών πιέσεων, με τις μικρότερες επιχειρήσεις να εμφανίζονται περισσότερο ευάλωτες.
Πρόσθετο βάρος δημιουργεί η αύξηση του κόστους δανεισμού.
Μετά τις δύο αυξήσεις επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το μέσο επιτόκιο νέων δανείων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 84 μονάδες βάσης, φτάνοντας στο 4,5% στα τέλη Αυγούστου 2026.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις με περιορισμένα περιθώρια κερδοφορίας και υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων καθυστερήσεων.
Δεύτερος κίνδυνος: Το 36% των κεφαλαίων παραμένει συνδεδεμένο με τον αναβαλλόμενο φόρο
Η δεύτερη εστία προβληματισμού αφορά την ποιότητα των εποπτικών κεφαλαίων και ειδικότερα τη σημαντική συμμετοχή των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων, γνωστών ως DTCs.
Τον Ιούνιο του 2026, οι αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις αντιστοιχούσαν στο 36% των κεφαλαίων CET1 των ελληνικών τραπεζών.
Παρότι το ποσοστό παραμένει υψηλό, καταγράφεται βελτίωση σε σχέση με το 40% στα τέλη του 2025, καθώς οι τράπεζες έχουν επιταχύνει τη διαδικασία απόσβεσής τους.
Η Moody’s αναγνωρίζει την πρόοδο, αλλά επισημαίνει ότι η μεγάλη συμμετοχή των DTCs εξακολουθεί να αποτελεί διαρθρωτική αδυναμία της κεφαλαιακής βάσης.
Παράλληλα, από την 1η Οκτωβρίου 2026 εφαρμόζεται αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας 0,5%, αυξάνοντας τις απαιτήσεις για τη διατήρηση επαρκών κεφαλαίων.
Για την επόμενη περίοδο, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν η πιστωτική επέκταση, η οργανική δημιουργία κεφαλαίων, η πολιτική διανομής μερισμάτων και η ταχύτητα μείωσης των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων.
Τρίτος κίνδυνος: Κυβερνοεπιθέσεις και απάτες με τεχνητή νοημοσύνη
Η τεχνολογική ασφάλεια αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.
Η Moody’s εστιάζει στην αυξανόμενη πολυπλοκότητα των κυβερνοεπιθέσεων, ιδιαίτερα εκείνων που αξιοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και στην εξάρτηση των τραπεζών από εξωτερικούς παρόχους τεχνολογικών υπηρεσιών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι απάτες μέσω κοινωνικής μηχανικής, κατά τις οποίες οι επιτήδειοι παραπλανούν τους πελάτες ώστε να πραγματοποιήσουν οι ίδιοι συναλλαγές ή να αποκαλύψουν ευαίσθητα στοιχεία.
Η εξάπλωση των άμεσων πληρωμών αυξάνει τις προκλήσεις, καθώς η ταχύτητα εκτέλεσης των συναλλαγών καθιστά δυσκολότερη την ανάκτηση χρημάτων μετά από περιστατικά απάτης.
Ένα σοβαρό κυβερνοπεριστατικό θα μπορούσε να προκαλέσει όχι μόνο άμεσες οικονομικές απώλειες, αλλά και σημαντικό πλήγμα στην αξιοπιστία και τη φήμη ενός πιστωτικού ιδρύματος.
Τέταρτος κίνδυνος: Ενέργεια, πληθωρισμός και γεωπολιτικές αναταράξεις
Η τέταρτη απειλή προέρχεται από το διεθνές οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον.
Οι παρατεταμένες εντάσεις και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορούν να αναζωπυρώσουν τον πληθωρισμό, να αυξήσουν το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και να επηρεάσουν αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα.
Παράλληλα, πιθανές διαταραχές στο διεθνές εμπόριο και στις εφοδιαστικές αλυσίδες θα μπορούσαν να περιορίσουν τις επενδύσεις και να επιβαρύνουν τις ταμειακές ροές των επιχειρηματικών δανειοληπτών.
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα ενδέχεται επίσης να οδηγήσει σε αναβολή επενδυτικών σχεδίων και χαμηλότερη ζήτηση για νέα δάνεια.
Για τις τράπεζες, ένας τέτοιος συνδυασμός θα μπορούσε να επηρεάσει ταυτόχρονα την πιστωτική επέκταση, την ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων και την κερδοφορία.
Τι προβλέπει η Moody’s για τους επόμενους 12-18 μήνες
Παρά την καταγραφή των τεσσάρων κινδύνων, η Moody’s διατηρεί συγκρατημένα θετική στάση για την ανθεκτικότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.
Στο βασικό της σενάριο, δεν αναμένει ουσιαστική επιδείνωση των συγκεκριμένων παραγόντων για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες κατά τους επόμενους 12 έως 18 μήνες.
Η ισχυρή κερδοφορία, τα κεφαλαιακά αποθέματα και η άνετη ρευστότητα θεωρούνται επαρκή για την απορρόφηση πιθανών ζημιών, εφόσον οι πιέσεις παραμείνουν εντός των σημερινών ορίων.
Ωστόσο, ο οίκος προειδοποιεί ότι μια απότομη αύξηση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδιαίτερα εάν συμπέσει με ένα εξωτερικό οικονομικό σοκ, θα μπορούσε να ανακόψει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια.
Σε μια τέτοια περίπτωση, θα μπορούσε να επιβραδυνθεί η δημιουργία νέων κεφαλαίων και να προκύψει ανάγκη επανεξέτασης της πιστοληπτικής εικόνας των τραπεζών.
Το μήνυμα της Moody’s είναι σαφές: οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν σήμερα ισχυρότερους ισολογισμούς και σημαντικές αντοχές, αλλά η επόμενη δοκιμασία δεν θα αφορά μόνο την παραγωγή κερδών. Θα αφορά κυρίως τη δυνατότητά τους να διατηρήσουν την ποιότητα των δανείων και των κεφαλαίων τους σε ένα λιγότερο ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον.
===============================================
Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες του fpress.gr αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση του fpress.gr για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
