Η επανέναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή και η νέα κρίση στα Στενά του Ορμούζ οδηγούν τους οικονομολόγους σε πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην ενεργειακή αγορά και στο κόστος μεταφορών.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Bloomberg, που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 3 και 8 Ιουλίου, οι αναλυτές αναθεώρησαν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης το 2026, εκτιμώντας πλέον ότι θα διαμορφωθεί στο 0,5%, έναντι πρόβλεψης 0,7% που είχαν διατυπώσει μόλις έναν μήνα νωρίτερα.
Η νέα πρόβλεψη είναι αισθητά χαμηλότερη και από το βασικό σενάριο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία εξακολουθεί να εκτιμά ότι η οικονομία της Ευρωζώνης θα αναπτυχθεί με ρυθμό 0,8%.
Η επιδείνωση των προοπτικών συνδέεται άμεσα με την αναζωπύρωση της γεωπολιτικής έντασης στην περιοχή, μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Donald Trump ότι η εκεχειρία με το Ιράν έχει ουσιαστικά τερματιστεί, αν και οι διπλωματικές επαφές για μια νέα συμφωνία αναμένεται να συνεχιστούν.
Οι νέες εχθροπραξίες, που έχουν προκαλέσει σοβαρές δυσκολίες στη ναυσιπλοΐα και στη διακίνηση ενεργειακών φορτίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενισχύουν τους φόβους για νέα άνοδο των τιμών της ενέργειας και επιβάρυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει την αισιοδοξία που επικρατούσε μέχρι πρόσφατα τόσο μεταξύ των οικονομολόγων όσο και στους κόλπους της ΕΚΤ, ότι οι ενεργειακές ροές θα ομαλοποιούνταν μετά την προηγούμενη περίοδο αποκλιμάκωσης των εντάσεων.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η αβεβαιότητα για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας αυξάνεται, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι η διάρκεια και η ένταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα αποτελέσουν τον σημαντικότερο παράγοντα που θα καθορίσει την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής τους επόμενους μήνες.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, Γιάννης Στουρνάρας, δήλωσε την Παρασκευή ότι η μάχη της κεντρικής τράπεζας απέναντι στον πληθωρισμό έχει επιστρέψει στο μηδέν, μετά τις νέες συγκρούσεις.
Οι οικονομολόγοι υποβάθμισαν επίσης τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη του 2028, αν και διατήρησαν αμετάβλητες τις εκτιμήσεις για το επόμενο έτος.
Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, η μέση πρόβλεψη της δημοσκόπησης του Bloomberg στο 2,8% για φέτος, είναι ελαφρώς χαμηλότερη από ό,τι τον περασμένο μήνα, μετά από μια απότομη πτώση των τιμών του πετρελαίου, η οποία έκτοτε έχει εν μέρει αντιστραφεί. Σε κάθε περίπτωση, η εκτίμηση παραμένει πολύ υψηλότερη από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ.
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν, επίσης, ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει ξανά τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο, έπειτα από την αύξησή τους κατά 25 μονάδες τον Ιούνιο. Προβλέπουν την πρώτη μείωση των επιτοκίων ένα χρόνο αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2027.
Το πετρέλαιο δεν έχει φτάσει ακόμα σε επίπεδα συναγερμού
Πάντως, η εκτίμηση της Capital Economics είναι ότι η μέχρι στιγμής άνοδος του πετρελαίου, λόγω της αναζωπύρωσης των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, δεν αποτελεί μια μεγάλη ανησυχία για την Ευρώπη.
To μπρεντ κινείται σήμερα γύρω στα 78 δολάρια τον βαρέλι, με τους αναλυτές του οίκου να σημειώνουν ότι η μέχρι στιγμής αύξηση των τιμών της ενέργειας έχει αντισταθμίσει μόνο ένα κλάσμα των μειώσεων που έχουν καταγραφεί από τα μέσα Μαΐου. Υπενθυμίζεται ότι το πετρέλαιο είχε φτάσει νωρίτερα μέσα στο έτος στα 120 δολάρια.
Επιπλέον, η τιμή του πετρελαίου εξακολουθεί να είναι πολύ χαμηλότερη από ό,τι είχε υποθέσει η ΕΚΤ στις μακροοικονομικές προβλέψεις της τον Ιούνιο. Έτσι, ακόμη και αν οι τιμές παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδά τους τις επόμενες εβδομάδες, ο πληθωρισμός θα είναι χαμηλότερος από ό,τι υποθέτει η ΕΚΤ.
