Γιατι παραμένει ψηλά η ανεργία – Τι δείχνει η μελέτη της Alpha Bank  

Μετοχές στο άρθρο
Καθυστέρηση 15' · MetricTrade LTD

Σε υψηλό επίπεδο, αν και βελτιωμένο στο πρώτο εξάμηνο του 2023, παραμένει το ποσοστό «υποτονικότητας» της αγοράς εργασίας (Labour Market Slack) στην Ελλάδα το 2023, όπως επισημαίνει το Εβδομαδιαίο Δελτίο ΟικονομικώνΕξελίξεων της Alpha Bank.

Ο συγκεκριμένος δείκτης αντανακλά τον βαθμό υποχρησιμοποίησης του ανθρώπινου κεφαλαίου, είτε οφείλεται σε κυκλικούς παράγοντες είτε σε διαρθρωτικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά. Ορισμένα χαρακτηριστικά, όπως το χαμηλό ποσοστό συμμετοχής συγκεκριμένων ομάδων του πληθυσμού στο εργατικό δυναμικό, των νέων και των γυναικών, καθώς και η αναντιστοιχία των δεξιοτήτων του ανθρώπινου κεφαλαίου με τις απαιτούμενες από την αγορά εργασίας, είναι μερικοί από τους λόγους για τους οποίους η ανεργία στη χώρα μας παραμένει σε συγκριτικά υψηλό επίπεδο.

Ποσοστό ανεργίας

Το εποχικά διορθωμένο ποσοστό της ανεργίας διαμορφώθηκε, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, οριακά κάτω από το 11%, προσεγγίζοντας τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από την οικονομική κρίση (Νοέμβριος και Δεκέμβριος 2009: 10,7%). Σύμφωνα με τις διαθέσιμες προβλέψεις (Προσχέδιο Κρατικού Πρoϋπολογισμού 2024, Οκτώβριος 2023), η απασχόληση θα συνεχίσει να αυξάνεται στη χώρα μας με ρυθμό 0,9%, το 2024 (από 1,4%, το 2023), με αποτέλεσμα το ποσοστό της ανεργίας να παραμείνει σε πτωτική τροχιά στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Παρά την τάση δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας που υπαγορεύεται από την ισχυρή δυναμική των επενδύσεων, το ποσοστό της ανεργίας προσεγγίζει το φυσικό του επίπεδο, δηλαδή εκείνο που οφείλεται στη διαρθρωτική ανεργία και όχι σε διαταραχές του οικονομικού κύκλου.

Οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις που θα υλοποιηθούν τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα, πρωτίστως στο πλαίσιο της απορρόφησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, στοχεύουν, μεταξύ άλλων, στην αύξηση των θέσεων εργασίας και στην προώθηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας, στην ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης όλων των επιπέδων, στην αναβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και στην ενίσχυση των δεσμών μεταξύ του ακαδημαϊκού και του παραγωγικού τομέα, με αποτέλεσμα την προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας. Ειδικά σε ό,τι αφορά στο τελευταίο, θα απαιτηθεί αναπροσανατολισμός των κινήτρων στο πεδίο της μετάβασης των επιχειρήσεων σε καινοτομίες και νέες αγορές, έτσι ώστε με τη σειρά τους να προσελκύσουν το ταλέντο υψηλής εξειδίκευσης και καινοτομίας που θα αποτελέσει το φυτώριο για τη διαμόρφωση ενός ισχυρού οικοσυστήματος εταιρειών υψηλής τεχνολογίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι, αν και το ποσοστό για επενδύσεις σε Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D) έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία έτη, από 0,6% του ΑΕΠ το 2010 σε 1,5% το 2021, απέχει σημαντικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (2,3% του ΑΕΠ).

Ανοδος της απασχόλησης ανά κλάδο

Πιο αναλυτικά, το εποχικά διορθωμένο ποσοστό της ανεργίας διαμορφώθηκε σε 10,9%, τον Αύγουστο, μειωμένο κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του 2022 (Γράφημα 1). Ο αριθμός των απασχολουμένων αυξήθηκε κατά 0,7% σε ετήσια βάση, των ανέργων αντίστοιχα μειώθηκε κατά 12,2%, ενώ τα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού κατέγραψαν ετήσια αύξηση, τον Αύγουστο του τρέχοντος έτους, ύψους 0,4%. Παράλληλα, ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών για την απασχόληση, αν και σημείωσε πτώση, το τρίτο τρίμηνο του 2023, σε σύγκριση με το προηγούμενο, παραμένει σημαντικά υψηλότερος από τον αντίστοιχο δείκτη της Ευρωζώνης (114 μονάδες, έναντι 102,8 μονάδες).

Συνολικά, στο διάστημα Ιανουαρίου-Αυγούστου 2023, το ποσοστό της ανεργίας διαμορφώθηκε σε 11,2%, κατά μέσο όρο, έναντι 12,7%, στο ίδιο διάστημα του 2022, ενώ βάσει των πρόσφατων προβλέψεων που περιλαμβάνονται στο Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2024, εκτιμάται ότι το μέσο ετήσιο ποσοστό του 2023 θα διαμορφωθεί σε αυτό το επίπεδο και θα μειωθεί περαιτέρω σε 10,6%, το 2024. Σύμφωνα με τα τριμηνιαία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την αγορά εργασίας , οι κλάδοι στους οποίους δημιουργήθηκαν οι περισσότερες θέσεις εργασίας, το πρώτο εξάμηνο του έτους, ήταν η γεωργία, η υγεία, η μεταφορά και αποθήκευση και ακολούθησαν η μεταποίηση, οι κατασκευές, οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες και οι διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες.

«Yποτονικότητα» της αγοράς εργασίας

Η βελτίωση της αγοράς εργασίας στην Ελλάδα αντανακλάται επιπρόσθετα στη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του ποσοστού της υποχρησιμοποίησης των πόρων της εργασίας, όπως αυτή μετριέται από το ποσοστό «υποτονικότητας» της αγοράς εργασίας (Labour market slack) της Eurostat. Η «υποτονικότητα» της αγοράς εργασίας ορίζεται ως το ποσοστό του εργατικού δυναμικού υπό τον ευρύ του ορισμό που:

• είτε είναι άνεργοι,
• είτε υποαπασχολούνται με μερική απασχόληση,
• είτε είναι διαθέσιμοι για εργασία, αλλά όχι σε αναζήτηση εργασίας και, τέλος,
• βρίσκονται σε αναζήτηση εργασίας, αλλά δεν είναι άμεσα διαθέσιμοι.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, η «υποτονικότητα» της αγοράς εργασίας υποχώρησε στο 16,1%, το δεύτερο τρίμηνο του 2023, έναντι 17,3%, το πρώτο τρίμηνο και 18,4%, το δεύτερο τρίμηνο του 2022 (Γράφημα 2α). Μείωση του εν λόγω ποσοστού καταγράφεται για δέκατο διαδοχικό τρίμηνο και αποδίδεται, κατά κύριο λόγο, στη μείωση των ανέργων και, δευτερευόντως, στη μείωση των ποσοστών των λοιπών κατηγοριών. Ωστόσο, παρά την αύξηση της χρησιμοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού, το ποσοστό της «υποτονικότητας» της αγοράς εργασίας στη χώρα μας είναι το τρίτο υψηλότερο στην Ευρωζώνη, μετά από τα αντίστοιχα ποσοστά της Ισπανίας (19,9%) και της Ιταλίας (17,9%), υπερβαίνοντας κατά 3,1 ποσοστιαίες μονάδες τον μέσο όρο αυτής.

Αναφορικά με τα επιμέρους ποσοστά ανά φύλο, το δεύτερο τρίμηνο του έτους, η «υποτονικότητα» της αγοράς εργασίας στην Ελλάδα ήταν σημαντικά υψηλότερη στις γυναίκες (21,5%) σε σύγκριση με τους άνδρες (11,7%), καταγράφοντας υψηλότερα ποσοστά σε όλες τις επιμέρους κατηγορίες (Γράφημα 2β). Σε σύγκριση με τις ευρωπαϊκές επιδόσεις, η «υποτονικότητα» της αγοράς εργασίας στους άνδρες είναι πολύ κοντά στον μέσο όρο της Ευρωζώνης (11,1%). Αντίθετα, στις γυναίκες υπάρχει σημαντική απόσταση από τον αντίστοιχο μέσο όρο (15,2%), γεγονός που αποδίδεται εξ ολοκλήρου στο ποσοστό της ανεργίας των γυναικών στη χώρα μας, το οποίο -αν και μειώνεται- παραμένει το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης.

Κενές θέσεις εργασίας και αναντιστοιχία δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας

Παρά την άνοδο της απασχόλησης και της αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού, αυξήθηκαν παράλληλα οι κενές θέσεις εργασίας στην Ελλάδα . Συγκεκριμένα, ανήλθαν σε 37,1 χιλ., το δεύτερο τρίμηνο του 2023, έναντι 32,9 χιλ., το πρώτο τρίμηνο του έτους και 27,2 χιλ., το δεύτερο τρίμηνο του 2022, καταγράφοντας αύξηση κατά 36,2% σε ετήσια και 13% σε τριμηνιαία βάση, αντίστοιχα. Οι περισσότερες κενές θέσεις εντοπίζονται στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο (18,6 χιλ.) και στην παροχή καταλύματος και εστίασης (10,7 χιλ.). Επιπλέον, το δεύτερο τρίμηνο του έτους, οι κενές θέσεις εργασίας αυξήθηκαν στο 1,6% επί των συνολικών θέσεων εργασίας, με το εν λόγω ποσοστό να διαμορφώνεται σε πολυετή υψηλά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με έρευνα της Manpower (ManpowerGroup Talent shortage survey, Μάρτιος 2023), το 77% των συμμετεχόντων, Ελλήνων εργοδοτών, δήλωσαν ότι αντιμετώπισαν, το 2023, δυσκολία ως προς την εύρεση ανθρωπίνου δυναμικού με τον κατάλληλο συνδυασμό ικανοτήτων και τεχνικών δεξιοτήτων, προκειμένου να καλύψουν τις ανοιχτές θέσεις εργασίας. Το αντίστοιχο ποσοστό στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας ανερχόταν σε περίπου 60%. Οι κλάδοι στους οποίους καταγράφονται τα υψηλότερα ποσοστά δυσκολίας εύρεσης εξειδικευμένου προσωπικού είναι η ενέργεια, η βιομηχανία, οι κατασκευές, ο τομέας της υγείας και των βιοεπιστημών, η ενημέρωση και επικοινωνία, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η πληροφορική, ο τουρισμός και το εμπόριο. Επιπρόσθετα, βάσει σχετικού δείκτη που παράγεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αποτυπώνει την αποτελεσματική αντιστοίχιση δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας (European Skills Index 2022, Skills matching, Cedefop) , η Ελλάδα βρισκόταν το 2022 στην προτελευταία θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά την Ισπανία.

Τέλος, σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ (Skills Matter Additional results from the survey of Adult skills, 2019), στην Ελλάδα καταγράφονται υψηλά ποσοστά αναντιστοιχίας των δεξιοτήτων των απασχολούμενων, με τις απαιτούμενες από τη θέση εργασίας που κατέχουν. Συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά στις γνώσεις γραφής και ανάγνωσης (literacy), το 27,8% των εργαζομένων δηλώνει ότι διαθέτει υψηλότερες ικανότητες από αυτές που απαιτούνται (overqualified), ενώ το 6,6% χαμηλότερες (underqualified). Το σύνολο των δύο κατηγοριών στην Ελλάδα συνιστά το υψηλότερο ποσοστό ανάμεσα στις χώρες του ΟΟΣΑ (Γράφημα 3). Το αντίστοιχο ποσοστό αναντιστοιχίας ως προς τις μαθηματικές γνώσεις είναι 26%, το τρίτο υψηλότερο μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ (22,1% overqualified, 3,9% underqualified).

===============================================

Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες του fpress.gr αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση του fpress.gr για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.

Μεγεθυντικός φακός πάνω από εικονίδιο επαγγελματία, με στοίβες νομισμάτων, αριθμομηχανή και ανοδικά γραφήματα, για τις εισφορές ελεύθερων επαγγελματιών 2027
Κλειδώνει στο 4% η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών για ένα εκατομμύριο επαγγελματίες – Τι σημαίνει για την τσέπη τους

Κλειδώνει στο 4% η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών για ένα εκατομμύριο επαγγελματίες – Τι σημαίνει για την τσέπη τους

07.11.20261 λεπτ.
Κλεψύδρα ανάμεσα σε σημαίες της ΕΕ και της Ελλάδας, με φιγούρες ηλικιωμένων, νομίσματα και ξύλινους κύβους που δείχνουν 68 έτη το 2030, 70 το 2055 και 72 το 2080
Όρια ηλικίας συνταξιοδότησης: Πότε θα αυξηθούν στα 68 – Πότε θα βγουν οι γεννημένοι μετά το 1985

Όρια ηλικίας συνταξιοδότησης: Πότε θα αυξηθούν στα 68 – Πότε θα βγουν οι γεννημένοι μετά το 1985

06.11.20261 λεπτ.
Συνταξιούχοι υπολογίζουν την αύξηση σύνταξης 2,8% από 1/1/2027 με online υπολογιστή καθαρής σύνταξης
Αυξήσεις συντάξεων 2027: Πόσα θα πάρετε καθαρά από 1/1/2027 – Υπολογιστής

Αυξήσεις συντάξεων 2027: Πόσα θα πάρετε καθαρά από 1/1/2027 – Υπολογιστής

06.10.202612 λεπτ.
Αυξήσεις στις συντάξεις: Φτάνουν τα 20-25 € τον μήνα επιπλέον για να “κερδίσει” η κυβέρνηση τους συνταξιούχους;

Αυξήσεις στις συντάξεις: Φτάνουν τα 20-25 € τον μήνα επιπλέον για να “κερδίσει” η κυβέρνηση τους συνταξιούχους;

26.08.20261 λεπτ.
ΤτΕ: Στα 22,9 δισ. ευρώ εκτινάχθηκε το ενεργητικό των ασφαλιστικών – Αύξηση 4,5% στο β΄ τρίμηνο

ΤτΕ: Στα 22,9 δισ. ευρώ εκτινάχθηκε το ενεργητικό των ασφαλιστικών – Αύξηση 4,5% στο β΄ τρίμηνο

26.08.20261 λεπτ.
Χρέη-μαμούθ 52,4 δισ. ευρώ στον ΕΦΚΑ – Πνίγουν αγρότες και επαγγελματίες οι εισφορές

Χρέη-μαμούθ 52,4 δισ. ευρώ στον ΕΦΚΑ – Πνίγουν αγρότες και επαγγελματίες οι εισφορές

18.08.20261 λεπτ.
«Ergani app»: Με ένα «κλικ» οι προσλήψεις από το κινητό – Η διαδικασία

«Ergani app»: Με ένα «κλικ» οι προσλήψεις από το κινητό – Η διαδικασία

31.07.20261 λεπτ.
Επαγγελματική ασφάλιση: Πώς θα γλιτώσετε φόρους “επενδύοντας” στη σύνταξή σας

Επαγγελματική ασφάλιση: Πώς θα γλιτώσετε φόρους “επενδύοντας” στη σύνταξή σας

14.07.20261 λεπτ.
Ασφάλειες υγείας: Άνοδος στα ασφάλιστρα, «φρένο» στους νέους ασφαλισμένους

Ασφάλειες υγείας: Άνοδος στα ασφάλιστρα, «φρένο» στους νέους ασφαλισμένους

10.07.20261 λεπτ.
ΕΦΚΑ: Σύνταξη σε έναν μήνα από το 2027 – Στο κινητό όλα τα ένσημα από το 1980 – Πως θα τα βρείτε

ΕΦΚΑ: Σύνταξη σε έναν μήνα από το 2027 – Στο κινητό όλα τα ένσημα από το 1980 – Πως θα τα βρείτε

29.05.20261 λεπτ.
Επικουρικές Συντάξεις: Μπαίνει τέλος οι χρονοβόρες καθυστερήσεις – Τι αλλάζει για χιλιάδες συνταξιούχους

Επικουρικές Συντάξεις: Μπαίνει τέλος οι χρονοβόρες καθυστερήσεις – Τι αλλάζει για χιλιάδες συνταξιούχους

23.03.20261 λεπτ.
Νομοθετική ρύθμιση για την επιτάχυνση της απονομής των επικουρικών συντάξεων, προωθεί το υπουργείο Εργασίας
Επικουρικές συντάξεις: Fast-track έκδοση από το τελευταίο ταμείο – Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση

Επικουρικές συντάξεις: Fast-track έκδοση από το τελευταίο ταμείο – Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση

13.03.20261 λεπτ.
Πότε ανοίγει η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για τροποποιητικές δηλώσεις
Αναδρομικά 2025: Πότε ανοίγει η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για τροποποιητικές δηλώσεις – Προθεσμίες, φόρος και τα βήματα υποβολής

Αναδρομικά 2025: Πότε ανοίγει η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για τροποποιητικές δηλώσεις – Προθεσμίες, φόρος και τα βήματα υποβολής

13.03.20261 λεπτ.
Ασφαλιστικές επιχειρήσεις: Ενεργητικό άνω των 22 δισ. ευρώ το δ’ τρίμηνο 2025

Ασφαλιστικές επιχειρήσεις: Ενεργητικό άνω των 22 δισ. ευρώ το δ’ τρίμηνο 2025

26.02.20261 λεπτ.
e-ΕΦΚΑ: Ποιοι χάνουν την ασφαλιστική ικανότητα από 1η Μαρτίου – Οι επιλογές των οφειλετών

e-ΕΦΚΑ: Ποιοι χάνουν την ασφαλιστική ικανότητα από 1η Μαρτίου – Οι επιλογές των οφειλετών

26.02.20261 λεπτ.