Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για περίπου 400.000 μη μισθωτούς με ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 100 ευρώ προς τον e-ΕΦΚΑ, καθώς από την 1η Μαρτίου 2026 κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς ασφαλιστική ικανότητα. Η προθεσμία για εξόφληση ή ρύθμιση των οφειλών λήγει στις 28 Φεβρουαρίου και όσοι δεν τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους θα χάσουν κρίσιμες παροχές υγείας.
Τι αλλάζει από 1η Μαρτίου
Από την 1η Μαρτίου τίθεται σε πλήρη εφαρμογή ο γενικός κανόνας χορήγησης ασφαλιστικής ικανότητας. Οι μισθωτοί θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον 50 ημέρες εργασίας το προηγούμενο έτος ή στο τελευταίο 12μηνο. Για τους μη μισθωτούς απαιτούνται τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης το προηγούμενο έτος και καταβολή των απαιτητών εισφορών έως το τέλος του έτους ή υπαγωγή σε ρύθμιση που τηρείται κανονικά.
Το κρίσιμο σημείο για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες είναι το όριο των 100 ευρώ. Οι συνολικές οφειλές προς e-ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ για την περίοδο 2017–2025 δεν πρέπει να υπερβαίνουν το ποσό αυτό, διαφορετικά χάνεται η ετήσια ασφαλιστική ικανότητα. Πρόκειται για ιδιαίτερα χαμηλό «κατώφλι», που σημαίνει ότι ακόμη και μικρές εκκρεμότητες μπορούν να οδηγήσουν σε απώλεια κάλυψης.
Τι σημαίνει η απώλεια ασφαλιστικής ικανότητας
Η απώλεια δεν συνεπάγεται πλήρη αποκλεισμό από το σύστημα υγείας, καθώς μέσω ΑΜΚΑ παραμένει η πρόσβαση σε δημόσια νοσοκομεία και δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Ωστόσο, χάνεται η πλήρης κάλυψη παροχών σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ, όπως η ιδιωτική συνταγογράφηση, οι διαγνωστικές εξετάσεις, η φαρμακευτική δαπάνη και η νοσηλεία σε ιδιωτικές κλινικές. Στην πράξη, ο ασφαλισμένος καλύπτεται μόνο από το δημόσιο σύστημα και όχι από τις συμβεβλημένες ιδιωτικές παροχές.
Οι επιλογές των οφειλετών
Οι οφειλέτες μπορούν είτε να προχωρήσουν σε πλήρη εξόφληση των εισφορών – κάτι που οδηγεί σε ετήσια ασφαλιστική ικανότητα – είτε να ενταχθούν σε ρύθμιση έως 24 δόσεις. Στη δεύτερη περίπτωση, η ασφαλιστική ικανότητα παρέχεται σε μηνιαία βάση και ανανεώνεται όσο η ρύθμιση εξυπηρετείται κανονικά. Η απώλεια της ρύθμισης συνεπάγεται αυτόματα και απώλεια της κάλυψης.
Η «παγίδα» που πρέπει να γνωρίζουν όλοι
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στο εξής:
Η πληρωμή των οφειλών (μέσω IRIS, DASHBOARD–my e-ΕΦΚΑ, myEFKAmobile ή ΔΙΑΣ) δεν ενεργοποιεί αυτόματα την ασφαλιστική ικανότητα.
Μετά την εξόφληση ή τη ρύθμιση απαιτείται:
Επίσκεψη σε Τοπική Διεύθυνση e-ΕΦΚΑ
ήΗλεκτρονική αίτηση μέσω της υπηρεσίας «Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς» στον ιστότοπο του Φορέα.
Χωρίς αίτηση, η κάλυψη δεν αποκαθίσταται — ακόμη και αν το ποσό έχει πληρωθεί.
Τι πρέπει να κάνουν άμεσα οι ασφαλισμένοι
Οι ασφαλισμένοι οφείλουν να ελέγξουν άμεσα μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Ασφαλιστική Ικανότητα» στην ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ αν διαθέτουν ενεργή κάλυψη και ποια είναι η διάρκειά της. Οι μισθωτοί πρέπει να διαπιστώσουν ότι έχουν συμπληρώσει τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης, ενώ οι μη μισθωτοί να επιβεβαιώσουν ότι πληρούν την προϋπόθεση των δύο μηνών και ότι οι οφειλές τους δεν υπερβαίνουν τα 100 ευρώ.
Για τον Μάρτιο προβλέπεται δυνατότητα εξυπηρέτησης από οποιαδήποτε Τοπική Διεύθυνση, ανεξαρτήτως υπαγωγής, ενώ οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται και στο ενιαίο τηλεφωνικό κέντρο 1555.
