Η ακρίβεια στην κατανάλωση και η αύξηση των εισοδημάτων ενισχύουν τις εισπράξεις του Δημοσίου, διατηρώντας τα φορολογικά έσοδα πάνω από τις προβλέψεις. Η εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού στο εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026 εμφανίζει πρωτογενές πλεόνασμα 7,554 δισ. ευρώ, σημαντικά υψηλότερο από τον στόχο, με τον ΦΠΑ και τους φόρους εισοδήματος να αποτελούν τις βασικές πηγές ενίσχυσης των εσόδων.
Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης, το πρωτογενές αποτέλεσμα ξεπέρασε τον στόχο των 5,129 δισ. ευρώ κατά 2,425 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η πραγματική υπέρβαση είναι αισθητά μικρότερη, καθώς σημαντικό μέρος της διαφοράς συνδέεται με ετεροχρονισμούς πληρωμών και ειδικές εισπράξεις.
Μετά την αφαίρεση αυτών των παραγόντων, η καθαρή υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος περιορίζεται στα 305 εκατ. ευρώ, στοιχείο που αποτυπώνει ακριβέστερα την απόκλιση από τις δημοσιονομικές προβλέψεις.
Πάνω από τον στόχο κατά 1,43 δισ. ευρώ τα φορολογικά έσοδα
Ισχυρή παραμένει η πορεία των φορολογικών εισπράξεων, καθώς τα τακτικά φορολογικά έσοδα, εξαιρουμένων των ειδικών εισπράξεων, ξεπέρασαν τον στόχο κατά 1,426 δισ. ευρώ ή 2,6%.
Καθοριστική ήταν η συμβολή του ΦΠΑ, με τις υψηλότερες τιμές προϊόντων και υπηρεσιών να αυξάνουν τη φορολογητέα αξία της κατανάλωσης. Καθώς ο φόρος υπολογίζεται ως ποσοστό επί της τιμής πώλησης, οι ανατιμήσεις μπορούν να ενισχύουν τις εισπράξεις ακόμη και χωρίς αντίστοιχη αύξηση του όγκου των αγορών.
Παράλληλα, η αύξηση των εισοδημάτων ενίσχυσε τις εισπράξεις από τη φορολογία εισοδήματος, συμβάλλοντας στην υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη διπλή όψη των φορολογικών εσόδων: από τη μία πλευρά στηρίζουν τη δημοσιονομική εικόνα της χώρας, από την άλλη η επίδραση της ακρίβειας στον ΦΠΑ συνδέεται με μεγαλύτερη ονομαστική επιβάρυνση των καταναλωτών.
Γιατί το πραγματικό πλεόνασμα είναι μικρότερο από τη λογιστική υπέρβαση
Παρότι η διαφορά μεταξύ του πρωτογενούς πλεονάσματος και του στόχου φθάνει τα 2,425 δισ. ευρώ, δεν πρόκειται στο σύνολό της για πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο.
Η χρονική μετατόπιση ορισμένων δαπανών και εισπράξεων επηρεάζει την εικόνα του εννεαμήνου, χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ότι τα συγκεκριμένα ποσά θα αποτελέσουν μόνιμη εξοικονόμηση ή επιπλέον έσοδο στο τέλος του έτους.
Γι’ αυτό και η καθαρή θετική απόκλιση των 305 εκατ. ευρώ αποτελεί πιο ουσιαστικό δείκτη για την αξιολόγηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού.
Το κρίσιμο στοιχείο για το τελευταίο τρίμηνο του 2026 θα είναι κατά πόσο η υπέρβαση των φορολογικών εσόδων θα διατηρηθεί, αλλά και πώς θα εξελιχθούν οι δαπάνες που έχουν μεταφερθεί χρονικά.
Η μέχρι στιγμής εικόνα επιβεβαιώνει την ανθεκτικότητα των κρατικών εισπράξεων, χωρίς όμως η υψηλή λογιστική υπέρβαση του πρωτογενούς πλεονάσματος να μπορεί να θεωρηθεί αυτομάτως διαθέσιμο ποσό για νέες παροχές.
Καθαρή υπέρβαση 305 εκατ. ευρώ στο πρωτογενές αποτέλεσμα
Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το 9μηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου το οποίο ανακοίνωσε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 7,554 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 5,129 δισ. ευρώ. Το αντίστοιχο πρωτογενές πλεόνασμα την ίδια περίοδο του 2025 είχε διαμορφωθεί σε 9,449 δισ. ευρώ.
Το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσίασε πλεόνασμα 127 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για έλλειμμα 1,897 δισ. ευρώ. Το αντίστοιχο διάστημα του 2025 είχε καταγραφεί πλεόνασμα 2,401 δισ. ευρώ.
Η υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι των στόχων περιορίζεται σε 305 εκατ. ευρώ, εφόσον εξαιρεθούν ποσά που συνδέονται με ετεροχρονισμούς πληρωμών και ειδικές εισπράξεις. Συγκεκριμένα, εξαιρούνται 695 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, 385 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό πληρωμών σε εξοπλιστικά προγράμματα, 905 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό.
Τα ποσά των ετεροχρονισμών δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους. Παράλληλα, η είσπραξη των 135 εκατ. ευρώ από το καζίνο στο Ελληνικό είχε προβλεφθεί να πραγματοποιηθεί στο τέλος του 2025, ενώ δημοσιονομικά καταγράφεται κατά τη διάρκεια των ετών της παραχώρησης.
Τα έσοδα του εννεαμήνου
Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στο εννεάμηνο σε 57,811 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,501 δισ. ευρώ έναντι του στόχου που περιλαμβάνεται στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.
Η σύγκριση επηρεάζεται από τον χρόνο είσπραξης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στη στοχοθεσία είχε περιληφθεί για τον Ιούνιο είσπραξη 1,258 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκαν νωρίτερα, τον Απρίλιο, ενώ τα υπόλοιπα 374 εκατ. ευρώ αναμένεται να εισπραχθούν εντός του 2026.
Εξαιρουμένου του ποσού από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα καθαρά έσοδα εμφανίζουν αύξηση 2,876 δισ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 55,967 δισ. ευρώ. Στο ποσό περιλαμβάνονται 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.
Με την εξαίρεση των δύο αυτών ποσών, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 55,526 δισ. ευρώ και ήταν υψηλότερα κατά 1,426 δισ. ευρώ ή 2,6% έναντι του στόχου.
ΦΠΑ και φόροι εισοδήματος
Η μεγαλύτερη υπέρβαση καταγράφηκε στα έσοδα από τον ΦΠΑ. Στο εννεάμηνο ανήλθαν σε 23,062 δισ. ευρώ και, χωρίς τα 306 εκατ. ευρώ που συνδέονται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, ήταν υψηλότερα κατά 1,093 δισ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα από φόρους εισοδήματος ανήλθαν σε 20,171 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 360 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Από αυτά, ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων ήταν υψηλότερος κατά 408 εκατ. ευρώ. Ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων ήταν μειωμένος κατά 58 εκατ. ευρώ, ενώ οι λοιποί φόροι εισοδήματος αυξήθηκαν κατά 10 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα από Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης διαμορφώθηκαν σε 5,326 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υστέρηση κατά 239 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Οι εισπράξεις από φόρους ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 2,100 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 63 εκατ. ευρώ.
Οι λοιπές κατηγορίες εσόδων
Στις υπόλοιπες κατηγορίες, οι κοινωνικές εισφορές ανήλθαν σε 40 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 5 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από μεταβιβάσεις ανήλθαν σε 4,764 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 79 εκατ. ευρώ, αν και τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων μέσα σε αυτή την κατηγορία ήταν αυξημένα κατά 72 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών ανήλθαν σε 1,465 δισ. ευρώ. Εξαιρουμένων των 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, διαμορφώθηκαν σε 1,159 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 274 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα λοιπά τρέχοντα έσοδα ανήλθαν σε 2,300 δισ. ευρώ και ήταν υψηλότερα κατά 518 εκατ. ευρώ. Από αυτά, 319 εκατ. ευρώ αφορούσαν έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, αυξημένα κατά 206 εκατ. ευρώ έναντι του αντίστοιχου στόχου.
Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 6,727 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 520 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 6,206 δισ. ευρώ, κυρίως εξαιτίας της επιστροφής ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.
Η εικόνα του Σεπτεμβρίου
Τον Σεπτέμβριο, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 6,460 δισ. ευρώ, με υπέρβαση κατά 170 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.
Τα έσοδα από φόρους διαμορφώθηκαν σε 6,486 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υπέρβαση 74 εκατ. ευρώ ή 1,1% έναντι του στόχου. Τα έσοδα από τον ΦΠΑ ανήλθαν σε 2,518 δισ. ευρώ και ήταν υψηλότερα κατά 188 εκατ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, τα έσοδα από φόρους εισοδήματος έφτασαν τα 2,490 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 79 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Η υστέρηση προήλθε από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, ο οποίος ήταν μειωμένος κατά 25 εκατ. ευρώ, από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων, ο οποίος μειώθηκε κατά 49 εκατ. ευρώ, και από τους λοιπούς φόρους εισοδήματος, οι οποίοι μειώθηκαν κατά 5 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα από ειδικούς φόρους κατανάλωσης ανήλθαν σε 665 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 8 εκατ. ευρώ. Οι φόροι ακίνητης περιουσίας έφτασαν τα 123 εκατ. ευρώ, πλησίον του στόχου.
Στις λοιπές κατηγορίες, τα έσοδα από κοινωνικές εισφορές ήταν 4 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 1 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από μεταβιβάσεις ανήλθαν σε 271 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 146 εκατ. ευρώ, ενώ τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων μέσα στην κατηγορία ήταν μειωμένα κατά 26 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών ανήλθαν σε 61 εκατ. ευρώ, πλησίον του στόχου, ενώ τα λοιπά τρέχοντα έσοδα ανήλθαν σε 264 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 31 εκατ. ευρώ.
Οι επιστροφές εσόδων τον Σεπτέμβριο ανήλθαν σε 626 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 79 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 548 εκατ. ευρώ. Τα συνολικά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων διαμορφώθηκαν σε 94 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 26 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Οι δαπάνες
Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού στο εννεάμηνο ανήλθαν σε 57,683 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 477 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 57,206 δισ. ευρώ. Σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ήταν αυξημένες κατά 5,423 δισ. ευρώ.
Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές εμφανίστηκαν μειωμένες κατά 1,094 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Αντίθετα, οι δαπάνες στο επενδυτικό σκέλος ανήλθαν σε 10,395 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,571 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, λόγω της επιτάχυνσης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ήταν επίσης αυξημένες κατά 2,209 δισ. ευρώ σε σύγκριση με τις αντίστοιχες δαπάνες του 2025.
Μεταξύ των σημαντικότερων μεταβιβάσεων και πληρωμών περιλαμβάνονται η επιχορήγηση 1,544 δισ. ευρώ προς τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας και η επιχορήγηση 1,994 δισ. ευρώ προς τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Ασφάλισης.
Παράλληλα, καταγράφηκε επιχορήγηση 131 εκατ. ευρώ προς την Κοινωνία της Πληροφορίας για την πληρωμή του Fuel Pass, πληρωμή 136 εκατ. ευρώ για την επιδότηση στο diesel κίνησης και έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά ύψους 232 εκατ. ευρώ.
Επιπλέον, καταγράφηκε επιχορήγηση 917 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων, καθώς και μεταβιβάσεις 1,032 δισ. ευρώ προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ ανήλθαν σε 327 εκατ. ευρώ.
Από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διευκρινίζεται ότι τα στοιχεία αφορούν το πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης σε τροποποιημένη ταμειακή βάση και όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης. Το αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους, ενώ η Γενική Κυβέρνηση περιλαμβάνει, εκτός από την Κεντρική Διοίκηση, τα Νομικά Πρόσωπα και τους υποτομείς των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης.
===============================================
Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες του fpress.gr αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση του fpress.gr για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
