της Μαρίνας Πρωτονοταρίου
Τρεις παράγοντες που δεν συνδέονται απαραίτητα μεταξύ τους, αλλά αποτελούν εκρηκτικό κοκτέιλ αν και εφόσον εξελιχθούν αρνητικά, αποτελούν τους απόλυτους ρυθμιστές της πορείας της χρηματιστηριακής αγοράς το επόμενο διάστημα.
Πρόκειται για τις πολιτικές εξελίξεις, την αξιολόγησης που αναμένεται να ξεκινήσει μαζί με το σχολικό κουδούνι σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων και ασφαλώς κόκκινα δάνεια και κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο οι ξένοι κυρίως επενδυτές τηρούν στάσης αναμονής κάτι που φάνηκε και από το γεγονός ότι η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά δεν μπορεί πια να κεφαλαιοποιεί τις καλές ειδήσεις, όπως την αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας στις 18 Αυγούστου.
Γιατί οι πολιτικές εξελίξεις, δηλαδή το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, προβληματίζουν τις αγορές; Επειδή εκτιμάται ότι η κυβέρνηση προκειμένου να αποφύγει την πανωλεθρία και να περιορίσει τις απώλειες σε διαχειρίσιμα επίπεδα, θα ανοίξει έναν κύκλο παροχολογίας, για να είμαστε πιο ακριβείς άνοιξε αυτό τον κύκλο με την ανακοίνωση πρόσληψης πτυχιούχων στο Δημόσιο, φρενάροντας παράλληλα τις διαπραγματεύσεις για τα δύσκολα θέματα όπως ο περιορισμός των απεργιών, οι αποκρατικοποιήσεις, η ταχύτερη μείωση του αφορολογήτου, το «πάγωμα» των αντίμετρων.
Αυτός ακριβώς ο προβληματισμός είναι, άλλωστε, που καθιστά εξαιρετικά διστακτική και την ΕΚΤ στο να επιτρέψει την ταχύτερη άρση των κεφαλαιακών ελέγχων. Οι επιπτώσεις είναι εμφανείς. Από τις 24 Ιουλίου οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων έχουν αυξηθεί κατά 30 μονάδες βάσεις στο 5,5% ενώ το Χρηματιστήριο κινείται τις 835 μονάδες.
Να θυμίσουμε ότι στις 17 Ιουλίου ο γενικός δείκτης είχε φτάσει στο υψηλό των 858,08 μονάδων ενώ οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων υποχώρησαν στο 5,21%, στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2009 καθώς το Χρηματιστήριο προεξόφλησε την επιτυχή έκδοση 5ετούς ομολόγου που έγινε στις 24 Ιουλίου.Ομως η θετική αυτή τάση δεν συνεχίστηκε, διότι αρχίζουν να φαίνονται τα πρώτα «σύννεφα».
Αγώνας δρόμου για την αξιολόγηση
Η εμπιστοσύνη των επενδυτών στην κυβέρνηση, θα κριθεί από το πόσο γρήγορα θα ολοκληρωθεί η τρίτη αξιολόγηση του τρέχοντος προγράμματος, αφού μια μακρά διαδικασία όπως ήταν η προηγούμενη, που θα πήγαινε πίσω τα σχέδια για νέα έξοδο στις αγορές, θα αυξήσει την επιφυλακτικότητα των επενδυτών και θα εγκλωβίσει εκ νέου το Χρηματιστήριο.
Ηδη το ελληνικό χρηματιστήριο επικεντρώνεται στα θέματα της νέας αξιολόγησης και αναμένει με ενδιαφέρον το Σεπτέμβρη που φέρνει σημαντικές συναντήσεις.
Πολλά από τα κρίσιμα ραντεβού που θα δώσουν το στίγμα για την πορεία της οικονομίας να αναμένονται τον Σεπτέμβριο: Τα τεχνικά κλιμάκια θα έρθουν μετά την Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, στις 11 Σεπτεμβρίου του 2017, ενώ στις 29 Σεπτεμβρίου του 2017 θα επισκεφθεί την Αθήνα η C. Lagarde η επικεφαλής του ΔΝΤ. Επομένως η 3η αξιολόγηση πολυ δύσκολα θα ολοκληρωθεί 6 Νοεμβρίου, ενώ πιθανότερη ημεορμηνία είναι η 4 Δεκεμβρίου εφόσον βέβαια δεν προκύψουν εμπλοκές λόγω ΔΝΤ.
Ως παράγοντας επιτάχυνσης είναι το γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση θα κάνει τα πάντα για να ξαναβγεί στις αγορές και επομένως θα επιδιώξει να αντιμετωπίσει τα εμπόδια και να επισπεύσει το κλείσιμο της 3ης αξιολόγησης.
Κόκκινα δάνεια
Η πίεση για τα Κεφάλαια των τραπεζών που ασκεί το ΔΝΤ θέτοντας ζήτημα νέας ανακεφαλαιοποίησης οδηγεί σε επιθετικότερη πολιτική για τα κόκκινα δάνεια ενώ την ίδια στιγμή αυξάνονται και οι πιέσεις απ’ τον SSM με τον πήχη των στόχων για το 2018 να ανεβαίνει υψηλότερα. Κι ενώ οι στόχοι ανεβαίνουν, άσχημα νέα για την πορεία των κόκκινων δανείων έφεραν τα αποτελέσματα των τραπεζών. Για παράδειγμα στο β΄ τρίμηνο του 2017 συμπλήρωσαν για πρώτη φορά τρεις συνεχείς μήνες καθυστέρησης στεγαστικά δάνεια 101 εκατ. ευρώ για τη Eurobank και 400 εκατ. ευρώ για την Τράπεζα Πειραιώς, μετά από την άνοδο κατά 120 εκατ. ευρώ και 500 εκατ. ευρώ αντίστοιχα στο α΄ τρίμηνο. Το πισωγύρισμα για τα ρυθμισμένα δάνεια συνδέεται με την αβεβαιότητα που δημιουργήθηκε από την καθυστέρηση της αξιολόγησης. Δηλαδή…αρκεί ένα μικρό διάστημα αβεβαιότητας, για να βγουν εκτός τροχιάς οι στόχοι αποκλιμάκωσης των κόκκινων δανείων. Οι τράπεζες βασίζουν πολλές ελπίδες στις διαδικασίες πώλησης δανειακών χαρτοφυλακίων. Πέρα όμως από τις πωλήσεις χαρτοφυλακίων, είναι βέβαιο είναι ότι για να πιάσουν οι τράπεζες τα νούμερα των φιλόδοξων σχεδίων μείωσης των επισφαλειών, είναι απαραίτητη η βελτίωση των πολιτικοοικονομικών συνθηκών τα επόμενα τρίμηνα.
Πέρα όμως από τα κόκκινα δάνεια είναι ανάγκη να εξυγιανθεί η τρπαεζικήα γορά και να επιστρέψει στην κανονική της λειτουργία. Οσο το μακροοικονομικό περιβάλλον δε σταθεροποιείται, η δημιουργία νέων προβληματικών χορηγήσεων θα συνεχίσει να εξαφανίζει τα οφέλη από τις επιτυχημένες ρυθμίσεις και διαγραφές δανείων που υλοποιούν οι τραπεζικές διοικήσεις και θα θέτει εμπόδια στο δρόμο του κλάδου για επιστροφή σε βιώσιμη κερδοφορία.
Αισιοδοξία από Handelsblatt, Die Welt
Ωστόσο παρά τις επιφυλάξεις και τη στάση αναμονής για τους επόμενους κρίσιμους μήνες, κάποιοι αισιοδοξούν για τις δυνατότητες και την προοπτική του Ελληνικού Χρηματιστηρίου. Η Handelsblatt σε πρόσφατο δημοσίευμά της αναφέρει ότι ενώ τον Φεβρουάριο του 2016 ο δείκτης του Χρηματιστηρίου βρισκόταν στις 442 μονάδες, σήμερα έχει αυξηθεί κατά 90%.
Η επίδοση αυτή, κατά τον συντάκτη του δημοσιεύματος, οφείλεται κυρίως στις αγορές ξένων επενδυτών. Μάλιστα επικαλείται αναλυτές που διακρίνουν την αρχή ενός μεγάλου ράλι στο Χρηματιστήριο, καθώς –σε αντίθεση με άλλα– έχει ακόμη περιθώρια ανάπτυξης.
Με 830 μονάδες, σημειώνει η εφημερίδα, ο δείκτης απέχει ακόμη πολύ από τις 5.000, μονάδες που βρισκόταν προ κρίσης. Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι και τα μακροοικονομικά στοιχεία είναι καλά, ότι μετά εννέα χρόνια ύφεσης, με μια μικρή διακοπή ανάκαμψης το 2014, φέτος προβλέπεται να αυξηθεί το ΑΕΠ και πως ο προϋπολογισμός έχει εξυγιανθεί.
Η Die Welt, εξάλλου, σημειώνει ότι έπειτα από οκτώ χρόνια συλλογικής κατάθλιψης, πληθαίνουν οι ενδείξεις πως το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται εν μέρει και εκτιμά ότι αναμένεται ανάπτυξη 2% για το 2017.
Από την εφημερίδα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ που κυκλοφορεί κάθε Σάββατο στα περίπτερα όλης της χώρας
