Έντονη ανησυχία επικρατεί στο οικονομικό επιτελείο για το ενδεχόμενο η χώρα να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν ιδιαίτερα δύσκολο οικονομικό χειμώνα, καθώς οι διεθνείς εξελίξεις στις αγορές ενέργειας απειλούν να πυροδοτήσουν νέο κύμα ακρίβειας.
Η ανησυχία αυτή εξηγεί και την επιφυλακτικότητα που υπήρξε απέναντι στην επαναφορά της επιδότησης του πετρελαίου κίνησης. Ακόμη και το σχετικά περιορισμένο δημοσιονομικό κόστος των περίπου 30 εκατ. ευρώ για να μειωθεί η τιμή λιανικής κατά 10 λεπτά, θεωρείται σημαντικό, όταν τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια για παρεμβάσεις εντός του 2026 έχουν περιοριστεί σε λιγότερα από 200 εκατ. ευρώ και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ποιες πρόσθετες παρεμβάσεις θα απαιτηθούν από το φθινόπωρο και μετά.
Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκονται τρία βασικά μέτωπα:
1. Πετρέλαιο θέρμανσης: Σενάρια για τιμή έως και 1,80 ευρώ το λίτρο
Παρότι η διάθεση πετρελαίου θέρμανσης δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, τα πρώτα στοιχεία από τις διεθνείς αγορές επιτρέπουν ήδη ασφαλείς εκτιμήσεις για τις τιμές της νέας περιόδου.
Η διυλιστηριακή τιμή διαμορφώνεται σήμερα περίπου στα 0,97 ευρώ ανά λίτρο. Αν προστεθεί το εμπορικό περιθώριο, που την προηγούμενη χρονιά κυμάνθηκε γύρω στα 0,18 ευρώ, καθώς και οι φόροι (Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης και ΦΠΑ), οι οποίοι αντιστοιχούν σε περίπου 0,645 ευρώ ανά λίτρο, η τελική τιμή λιανικής προσεγγίζει τα 1,80 ευρώ ανά λίτρο.
Εφόσον αυτό το επίπεδο τιμών επιβεβαιωθεί κατά την έναρξη της διάθεσης του καυσίμου, η αύξηση σε σχέση με τον περσινό χειμώνα θα προσεγγίσει το 50%, δημιουργώντας σημαντική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά που θερμαίνονται με πετρέλαιο.
Πώς προκύπτει η πρόβλεψη της τιμής; Αν στην σημερινή διυλιστηριακή τιμή -που είναι διαθέσιμη- προστεθούν εμπορικό κέρδος και φόροι. Αυτό το κάνει το εργαλείο του fpress.gr που εφοδιάστηκε με τις σημερινές τιμές όπως ανακοινώνονται από τα διυλιστήρια. Ιδού λοιπόν:
2. Φυσικό αέριο: Νέος γύρος πληθωριστικών πιέσεων
Το δεύτερο μέτωπο αφορά το φυσικό αέριο. Η χρηματιστηριακή τιμή κινείται ήδη κοντά στα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδο που συνεπάγεται αυξήσεις άνω του 30% σε σχέση με πέρυσι.
Η επίπτωση αναμένεται να αποτυπωθεί στα επόμενα στοιχεία του πληθωρισμού, ενώ εάν οι τιμές παραμείνουν ή κινηθούν ακόμη υψηλότερα, θα προκληθούν νέες πιέσεις τόσο στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς όσο και στο γενικό επίπεδο τιμών.
Η ανησυχία έχει ήδη κινητοποιήσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες εξετάζουν τρόπους ώστε ο ανεφοδιασμός της Ευρώπης με φυσικό αέριο ενόψει του χειμώνα να πραγματοποιηθεί ομαλά, περιορίζοντας όσο είναι δυνατόν τις ανατιμήσεις.
Παράλληλα, η άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου επηρεάζει άμεσα και το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων και στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Ήδη αναμένονται με αγωνία οι αποφάσεις των παρόχων για τα τιμολόγια του Αυγούστου.,
3. Τρόφιμα: Περιορισμένη η επίδραση των νέων εκπτώσεων
Το τρίτο μέτωπο αφορά τις τιμές των τροφίμων. Η αγορά προετοιμάζεται για την εφαρμογή της νέας συμφωνίας μείωσης τιμών από τον Σεπτέμβριο, ωστόσο οι συνθήκες έχουν μεταβληθεί σημαντικά σε σχέση με την περίοδο κατά την οποία είχε συμφωνηθεί το σχετικό πλαίσιο.
Οι επιχειρήσεις έχουν ήδη ζητήσει παράταση από την Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή, υποστηρίζοντας ότι οι νέες διεθνείς αυξήσεις στο κόστος δεν επιτρέπουν την εφαρμογή των αρχικών δεσμεύσεων.
Οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι ο νέος κατάλογος θα περιλαμβάνει περίπου 800 έως 900 προϊόντα, ενώ οι μειώσεις τιμών δύσκολα θα ξεπερνούν το 8% με 9%. Πρόκειται για μια θετική εξέλιξη, η οποία όμως εκτιμάται ότι δεν θα είναι αρκετή ώστε να αντισταθμίσει τις ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις που δημιουργεί η άνοδος του ενεργειακού κόστους.
Ο κίνδυνος ενός δύσκολου φθινοπώρου
Ο συνδυασμός ακριβότερης ενέργειας, αυξημένου κόστους θέρμανσης και επίμονων πιέσεων στις τιμές των τροφίμων δημιουργεί ένα ιδιαίτερα απαιτητικό σκηνικό για τους επόμενους μήνες. Με τα δημοσιονομικά περιθώρια να παραμένουν σφικτά, οι δυνατότητες για νέες παρεμβάσεις στήριξης εμφανίζονται περιορισμένες, γεγονός που εντείνει την ανησυχία ότι ο φετινός χειμώνας μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις δυσκολότερες περιόδους για τα ελληνικά νοικοκυριά μετά την ενεργειακή κρίση.
