Χαμηλότερες παραμένουν οι τιμές στα ελληνικά σούπερ μάρκετ σε σχέση με τα αντίστοιχα της Αγγλίας, Γαλλίας, Ισπανίας και Πορτογαλίας. Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει τον υψηλότερο ΦΠΑ από τις περισσότερες χώρες της ΕΕ σε ορισμένες κατηγορίες τροφίμων, εντούτοις, το τυπικό καλάθι του Έλληνα εμφανίζεται φθηνότερο.
Αυτό προκύπτει από τα αποτελέσματα της εξαμηνιαίας έρευνας που διεξήγε το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), με την οποία γίνεται σύγκριση τιμών με ή χωρίς την αξία του ΦΠΑ, ο οποίος είναι διαφορετικός σε κάθε χώρα.
Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, για την παρούσα ανάλυση συγκρίθηκαν οι τιμές σε 20 υποκατηγορίες προϊόντων που συνθέτουν ένα τυπικό καλάθι αγορών. Αυτές οι υποκατηγορίες προϊόντων εξετάζονται από ένα σημαντικό δείγμα πάνω από 2.300 τιμών προϊόντων και 29 διαφορετικές αλυσίδες σουπερμάρκετ στις πέντε χώρες συνολικά για να υπολογισθούν οι μέσες τιμές, με δειγματοληψίες από έγκυρα site σύγκρισης τιμών σε Ελλάδα και εξωτερικό, αλλά και από αλυσίδες σουπερμάρκετ. Τα στοιχεία περιλαμβάνουν τόσο τιμές προϊόντων σε προσφορά, όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας σε κάθε χώρα.
Αναλυτικά, η σύγκριση των μέσων τιμών των καλαθιών δείχνει ότι και οι τέσσερις χώρες έχουν σημαντικά ακριβότερο μέσο καλάθι από την Ελλάδα: συγκεκριμένα 22% η Ισπανία, 39% η Γαλλία, 29% η Αγγλία, 14% η Πορτογαλία. Η εικόνα των αποτελεσμάτων αλλάζει σημαντικά όταν αφαιρέσουμε τον αναλογούντα ΦΠΑ ανά χώρα για να γίνουν αντιληπτές οι πραγματικές τιμές των προϊόντων σουπερμάρκετ. Η σύγκριση των καλαθιών σε αυτή την περίπτωση δείχνει ότι οι τέσσερις χώρες έχουν ακόμα πιο ακριβό μέσο καλάθι από την Ελλάδα: η Ισπανία κατά 33%, η Γαλλία κατά 52%, η Αγγλία κατά 45% και η Πορτογαλία κατά 19%. Αυτό είναι αποτέλεσμα της πολύ μεγάλης διαφοράς που έχει ο χαμηλός ΦΠΑ ανά χώρα (πρόκειται για τον ΦΠΑ που αναφέρεται σε τρόφιμα και ποτά).
Στην Ελλάδα ο ΦΠΑ τον Ιούλιο 2017 είναι 13% και 24% για συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, κάποιες από τις οποίες συμμετέχουν στο δείγμα της έρευνας, όπως είναι τα έλαια, ο καφές, τα γλυκά, τα σνακς και τα αρτοποιήματα. Ο ΦΠΑ είναι σημαντικά υψηλότερος από την Αγγλία (0%) και τη Γαλλία (10% και 5,5%), την Ισπανία (10% και 4%), την Πορτογαλία (13% και 6%), αλλά και τις περισσότερες χώρες της ΕΕ. Η βασική διαφορά είναι ότι τρόφιμα που στην Ελλάδα υπάγονται στον υψηλό συντελεστή ΦΠΑ με 24% στις υπόλοιπες χώρες υπάγονται στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ, ο οποίος είναι και χαμηλότερος του ελληνικού με 6%, 5,5%, 4% ή ακόμα και 0%. Σημειώνεται ότι η εισαγωγή ειδικών φόρων κατανάλωσης (π.χ. καφές) δεν είναι δυνατόν να συνυπολογιστεί στα παραπάνω στοιχεία.
Σύγκριση Μέσων Τιμών του Τυπικού Καλαθιού Προϊόντων Σουπερ Μάρκετ
Ελλάδα | Ην. Βασίλειο | Ισπανία | Γαλλία | Πορτογαλία | ||||||
(ΦΠΑ 24%, 13%) | (ΦΠΑ 20%, 5%, 0%) | (ΦΠΑ 21%, 10%, 4%) | (ΦΠΑ 20%, 10%, 5.5%) | (ΦΠΑ 23%, 13%, 6%) | ||||||
Με ΦΠΑ | Χωρίς ΦΠΑ | Με ΦΠΑ | Χωρίς ΦΠΑ | Με ΦΠΑ | Χωρίς ΦΠΑ | Με ΦΠΑ | Χωρίς ΦΠΑ | Με ΦΠΑ | Χωρίς ΦΠΑ | |
ΑΛΕΥΡΙ 1 Κιλό | 0,95 | 0,84 | 1,35 | 1,35 | 1,38 | 1,33 | 1,91 | 1,81 | 1,17 | 1,11 |
ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΑ COLA 1,5 Λίτρα | 1,29 | 1,04 | 1,28 | 1,07 | 1,15 | 0,95 | 1,31 | 1,09 | 1,26 | 1,11 |
ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟ ΠΙΑΤΩΝ (ΠΛΥΣΙΜΟ ΣΤΟ ΧΕΡΙ) 400-500 ML | 1,30 | 1,05 | 1,73 | 1,44 | 1,61 | 1,33 | 1,55 | 1,29 | 1,65 | 1,34 |
ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟ ΠΛΥΝΤΗΡΙΟΥ ΡΟΥΧΩΝ ΣΚΟΝΗ 60-70 Μεζούρες | 9,58 | 7,73 | 12,04 | 10,03 | 14,22 | 11,75 | 16,08 | 13,45 | 12,82 | 10,43 |
ΓΑΛΑ ΝΩΠΟ (ΠΑΣΤΕΡΙΩΜΕΝΟ) 1 Λίτρο | 1,36 | 1,21 | 1,42 | 1,42 | 1,00 | 0,96 | 1,52 | 1,44 | 1,11 | 1,05 |
ΣΠΟΡΕΛΑΙΟ 1 Λίτρο | 2,01 | 1,62 | 2,06 | 2,06 | 1,73 | 1,67 | 2,56 | 2,43 | 1,98 | 1,87 |
ΚΑΦΕΣ ΣΤΙΓΜΙΑΙΟΣ 200 Γραμμάρια | 6,05 | 4,88 | 5,72 | 5,72 | 4,88 | 4,69 | 5,29 | 5,02 | 4,17 | 3,69 |
ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ ΝΩΠΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ 1 Κιλό | 3,01 | 2,66 | 4,24 | 4,24 | 3,57 | 3,43 | 4,66 | 4,42 | 2,95 | 2,78 |
ΚΡΕΜΜΥΔΙΑ (ΞΕΡΑ) 1 Κιλό | 0,54 | 0,48 | 1,31 | 1,31 | 1,52 | 1,46 | 1,80 | 1,70 | 1,26 | 1,19 |
ΜΑΚΑΡΟΝΙΑ 2×500 Γραμμάρια | 1,49 | 1,32 | 2,83 | 2,83 | 2,22 | 2,13 | 1,75 | 1,65 | 2,46 | 2,32 |
MAPMEΛAΔA 450-500 Γραμμάρια | 2,95 | 2,38 | 3,29 | 3,14 | 3,40 | 3,27 | 2,33 | 2,21 | 3,68 | 3,47 |
ΜΕΤΑΛΛΙΚΟ ΝΕΡΟ 6×1,5 Λίτρα | 1,72 | 1,39 | 3,19 | 2,66 | 2,84 | 2,58 | 3,18 | 3,02 | 2,57 | 2,27 |
ΜΗΛΑ 1 Κιλό | 1,56 | 1,38 | 2,44 | 2,44 | 1,75 | 1,69 | 1,75 | 1,66 | 1,70 | 1,60 |
ΠΑΤΑΤΕΣ ΝΩΠΕΣ 5 Κιλά | 3,19 | 2,82 | 5,57 | 5,57 | 5,65 | 5,43 | 7,87 | 7,46 | 5,48 | 5,17 |
ΠΑΤΑΤΕΣ ΤΣΙΠΣ 100-130 Γραμμάρια | 1,32 | 1,06 | 1,73 | 1,73 | 1,20 | 1,15 | 1,40 | 1,33 | 1,40 | 1,24 |
ΣΟΚΟΛΑΤΑ 100 Γραμμάρια | 1,36 | 1,09 | 1,38 | 1,32 | 1,64 | 1,58 | 1,36 | 1,29 | 1,84 | 1,63 |
ΧΑΡΤΙ ΥΓΕΙΑΣ 8-9 ΤΕΜΑΧΙΑ | 3,06 | 2,47 | 4,44 | 3,70 | 3,43 | 2,84 | 3,99 | 3,33 | 2,87 | 2,33 |
ΧΥΜΟΣ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ 1 Λίτρο | 1,33 | 1,07 | 2,01 | 1,67 | 1,27 | 1,15 | 1,94 | 1,84 | 1,45 | 1,28 |
ΧΥΜΟΣ ΤΟΜΑΤΑΣ 500 Γραμμάρια | 0,70 | 0,56 | 0,91 | 0,91 | 1,14 | 1,10 | 1,36 | 1,29 | 1,24 | 1,10 |
ΨΩΜΙ ΓΙΑ ΤΟΣΤ 480-500 Γραμμάρια | 1,92 | 1,55 | 1,37 | 1,37 | 1,36 | 1,31 | 1,15 | 1,09 | 1,53 | 1,44 |
ΣΥΝΟΛΟ | 46,68 | 38,59 | 60,31 | 55,97 | 56,96 | 51,79 | 64,77 | 58,83 | 54,59 | 48,43 |
