Στα γραφεία του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους και στους διαδρόμους του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, η αναθεώρηση των μακροοικονομικών μεγεθών για το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού αντιμετωπίζεται με ανάμεικτα συναισθήματα. Για την κοινωνία και το διαθέσιμο εισόδημα, η αναρρίχηση του πληθωρισμού στο 3,6%–3,8% για το σύνολο του 2026 αποτελεί αναμφίβολα αρνητική εξέλιξη. Για τους διαχειριστές του ελληνικού χρέους, όμως, η συγκυρία λειτουργεί ως ένας ισχυρός «αόρατος σύμμαχος» που επιταχύνει θεαματικά την εξυγίανση του χρέους.
Το παρασκήνιο πίσω από τα νούμερα που θα αποτυπωθούν τη Δευτέρα στο προσχέδιο δείχνει πώς ένα πρόβλημα της πραγματικής οικονομίας μετατρέπεται σε «καύσιμο» για την επίτευξη ενός ιστορικού στόχου: να παραδώσει οριστικά η Ελλάδα στην Ιταλία την αρνητική πρωτιά της πιο υπερχρεωμένης χώρας στην Ευρωζώνη.
Το τέλος των προσδοκιών για το 3,2%
Η παραδοχή στο οικονομικό επιτελείο έγινε αθόρυβα αλλά οριστικά. Ο στόχος του 3,2% για τον δείκτη τιμών καταναλωτή, ο οποίος είχε τεθεί τον περασμένο Απρίλιο, εγκαταλείφθηκε. Με τον γενικό δείκτη να «τρέχει» ήδη στο οκτάμηνο με 3,9%, τα μαθηματικά της ΕΛΣΤΑΤ δεν άφηναν περιθώρια.
Ακόμη κι αν λείπουν τα στοιχεία του τελευταίου τετραμήνου (Σεπτέμβριος – Δεκέμβριος), η εκτίναξη των τιμών ενέργειας και τα προβλήματα στο διασυνοριακό εμπόριο ρεύματος ενόψει χειμώνα «κλείδωσαν» την ανοδική τροχιά.
Το πρώτο επίσημο σήμα αναμένεται την Παρασκευή με τον εναρμονισμένο δείκτη και ακολούθως με τον εθνικό. Η ακρίβεια στα ράφια και τα καύσιμα συμπιέζει την αγοραστική δύναμη, όμως στο μέτωπο της ανάπτυξης το υπουργείο κρατά σταθερό το 2%, ποντάροντας στις ενέσεις ρευστότητας των μέτρων στήριξης του Νοεμβρίου για να αντισταθμιστεί η ζημιά στο πραγματικό ΑΕΠ.
Η «μαγεία» του παρονομαστή
Εκεί ακριβώς αρχίζει να λειτουργεί ο μηχανισμός προς όφελος του ΟΔΔΗΧ. Ο συνδυασμός πραγματικής ανάπτυξης 2% με έναν σαφώς υψηλότερο αποπληθωριστή τιμών εκτινάσσει το ονομαστικό ΑΕΠ από τα 248,4 δισ. ευρώ του 2025 στα 262,3 δισ. ευρώ το 2026. Πρόκειται για μια πρόσθετη ονομαστική «πίτα» 13,9 δισ. ευρώ.
Ο παρονομαστής του κλάσματος διογκώνεται με ταχύτητα, την ίδια στιγμή που ο αριθμητής –το δημόσιο χρέος– τίθεται υπό απόλυτο έλεγχο:
Τέλος στις νέες εκδόσεις: Με τις διεθνείς αγορές ομολόγων να κινούνται σε εξαιρετικά δυσμενές περιβάλλον αποδόσεων, ο ΟΔΔΗΧ έχει αποφασίσει να μη βγει εκ νέου για δανεισμό.
Πρόωρες αποπληρωμές: Στο τέλος του έτους έχουν προϋπολογιστεί νέες πρόωρες εξοφλήσεις παλαιότερων δανείων, οδηγώντας το χρέος της γενικής κυβέρνησης να κλείσει στα 358,1 δισ. ευρώ.
Το αποτέλεσμα της διαίρεσης των 358,1 δισ. ευρώ με τα 262,3 δισ. ευρώ του ονομαστικού ΑΕΠ ρίχνει την αναλογία του χρέους στο 136,5%, έναντι 146% το 2025. Με την Ιταλία να εκτιμάται ότι στην καλύτερη περίπτωση θα κλείσει γύρω στο 137%, το ελληνικό χρέος πετυχαίνει το προσπέρασμα πολύ νωρίτερα από τις αρχικές προβλέψεις.
Το παρασκήνιο στα έσοδα και η «τρύπα» των καυσίμων
Η ίδια πληθωριστική δυναμική που βοηθά το χρέος γεμίζει και τα κρατικά ταμεία. Οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα λόγω των ανατιμήσεων, δίνοντας στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους τα περιθώρια να χρηματοδοτήσει τα επιδόματα του φθινοπώρου.
Στα καύσιμα, ωστόσο, καταγράφεται μια ενδιαφέρουσα εσωτερική ισορροπία. Οι προβολές του υπουργείου δείχνουν:
Υπεραπόδοση στον ΦΠΑ των υγρών καυσίμων λόγω ακριβότερης αντλίας.
Άνοιγμα μιας «τρύπας» της τάξεως των 280 έως 300 εκατ. ευρώ στα έσοδα από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ), καθώς ο φόρος αυτός επιβάλλεται ανά μονάδα όγκου και η κατανάλωση πιέζεται.
Έτσι, το ισοζύγιο στα ενεργειακά προϊόντα κλείνει εντός στόχων, χωρίς να αφήνει καθαρό πλεόνασμα, αλλά αποτρέποντας και τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό.
Το «αντίδωρο» στις συντάξεις
Στο παρασκηνιακό παζάρι των αριθμών, ο υψηλότερος πληθωρισμός κλειδώνει και το ποσοστό αύξησης για τους συνταξιούχους, το οποίο τοποθετείται στο 2,7% με 2,8%.
Με βάση τον νόμο (άθροισμα του μισού της ανάπτυξης και του μισού του πληθωρισμού), ένας πληθωρισμός στο 3,6% μαζί με ανάπτυξη 2% θα έδινε αύξηση 2,8%. Ωστόσο, υπάρχει μια εκκρεμότητα: μια «χρωστούμενη» διόρθωση 0,1% από πέρυσι εις βάρος των συνταξιούχων.
Συνεπώς:
Αν ο πληθωρισμός κλείσει στο 3,6%, η τελική αύξηση θα συγκρατηθεί στο 2,7%.
Αν επιβεβαιωθεί το δυσμενέστερο σενάριο του 3,8%, η αύξηση θα «κλειδώσει» στο 2,8%.
Για το οικονομικό επιτελείο και τον ΟΔΔΗΧ, το 2026 αποδεικνύεται μια χρονιά όπου η αριθμητική του πληθωρισμού λειτουργεί ως ένας ιδιότυπος μηχανισμός: ροκανίζει τα εισοδήματα των πολιτών, αλλά εξαϋλώνει με πρωτοφανή ρυθμό τα βάρη του παρελθόντος.
