Νέα δέσμη μέτρων για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Υπουργικό Συμβούλιο, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να δημιουργήσει ένα δίχτυ προστασίας για όσους πιέζονται από το αυξημένο κόστος, χωρίς να διαταραχθούν οι δημοσιονομικές αντοχές της χώρας.
Στο επίκεντρο των νέων παρεμβάσεων βρίσκονται η διεύρυνση της ρύθμισης των 72 σε 120 δόσεις για παλαιές οφειλές, η αυστηροποίηση του πλαισίου για τους servicers, η αύξηση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης στα 15 λεπτά ανά λίτρο και η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο.
«Δεν χρειάζεται άλλη μία εθνική κρίση μέσα σε μία παγκόσμια κρίση», ήταν το μήνυμα του πρωθυπουργού, ο οποίος υπογράμμισε ότι οι κυβερνητικές παρεμβάσεις θα επανεξετάζονται ανά 15 ημέρες, καθώς οι διεθνείς τιμές ενέργειας παρουσιάζουν υψηλή μεταβλητότητα.
Παράλληλα, ο κ. Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ευρωπαϊκή διάσταση της κρίσης, σημειώνοντας ότι κάθε ευρύτερη πρωτοβουλία θα πρέπει να έχει ευρωπαϊκή σφραγίδα. Όπως ανακοίνωσε, η Ελλάδα καταθέτει στις Βρυξέλλες πρόταση ώστε τα κράτη-μέλη να αποκτήσουν έκτακτη δημοσιονομική ευελιξία απέναντι στις επιπτώσεις της κρίσης.
Ο πρωθυπουργός γνωστοποίησε επίσης ότι απέστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στον πρόεδρο του Eurogroup, ζητώντας συντονισμένη ευρωπαϊκή αντιμετώπιση.
Έως 120 δόσεις για παλαιά χρέη
Βασική κυβερνητική παρέμβαση είναι η διεύρυνση του υφιστάμενου πλαισίου των 72 δόσεων σε έως 120 δόσεις για παλαιές οφειλές, καθώς η ενεργειακή κρίση έχει επιβαρύνει, σύμφωνα με την κυβέρνηση, τον οικογενειακό προϋπολογισμό και τη λειτουργία των επιχειρήσεων, περιορίζοντας τη δυνατότητα εξυπηρέτησης χρεών που έχουν συσσωρευτεί τα προηγούμενα χρόνια.
Η νέα ρύθμιση αφορά οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή τα 30 ευρώ.
Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024, ενώ δεν θα πρέπει να τελούν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Η αίτηση ένταξης θα μπορεί να υποβληθεί έως τις 30 Ιουνίου 2027, ενώ όσοι έχουν ήδη υπαχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν, κατόπιν αίτησης, να μεταφερθούν στη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων.
Το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 5,84%, όσο και στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων. Η κυβέρνηση σημειώνει ότι το επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης έχει παραμείνει «παγωμένο» μέσω διαδοχικών νομοθετικών παρεμβάσεων, ώστε να μην επιβαρυνθεί από τις αυξήσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Για τις νεότερες οφειλές, που έχουν δημιουργηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά, εξακολουθεί να ισχύει η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.
Έως 240 δόσεις μέσω του εξωδικαστικού
Παράλληλα, η κυβέρνηση υπενθυμίζει ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός προσφέρει δυνατότητα ρύθμισης έως και 240 δόσεων για χρέη προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τους servicers.
Το πλαίσιο έχει διευρυνθεί, καθώς το όριο οφειλών για την υπαγωγή στον μηχανισμό μειώθηκε από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.
Από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 έχει επίσης τεθεί σε ισχύ η δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, με τον οφειλέτη να μπορεί να επιλέξει τη διάσωση της πρώτης κατοικίας έναντι άλλης περιουσίας, με αντίστοιχη προσαρμογή των δόσεων.
Αυστηρότεροι κανόνες για τους servicers
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τη λειτουργία των servicers, με στόχο την προστασία των συνεπών οφειλετών από πλειστηριασμούς και κατασχέσεις.
Εάν servicer παραβιάσει συμφωνημένη ρύθμιση, η σχετική πράξη θα ακυρώνεται και θα μπορεί να επιβάλλεται πρόστιμο έως 500.000 ευρώ. Παράλληλα, ο πολίτης θα πιστώνεται αυτόματα με πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας.
Παράλληλα, η κυβέρνηση μετατρέπει τη μέχρι σήμερα μη δεσμευτική διαδικασία απευθείας διαπραγμάτευσης σε σαφές πλαίσιο με κανόνες, προθεσμίες απάντησης και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης από την πλευρά του servicer.
Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται πλαφόν 15% στην προκαταβολή, αντί της ελεύθερης κρίσης του πιστωτή.
Επιπλέον, εάν ο οφειλέτης δεν λάβει πλήρη εικόνα της οφειλής του μέσα σε 45 ημέρες, οι τόκοι θα παγώνουν.
Στα 20 λεπτά ανά λίτρο η συνολική ελάφρυνση στο πετρέλαιο κίνησης
Στο μέτωπο των καυσίμων, η κυβέρνηση αυξάνει την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, επικαλούμενη τη συνεχιζόμενη πίεση στις διεθνείς τιμές και τις επιπτώσεις που έχει το κόστος του diesel στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η επιδότηση αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά ανά λίτρο, δηλαδή από τα 8 στα 12 λεπτά πλέον ΦΠΑ, και θα ισχύσει από την 1η έως τις 15 Οκτωβρίου 2026.
Το δημοσιονομικό κόστος της συγκεκριμένης παρέμβασης για το επόμενο δεκαπενθήμερο υπολογίζεται σε 20 εκατ. ευρώ.
Στην προσπάθεια συγκράτησης της τελικής τιμής θα συνυπολογιστούν και οι προσφορές των διυλιστηρίων. Έτσι, σύμφωνα με την κυβέρνηση, η συνολική ελάφρυνση στην τιμή του diesel κίνησης θα φτάσει τα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο. Για τον σκοπό αυτό θα υπάρξει συνδυασμός κυβερνητικής παρέμβασης και προσφορών από τα διυλιστήρια, ενώ έως τις 14 Οκτωβρίου αναμένεται να ανακοινωθούν οι λεπτομέρειες του μέτρου, με δεδομένη τη μεταβλητότητα των διεθνών τιμών πετρελαίου.
