Αυστηρότερο φοροελεγκτικό πλαίσιο για τις συναλλαγές με κρυπτονομίσματα θεσπίζει το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επιχειρώντας να βάλει τέλος στην αδιαφάνεια που χαρακτηρίζει μεγάλο μέρος της αγοράς ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων.
Οι νέες διατάξεις διευρύνουν σημαντικά το πεδίο ανταλλαγής πληροφοριών για φορολογικούς σκοπούς, εντάσσοντας πλέον πλήρως τα κρυπτοστοιχεία στο σύστημα ελέγχου της φορολογικής διοίκησης.
Υποχρεωτική διαβίβαση στοιχείων στην ΑΑΔΕ
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η υποχρέωση των παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων να διαβιβάζουν αναλυτικά δεδομένα στην ΑΑΔΕ για κάθε δηλωτέο πρόσωπο.
Συγκεκριμένα:
- Οι πλατφόρμες και οι πάροχοι που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα θα υποβάλλουν πλήρη στοιχεία για φυσικά και νομικά πρόσωπα.
- Τα δεδομένα θα περιλαμβάνουν τόσο την ταυτότητα των χρηστών όσο και τα εισοδήματα που προκύπτουν από συναλλαγές με κρυπτονομίσματα.
- Η ανταλλαγή πληροφοριών θα γίνεται αυτόματα και με τις φορολογικές αρχές των κρατών-μελών της ΕΕ.
Ποια στοιχεία θα δηλώνονται
Το νέο πλαίσιο εισάγει εκτεταμένη καταγραφή προσωπικών και φορολογικών δεδομένων. Μεταξύ άλλων, θα δηλώνονται:
- Ονοματεπώνυμο, διεύθυνση και χώρα φορολογικής κατοικίας
- ΑΦΜ και λοιπά στοιχεία ταυτοποίησης
- Πληροφορίες για ελέγχοντα πρόσωπα σε εταιρικές δομές
- Στοιχεία ψηφιακής ταυτοποίησης (όπου χρησιμοποιούνται σχετικές υπηρεσίες)
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για περιπτώσεις ταυτοποίησης μέσω ευρωπαϊκών ή εθνικών ψηφιακών υπηρεσιών, όπου θα καταγράφεται και ο αναγνωριστικός κωδικός της υπηρεσίας, καθώς και το κράτος έκδοσης.
Αναλυτική καταγραφή όλων των συναλλαγών
Το πολυνομοσχέδιο προβλέπει επίσης πλήρη χαρτογράφηση της δραστηριότητας των χρηστών:
- Καταγραφή ανά είδος κρυπτοστοιχείου
- Συνολικά ποσά που καταβλήθηκαν ή εισπράχθηκαν
- Αριθμός συναλλαγών και μονάδων
- Αγορές/πωλήσεις με παραστατικό νόμισμα
- Ανταλλαγές μεταξύ crypto assets
Στο σύστημα εντάσσονται ακόμη:
- Πληρωμές λιανικής με κρυπτονομίσματα
- Μεταβιβάσεις μεταξύ χρηστών
- Συναλλαγές προς και από διευθύνσεις κατανεμημένου καθολικού (blockchain)
Για κάθε περίπτωση θα καταγράφεται η εμπορική αξία των συναλλαγών και, όπου είναι δυνατό, ο τρόπος μεταφοράς.
Προθεσμίες και έναρξη εφαρμογής
Τα στοιχεία θα υποβάλλονται μέσω τυποποιημένου ηλεκτρονικού εντύπου εντός εννέα μηνών από τη λήξη κάθε φορολογικού έτους, ενώ η έναρξη εφαρμογής του νέου πλαισίου τοποθετείται εντός του 2026.
Διασταυρώσεις και ευρωπαϊκή συνεργασία
Το νέο σύστημα ενισχύει σημαντικά τη διακρατική συνεργασία, καθώς:
- Τα δεδομένα θα διαβιβάζονται αυτόματα μεταξύ φορολογικών αρχών της ΕΕ
- Επεκτείνεται η ανταλλαγή πληροφοριών και σε διασυνοριακές φορολογικές αποφάσεις
- Εντάσσονται συμφωνίες ενδοομιλικής τιμολόγησης και άλλες σύνθετες δομές
Παράλληλα, προβλέπεται:
- Δημιουργία κεντρικού ευρετηρίου δεδομένων κρυπτοστοιχείων
- Ενίσχυση της κοινοποίησης ΑΦΜ
- Συλλογή στατιστικών στοιχείων για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων
Στόχος η πάταξη της φοροδιαφυγής
Με τις νέες ρυθμίσεις, η κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει τη φοροδιαφυγή στον ταχέως αναπτυσσόμενο χώρο των ψηφιακών χρηματοοικονομικών, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ιχνηλασιμότητα των συναλλαγών.
Το πλαίσιο φέρνει τα κρυπτονομίσματα πιο κοντά στο παραδοσιακό χρηματοοικονομικό σύστημα ελέγχου, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή αυστηρής εποπτείας για την αγορά των crypto.
