Σε καθεστώς αυξημένης νευρικότητας εισέρχονται οι διεθνείς αγορές, καθώς η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν περνά στην τέταρτη εβδομάδα χωρίς ορατά σημάδια αποκλιμάκωσης, εντείνοντας τους φόβους για ένα νέο, ισχυρό ενεργειακό σοκ με παγκόσμιες επιπτώσεις.
Το τελεσίγραφο των 48 ωρών που έθεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, προς την Τεχεράνη για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ ανεβάζει περαιτέρω το θερμόμετρο. Η προθεσμία εκπνέει το βράδυ της Δευτέρας (ώρα Νέας Υόρκης), με την Ουάσινγκτον να προειδοποιεί για πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Από την πλευρά του, το Ιράν απαντά με απειλές για επ’ αόριστον κλείσιμο του περάσματος και επιθέσεις σε αμερικανικούς και ισραηλινούς στόχους ενέργειας, ενισχύοντας το σενάριο γενικευμένης κλιμάκωσης.
Εκτίναξη μεταβλητότητας και φυγή από το ρίσκο
Το γεωπολιτικό ρίσκο αποτυπώνεται ήδη στις αγορές, όπου η μεταβλητότητα ενισχύεται σημαντικά. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σε μετοχές, ομόλογα και πετρέλαιο κινούνται έντονα, μετά από μια εβδομάδα ισχυρών πιέσεων.
- Ο δείκτης S&P 500 υποχώρησε κατά 1,5%, καταγράφοντας τέταρτη διαδοχική εβδομαδιαία πτώση
- Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου εκτινάχθηκε στο 4,38%
- Το πετρέλαιο Brent ξεπέρασε τα 112 δολάρια/βαρέλι, σε υψηλό σχεδόν τετραετίας
- Ο χρυσός σημείωσε απότομες απώλειες
- Το Bitcoin υποχώρησε κάτω από τα 69.000 δολάρια
Η εικόνα αυτή καταδεικνύει τη σταδιακή αποστροφή των επενδυτών προς το ρίσκο, με μετακίνηση κεφαλαίων και σημαντική μείωση της διάθεσης για νέες τοποθετήσεις.
«Όταν δεν υπάρχουν αγοραστές, δημιουργείται κενό»
Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του Matt Maley της Miller Tabak, ο οποίος σημειώνει ότι η αβεβαιότητα έχει αυξηθεί δραματικά τις τελευταίες εβδομάδες.
«Ακόμη κι αν οι επενδυτές δεν πουλούν, δεν αγοράζουν – και όταν δεν υπάρχουν αγοραστές, δημιουργείται κενό στην αγορά», επισημαίνει, περιγράφοντας το εύθραυστο κλίμα που επικρατεί.
Φόβοι για νέα αύξηση επιτοκίων
Την ίδια ώρα, η αγορά προεξοφλεί το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων επιτοκίων από τη Federal Reserve, καθώς η άνοδος των τιμών ενέργειας ενδέχεται να προκαλέσει νέο πληθωριστικό κύμα.
Ανάλογες πιέσεις αναμένεται να δεχθούν και άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες, όπως:
- η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
- η Τράπεζα της Ιαπωνίας
- η Τράπεζα της Αγγλίας
Το ενδεχόμενο σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής σε ένα περιβάλλον επιβράδυνσης της ανάπτυξης δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δυσμενές μείγμα για τις αγορές.
Στενά του Ορμούζ: Ο κρίσιμος κόμβος της κρίσης
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG.
Η ουσιαστική διακοπή της ναυσιπλοΐας στην περιοχή:
- εντείνει την κρίση προσφοράς
- αυξάνει το κόστος καυσίμων
- επηρεάζει την παραγωγή λιπασμάτων και τροφίμων
Οι εξελίξεις αυτές έχουν ήδη αρχίσει να διαχέονται στην πραγματική οικονομία, με τις πρώτες ενδείξεις επιβράδυνσης να γίνονται ορατές.
Επιφυλακτική στάση από τις μεγάλες τράπεζες
Μεγάλες επενδυτικές τράπεζες της Wall Street, όπως η Goldman Sachs και η Societe Generale, υιοθετούν πιο αμυντική στρατηγική, ενόψει του αυξανόμενου κινδύνου παρατεταμένης σύγκρουσης.
Παρά τις δηλώσεις Τραμπ περί πιθανής αποκλιμάκωσης και επίτευξης στόχων, οι εξελίξεις στο πεδίο και η ρητορική των δύο πλευρών δείχνουν περιορισμένα περιθώρια άμεσης εκεχειρίας.
Κλιμάκωση και στο στρατιωτικό πεδίο
Οι συγκρούσεις συνεχίζονται με αμείωτη ένταση:
- Το Ιράν εντείνει τις πυραυλικές επιθέσεις κατά ισραηλινών πόλεων
- Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνεχίζουν τα πλήγματα εντός και γύρω από την Τεχεράνη
- Το Ισραήλ χτυπά υποδομές της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο
Το γεωπολιτικό ρίσκο παραμένει υψηλό, με τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή να μην μπορεί να αποκλειστεί.
Στο μικροσκόπιο τα στοιχεία για την οικονομία
Οι επιπτώσεις της κρίσης αναμένεται να αποτυπωθούν άμεσα και στα οικονομικά δεδομένα. Οι δείκτες PMI Μαρτίου, που αναμένονται την Τρίτη, εκτιμάται ότι θα καταγράψουν επιβράδυνση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις ανησυχίες ότι η γεωπολιτική ένταση αρχίζει να επηρεάζει ουσιαστικά την παγκόσμια ανάπτυξη, δημιουργώντας ένα νέο κύκλο αβεβαιότητας για επενδυτές και οικονομίες.
