Η νέα άνοδος της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας επαναφέρει την ανησυχία για τις χρεώσεις ρεύματος στα νοικοκυριά, ωστόσο περίπου 1,6-1,7 εκατομμύρια οικιακοί καταναλωτές που έχουν επιλέξει σταθερά («μπλε») τιμολόγια παραμένουν, προς το παρόν, ουσιαστικά προστατευμένοι από τις διακυμάνσεις της αγοράς. Πρόκειται για σχεδόν έναν στους τρεις οικιακούς πελάτες, σε σύνολο περίπου 5,9 εκατ. μετρητών, την ώρα που η πλειονότητα όσων παραμένουν σε πράσινα ή κίτρινα τιμολόγια εξακολουθεί να είναι εκτεθειμένη στις μεταβολές της χονδρεμπορικής αγοράς.
Συγκρατημένες προς το παρόν οι πιέσεις στη χονδρική
Παρά το ανοδικό σήμα που καταγράφεται τον Μάρτιο, η εικόνα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας δεν παραπέμπει ακόμη σε συνθήκες έντονης πίεσης. Η τιμή χονδρικής διαμορφώνεται αυτόν τον μήνα περίπου στα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αυξημένη σε σχέση με τον Φεβρουάριο, όταν είχε υποχωρήσει στα 78 ευρώ/MWh, αλλά χαμηλότερη από το επίπεδο της περιόδου Οκτωβρίου-Ιανουαρίου, όταν κινούνταν γύρω στα 110 ευρώ/MWh.
Η συγκράτηση των τιμών αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων: στις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες, στην αυξημένη παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αλλά και στη σχετικά περιορισμένη συμμετοχή των ακριβότερων μονάδων φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα.
Τι θα δείξουν τα τιμολόγια Απριλίου
Το επόμενο κρίσιμο τεστ για την αγορά αναμένεται την ερχόμενη Τετάρτη, με την ανακοίνωση των τιμολογίων ρεύματος για τον Απρίλιο. Εκεί θα φανεί σε ποιο βαθμό οι προμηθευτές θα μετακυλίσουν την αύξηση της χονδρικής στους τελικούς καταναλωτές.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, αρκετές εταιρείες είναι πιθανό να επιλέξουν τη διατήρηση των εκπτώσεων, ώστε να απορροφηθεί μέρος των ανατιμήσεων και να περιοριστεί η επιβάρυνση για τα νοικοκυριά. Η πρακτική αυτή έχει λειτουργήσει το τελευταίο διάστημα ως βασικό αντίβαρο στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Ποιοι είναι προστατευμένοι και ποιοι μένουν εκτεθειμένοι
Οι καταναλωτές με σταθερά τιμολόγια εκτιμάται σήμερα ότι ανέρχονται σε 1,6-1,7 εκατ., έναντι περίπου 1,5 εκατ. που κατέγραφαν τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής τον Οκτώβριο του 2025. Η τάση αυτή δείχνει ότι ένα σημαντικό τμήμα της αγοράς επέλεξε τους προηγούμενους μήνες τη λύση της προβλεψιμότητας, επιδιώκοντας προστασία από απότομες μεταβολές.
Αντίθετα, περίπου 3,5 εκατ. καταναλωτές εξακολουθούν να βρίσκονται σε πράσινα ή κίτρινα τιμολόγια. Για αυτή την κατηγορία, οι τελικές χρεώσεις εξαρτώνται περισσότερο ή λιγότερο άμεσα από την πορεία της χονδρικής τιμής και τις εμπορικές επιλογές των παρόχων.
Γιατί περιορίζεται το κίνητρο για «μπλε» συμβόλαια
Παρότι τα σταθερά τιμολόγια συνεχίζουν να προσφέρουν ασφάλεια, το κίνητρο για μετάβαση σε αυτά φαίνεται να εξασθενεί σταδιακά. Ο λόγος είναι ότι οι εταιρείες προμήθειας προχωρούν ήδη σε επανατιμολογήσεις νέων σταθερών συμβάσεων, λαμβάνοντας υπόψη τις γεωπολιτικές εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και τον πιθανό αντίκτυπό τους στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Με άλλα λόγια, ενώ όσοι έχουν ήδη «κλειδώσει» τιμή παραμένουν προστατευμένοι, οι νεότερες προσφορές σταθερών προγραμμάτων μπορεί να είναι ακριβότερες σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα, περιορίζοντας έτσι το άμεσο οικονομικό πλεονέκτημα για νέους πελάτες.
Ο καιρός και οι ΑΠΕ κρατούν χαμηλά το κόστος έως τον Μάιο
Για το επόμενο δίμηνο, δηλαδή Απρίλιο και Μάιο, οι καταναλωτές έχουν έναν ισχυρό σύμμαχο: τις ευνοϊκές συνθήκες στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η αυξημένη ηλιοφάνεια ενισχύει την απόδοση των φωτοβολταϊκών, οι άνεμοι στηρίζουν την παραγωγή από αιολικά, ενώ οι αυξημένες βροχοπτώσεις έχουν ενισχύσει τα αποθέματα νερού στους ταμιευτήρες των υδροηλεκτρικών.
Την ίδια στιγμή, η ζήτηση παραμένει σχετικά χαμηλή, καθώς δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει οι υψηλές ανάγκες κατανάλωσης για κλιματισμό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται η ανάγκη συμμετοχής των μονάδων φυσικού αερίου, οι οποίες είναι ακριβότερες και πιέζουν προς τα πάνω τη χονδρική τιμή.
Η εικόνα αυτή, ωστόσο, δεν θεωρείται μόνιμη. Όσο πλησιάζει το καλοκαίρι, η αύξηση της ζήτησης λόγω κλιματισμού και η πιθανή κάμψη της αιολικής παραγωγής ενδέχεται να αλλάξουν τα δεδομένα και να αυξήσουν ξανά τις πιέσεις στην αγορά.
Έρχονται τα «πορτοκαλί» τιμολόγια για τα νοικοκυριά
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, από τον επόμενο μήνα ξεκινούν και για τους οικιακούς καταναλωτές τα «πορτοκαλί» ή δυναμικά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται για τιμολόγια στα οποία η χρέωση μεταβάλλεται ακόμη και μέσα στο ίδιο 24ωρο, ακολουθώντας τη διακύμανση των τιμών στο Χρηματιστήριο Ενέργειας.
Η νέα αυτή κατηγορία τιμολογίων μπορεί να αποδειχθεί συμφέρουσα, αλλά όχι για όλους. Ουσιαστικό όφελος αναμένεται να έχουν κυρίως οι καταναλωτές που διαθέτουν ευέλικτα φορτία, δηλαδή κατανάλωση που μπορούν να μεταφέρουν στις ώρες που το ρεύμα είναι φθηνότερο.
Ποιοι μπορούν να κερδίσουν από τις δυναμικές χρεώσεις
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν, για παράδειγμα:
- όσοι διαθέτουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο και μπορούν να το φορτίζουν σε ώρες χαμηλής τιμής,
- όσοι χρησιμοποιούν αντλία θερμότητας νερού,
- όσοι έχουν ή θα αποκτήσουν μπαταρία αποθήκευσης, ώστε να φορτίζει όταν οι τιμές είναι χαμηλές και να καλύπτει κατανάλωση όταν οι τιμές ανεβαίνουν,
- καταναλωτές με έξυπνες συσκευές και αυτοματισμούς, που επιτρέπουν καλύτερο προγραμματισμό παραγωγής και κατανάλωσης.
Σε τέτοια προγράμματα, το κέρδος μεγαλώνει όσο αυξάνονται οι διαφορές τιμής μέσα στο 24ωρο.
Από μηδενικές τιμές το μεσημέρι έως 300 ευρώ/MWh
Η σημερινή εικόνα στην αγορά δείχνει ακριβώς γιατί τα δυναμικά τιμολόγια μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες αλλά και κινδύνους. Στην τρέχουσα περίοδο, οι τιμές στο Χρηματιστήριο Ενέργειας κινούνται από μηδενικά επίπεδα τις μεσημβρινές ώρες, όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά κορυφώνεται, έως και τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα σε άλλες ώρες της ημέρας.
Σε περιόδους αυξημένης ζήτησης, οι ενδοημερήσιες αυτές αποκλίσεις μπορεί να γίνουν ακόμη μεγαλύτερες. Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές που δεν έχουν δυνατότητα να προσαρμόσουν τη χρήση τους ενδέχεται να μην αποκομίσουν ουσιαστικό όφελος από τα πορτοκαλί τιμολόγια, ενώ όσοι έχουν ευελιξία μπορούν να μειώσουν αισθητά το ενεργειακό τους κόστος.
Το συμπέρασμα για τα νοικοκυριά
Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εισέρχεται σε μια νέα φάση, με τρεις βασικές ταχύτητες για τα νοικοκυριά: τη σταθερότητα των μπλε τιμολογίων, την έκθεση στις διακυμάνσεις για όσους μένουν σε πράσινα και κίτρινα προγράμματα, και τη δυνατότητα ενεργού διαχείρισης της κατανάλωσης μέσω των νέων πορτοκαλί τιμολογίων.
Για την ώρα, οι καιρικές συνθήκες και η αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ λειτουργούν ως ανάχωμα στις μεγάλες ανατιμήσεις. Η πραγματική εικόνα όμως για τον Απρίλιο θα φανεί με τις ανακοινώσεις των παρόχων, ενώ όσο πλησιάζει το καλοκαίρι, η αγορά αναμένεται να γίνει πιο απαιτητική τόσο για τους προμηθευτές όσο και για τους καταναλωτές.
Συμβουλές ΡΑΑΕΥ για τα πορτοκαλί τιμολόγια
Η Ρυθμιστική Αρχή εξέδωσε συμβουλές για τους καταναλωτές, ενόψει της πρεμιέρας των δυναμικών τιμολογίων σημειώνοντας τα εξής:
«Τα δυναμικά τιμολόγια δίνουν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να πάρουν τον έλεγχο του λογαριασμού ρεύματος στα χέρια τους, δηλαδή να εξοικονομήσουν χρήματα. Προκειμένου να επωφεληθούν οι καταναλωτές από τα δυναμικά τιμολόγια πρέπει να γίνουν ”ενεργοί καταναλωτές”, δηλαδή πρέπει να μπορούν να προσαρμόζουν την κατανάλωση ρεύματος προς τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει λιγότερο και να αποφεύγουν την κατανάλωση ρεύματος τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει περισσότερο.
Πώς λειτουργεί το δυναμικό τιμολόγιο στην πράξη;
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη καταναλωτή σε δυναμικό τιμολόγιο είναι να υπάρχει εγκατεστημένος έξυπνος μετρητής στην παροχή του πελάτη.
Για κάθε ημέρα, ο προμηθευτής ανακοινώνει 24 διαφορετικές τιμές (μία τιμή για κάθε ώρα της ημέρας) οι οποίες βασίζονται στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Οι 24 τιμές της ημέρας αναρτώνται στις 17.00 της προηγούμενης ημέρας στην εφαρμογή που συνδέεται με το κινητό του καταναλωτή.
Οι καταναλωτές πρέπει να προγραμματίσουν την κατανάλωση της επόμενης ημέρας. Για να βγουν κερδισμένοι, θα πρέπει να αποφύγουν τις ώρες κατά τις οποίες οι τιμές είναι υψηλές. Ο προμηθευτής κάθε ημέρα θα στέλνει επίσης και ένα SMS με το οποίο θα ενημερώνει για τις ώρες με τις χαμηλότερες και τις υψηλότερες τιμές της επόμενης ημέρας. Όταν η τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς εκτιναχτεί πάνω από τα 180 Euro/MWh, ο προμηθευτής θα στέλνει ένα ειδικό ALERT για να προειδοποιήσει τους καταναλωτές».
Η Αρχή σημειώνει ακόμη ότι:
– Η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής αποτελείται από (α) ένα σταθερό μέρος (το γνωστό πάγιο) και (β) ένα κυμαινόμενο μέρος, δηλαδή 24 διαφορετικές τιμές (ανά kwh) ανά ημέρα. Η τιμές αυτές προκύπτουν από έναν υπολογιστικό τύπο ο οποίος συνδέεται με την ΤΕΑ, δηλαδή την Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας η οποία βρίσκεται στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Ενέργειας (https://www.enexgroup.gr/el/dynamic-electricity-pricing-contracts-reference-price)
– Στη σύμβαση ο προμηθευτής έχει αναφέρει έναν υπολογιστικό τύπο για την κυμαινόμενη τιμή. Η κυμαινόμενη τιμή είναι το άθροισμα Βασικής Τιμής (Α) και της Δυναμικής Τιμής (Β * ωριαία ΤΕΑ), δηλαδή (Α+Β*ΤΕΑ). Μέσα σε αυτόν τον τύπο εντάσσονται οι 24 τιμές που ανακοινώνει το Χρηματιστήριο Ενέργειας.
– Ο λογαριασμός που εκδίδεται είναι πάντα εκκαθαριστικός (όχι έναντι), εκδίδεται τουλάχιστον κάθε μήνα και περιλαμβάνει αναλυτικά την τιμή προμήθειας και την κατανάλωση για κάθε ώρα της ημέρας. Αποτυπώνεται το πάγιο και οι 24 τιμές ανά ημέρα πολλαπλασιασμένες με τις 24 καταναλώσεις της ημέρας. Δηλαδή στον μηνιαίο λογαριασμό αναφέρονται (α) το πάγιο και (β) για κάθε μία από τις 30 ή 31 ημέρες του μήνα, 24 τιμές πολλαπλασιασμένες με 24 καταναλώσεις.
– Το όφελος για τον καταναλωτή από το δυναμικό τιμολόγιο είναι ότι κερδίζει σε οικονομία, διαφάνεια και ευελιξία. Αν μεταφέρει τις ενεργοβόρες δραστηριότητές του τις ώρες με χαμηλή τιμή, το κόστος του λογαριασμού μειώνεται. Επίσης γνωρίζει τις τιμές από πριν, για να προγραμματίζει σωστά και βοηθά στην προστασία του περιβάλλοντος, ενώ μπορεί να αλλάξει προμηθευτή όποτε το επιθυμεί χωρίς οικονομική επιβάρυνση.
Σύμφωνα πάντα με τη Ρυθμιστική Αρχή, αντίστοιχα το ρίσκο είναι: Αν ο καταναλωτής δεν προγραμματίζει από την προηγούμενη μέρα και καταναλώνει πολλή ενέργεια τις ώρες με τις υψηλές τιμές, ο λογαριασμός του θα επιβαρυνθεί. Η επιτυχία εξαρτάται από τον δικό του προγραμματισμό. Σε περίπτωση που ο καταναλωτής πιστεύει ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει ως ένας πράγματι ενεργός καταναλωτής, η ΡΑΑΕΥ προτείνει την επιλογή ενός σταθερού τιμολογίου σύμφωνα με το καταναλωτικό του προφίλ αξιοποιώντας το επίσημο εργαλείο σύγκρισης τιμών της ΡΑΑΕΥ, Energy Cost.
===============================================
Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες του fpress.gr αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση του fpress.gr για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
