Ο πόλεμος με το Ιράν αναζωπυρώνει τις πιέσεις στις τιμές ενέργειας, αλλά οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι μια πρόωρη αύξηση επιτοκίων μπορεί να οδηγήσει την Ευρωζώνη σε νέα επιβράδυνση.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις δυσκολότερες αποφάσεις των τελευταίων ετών, καθώς καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη διατήρησης της αξιοπιστίας της απέναντι στον πληθωρισμό και στον κίνδυνο να επιβαρύνει περαιτέρω μια οικονομία που ήδη εμφανίζει σημάδια κόπωσης.
Όπως επισημαίνει το Bloomberg, η άνοδος των τιμών της ενέργειας μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν έχει επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων από την ΕΚΤ. Πολλοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι απαιτείται προληπτική δράση ώστε να αποτραπεί η μετάδοση του ενεργειακού σοκ στον δομικό πληθωρισμό και στις προσδοκίες νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Ωστόσο, αρκετοί οικονομολόγοι εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις, υπενθυμίζοντας το προηγούμενο του 2011. Τότε, υπό την ηγεσία του Jean-Claude Trichet, η ΕΚΤ προχώρησε σε δύο αυξήσεις επιτοκίων λόγω της ανόδου των τιμών της ενέργειας και των εμπορευμάτων. Λίγους μήνες αργότερα, η κρίση χρέους στην Ευρωζώνη κλιμακώθηκε, οδηγώντας τον Mario Draghi σε πλήρη αναστροφή της πολιτικής, καθώς η οικονομία βυθίστηκε σε νέα ύφεση.
Ο οικονομολόγος της TS Lombard, Davide Oneglia, προειδοποιεί ότι η Φρανκφούρτη κινδυνεύει να επαναλάβει το ίδιο σφάλμα. Όπως υποστηρίζει, η ΕΚΤ παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη μετά το πληθωριστικό σοκ του 2022 και ενδέχεται να δίνει υπερβολική βαρύτητα στη διατήρηση της αξιοπιστίας της, παραβλέποντας τους κινδύνους για την ανάπτυξη.
Στην αντίπερα όχθη βρίσκονται στελέχη όπως η Isabel Schnabel και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, οι οποίοι θεωρούν ότι η κεντρική τράπεζα δεν μπορεί να αγνοήσει τις αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη έχει ήδη ανέλθει στο 3,2%, ενώ οι προσδοκίες για μελλοντικές αυξήσεις τιμών συνεχίζουν να ενισχύονται.
Παρά ταύτα, πολλοί αναλυτές τονίζουν ότι δεν έχουν ακόμη εμφανιστεί οι λεγόμενες «δευτερογενείς επιδράσεις», δηλαδή η μετάδοση του ενεργειακού κόστους σε μισθούς και ευρύτερες τιμές αγαθών και υπηρεσιών. Κατά την άποψή τους, το σημερινό σοκ παραμένει κυρίως ενεργειακό και δεν δικαιολογεί ακόμη μια επιθετική αντίδραση από την ΕΚΤ.
Το δίλημμα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο αν συγκριθεί η στάση της Φρανκφούρτης με εκείνη της αμερικανικής Federal Reserve, η οποία διατηρεί πιο επιφυλακτική προσέγγιση, περιμένοντας να αποσαφηνιστούν οι επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης στην παγκόσμια οικονομία.
Ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Peter Praet, αναγνωρίζει ότι η κεντρική τράπεζα ίσως χρειαστεί να στείλει μήνυμα αποφασιστικότητας προς τις αγορές. Υπογραμμίζει όμως ότι οποιαδήποτε αύξηση επιτοκίων θα πρέπει να παρουσιαστεί ως προληπτική παρέμβαση και όχι ως η έναρξη ενός νέου κύκλου επιθετικής νομισματικής σύσφιξης.
Οι αγορές εξακολουθούν να προεξοφλούν δύο αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης μέσα στο 2026. Την ίδια στιγμή, όμως, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η επιβράδυνση της οικονομίας θα αναγκάσει τελικά την ΕΚΤ να προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων το 2027.
Για τους επικριτές της αυστηρότερης πολιτικής, όπως ο οικονομολόγος της Berenberg Holger Schmieding, η αδύναμη ζήτηση θα συμβάλει από μόνη της στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Μια νέα αύξηση επιτοκίων, υποστηρίζει, θα επιβαρύνει αχρείαστα νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε μια περίοδο που η ανάπτυξη της Ευρωζώνης παραμένει εύθραυστη.
Η συζήτηση που ανοίγει στη Φρανκφούρτη θυμίζει έντονα το παρελθόν. Το ερώτημα είναι αν η ΕΚΤ θα επιλέξει να θωρακίσει την αξιοπιστία της απέναντι στον πληθωρισμό ή αν θα προτιμήσει να αποφύγει τον κίνδυνο να επαναλάβει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα λάθη της σύγχρονης νομισματικής ιστορίας.
===============================================
Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες του fpress.gr αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση του fpress.gr για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.





















