Η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή αυξάνει σημαντικά την αβεβαιότητα για τις μακροοικονομικές προοπτικές της Ευρώπης, με τη UBS να εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί υψηλότερα και η ανάπτυξη χαμηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της ελβετικής τράπεζας, το μέγεθος των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης, παράγοντες που παραμένουν μέχρι στιγμής άγνωστοι. Για τον λόγο αυτό, η UBS παρουσιάζει δύο πιθανά σενάρια ενεργειακού σοκ και εξετάζει τις συνέπειες για την οικονομία της Ευρωζώνη.
Το βασικό σενάριο πριν την κρίση
Πριν από την κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων, η UBS εκτιμούσε ότι η οικονομία της Ευρωζώνη θα αναπτυσσόταν κατά 1,3% το 2026 και 1,4% το 2027.
Η πρόβλεψη αυτή στηριζόταν:
στη χαμηλή ανεργία,
στη συνεχιζόμενη αύξηση των μισθών,
στα υψηλά επίπεδα αποταμιεύσεων των νοικοκυριών,
και στη σταδιακά αυξανόμενη δημοσιονομική στήριξη.
Παράλληλα, ο πληθωρισμός αναμενόταν να κινηθεί κοντά στον στόχο του 2%, επιτρέποντας στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να διατηρήσει τα επιτόκια περίπου στο 2%.
Οι αναλυτές σημειώνουν ότι πρόκειται για ένα σχετικά ευνοϊκό σημείο εκκίνησης, γεγονός που σημαίνει ότι η οικονομία μπορεί να απορροφήσει ένα περιορισμένο ενεργειακό σοκ.
Σενάριο 1: Προσωρινό ενεργειακό σοκ πέντε εβδομάδων
Στο πρώτο σενάριο, οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται αλλά παραμένουν υψηλές μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Η UBS υποθέτει ότι:
το πετρέλαιο θα κινηθεί γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι,
το φυσικό αέριο περίπου στα 53 ευρώ ανά μεγαβατώρα,
και οι υψηλές τιμές θα διαρκέσουν πέντε εβδομάδες.
Σε αυτή την περίπτωση:
ο πληθωρισμός θα αυξηθεί από 1,9% τον Φεβρουάριο σε 2,5% τον Απρίλιο,
και θα κορυφωθεί στο 2,6% τον Μάιο.
Οι αυξήσεις θα προέλθουν κυρίως από τα καύσιμα, ενώ οι επιπτώσεις από το φυσικό αέριο αναμένεται να είναι πιο περιορισμένες βραχυπρόθεσμα.
Οι διαφορές μεταξύ των μεγάλων οικονομιών της Ευρώπης θα είναι εμφανείς:
Στην Ισπανία και την Ιταλία οι αυξήσεις θα εμφανιστούν ταχύτερα.
Στη Γερμανία μεγάλο μέρος των τιμολογίων ενέργειας αναπροσαρμόζεται στις αρχές του έτους.
Στη Γαλλία η επίδραση αναμένεται πιο περιορισμένη λόγω της μεγαλύτερης συμμετοχής της πυρηνικής ενέργειας.
Συνολικά, η UBS θεωρεί ότι πρόκειται για προσωρινό ενεργειακό σοκ με περιορισμένες επιπτώσεις στον δομικό πληθωρισμό.
Σε ετήσια βάση:
ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 2,3% το 2026 (από 2,2% στο βασικό σενάριο),
ενώ το 2027 θα παραμείνει στο 2%.
Η επίδραση στην ανάπτυξη εκτιμάται επίσης μικρή:
1,1% ανάπτυξη το 2026 (0,1 ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερα),
1,4% το 2027 χωρίς μεταβολή,
και 1% το 2028.
Σενάριο 2: Ενεργειακή κρίση τριών μηνών
Στο δεύτερο και πιο αρνητικό σενάριο, οι υψηλές τιμές ενέργειας παραμένουν για μεγαλύτερο διάστημα, περίπου τρεις μήνες, έως τον Ιούνιο.
Με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο στα ίδια επίπεδα τιμών, η μεγαλύτερη διάρκεια της κρίσης οδηγεί σε ισχυρότερες πληθωριστικές πιέσεις.
Συγκεκριμένα:
ο πληθωρισμός θα φτάσει στο 2,6% τον Απρίλιο,
και θα κορυφωθεί περίπου στο 3%, σημαντικά υψηλότερα από το βασικό σενάριο.
Σε αυτή την περίπτωση εμφανίζονται και δευτερογενείς επιπτώσεις στον δομικό πληθωρισμό, καθώς η αύξηση του κόστους ενέργειας περνά σταδιακά σε περισσότερους κλάδους της οικονομίας.
Έτσι, ο μέσος πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί:
στο 2,4% το 2026,
και στο 2,1% το 2027.
Η επίδραση στην ανάπτυξη θα είναι επίσης πιο έντονη:
1% ανάπτυξη το 2026 (0,2 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από το βασικό σενάριο),
1,3% το 2027 (0,1 μονάδα χαμηλότερα).
Η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή
Οι αναλυτές της UBS επισημαίνουν ότι η πραγματική πορεία της οικονομίας θα εξαρτηθεί τελικά από τη γεωπολιτική εξέλιξη της σύγκρουσης και τις επιπτώσεις της στις ενεργειακές αγορές.
Παρά τις πιθανές πιέσεις, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η οικονομία της Ευρωζώνη εισέρχεται στην περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας από σχετικά ισχυρή αφετηρία, γεγονός που μπορεί να περιορίσει τις πιο ακραίες επιπτώσεις ενός ενεργειακού σοκ.
