Στρατηγική διαδοχικών παρεμβάσεων, οι οποίες θα ενεργοποιούνται ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια των πιέσεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας, σχεδιάζει να εφαρμόσει η κυβέρνηση προκειμένου να περιοριστεί η μετακύλιση των αυξήσεων σε καύσιμα και βασικά αγαθά.
Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι να απορροφηθούν, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, οι κραδασμοί που προκαλεί η νέα γεωπολιτική κρίση στις διεθνείς αγορές, προτού αυτοί περάσουν στην πραγματική οικονομία.
Το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί τις εξελίξεις με ψυχραιμία, διαμηνύοντας ότι υπάρχει ετοιμότητα για παρεμβάσεις στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων εφόσον η ενεργειακή κρίση κλιμακωθεί.
Σύνδεση με τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Σε κάθε περίπτωση, οι όποιες κινήσεις της Ελλάδας δεν θα είναι αποκομμένες από τις αποφάσεις που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Κεντρικό ζήτημα αποτελεί το ενδεχόμενο να υπάρξει απόφαση από την Ευρωπαϊκή Ένωση για προσωρινό «πάγωμα» των δημοσιονομικών κανόνων, ώστε να δοθεί μεγαλύτερος δημοσιονομικός χώρος στα κράτη-μέλη για τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης.
Η απελευθέρωση πρόσθετων κονδυλίων από τον κρατικό προϋπολογισμό προϋποθέτει ακριβώς μια τέτοια ευρωπαϊκή απόφαση, τουλάχιστον έως ότου αποκλιμακωθεί η κρίση.
Τα μέτρα που βρίσκονται στο τραπέζι
Παράλληλα, εξετάζεται η ενεργοποίηση επιμέρους παρεμβάσεων στην εγχώρια αγορά για τον περιορισμό της ακρίβειας.
Στο τραπέζι βρίσκονται μεταξύ άλλων:
Πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα
Εξετάζεται η επαναφορά του πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους στην εμπορία και τη λιανική πώληση καυσίμων, με στόχο τον περιορισμό των αυξήσεων στην αντλία. Το μέτρο είχε τεθεί σε ισχύ το 2021, αρχικά ως έκτακτη ρύθμιση κατά τη διάρκεια της πανδημίας, και παρέμεινε ενεργό για περίπου τρία χρόνια μέχρι τη λήξη του στις 30 Ιουνίου 2025.
Επιδότηση καυσίμων (fuel pass)
Στο τραπέζι βρίσκεται και η επαναφορά του fuel pass, ενός μέτρου που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 2022 στη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η ενεργοποίηση του μέτρου εξετάζεται υπό δύο βασικές προϋποθέσεις:
η τιμή του πετρελαίου να ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι
η αύξηση αυτή να διατηρηθεί για τουλάχιστον έναν μήνα
Στο προηγούμενο σχήμα ενίσχυσης δικαιούχοι ήταν φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας με οικογενειακό εισόδημα έως 30.000 ευρώ, με στόχο τη στήριξη κυρίως των ευάλωτων και μεσαίων νοικοκυριών.
Επιδότηση στους λογαριασμούς ρεύματος
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η επαναφορά των επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, εφόσον η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου συμπαρασύρει και τις τιμές στη χονδρική αγορά ρεύματος. Το σενάριο προβλέπει μηχανισμό αυτόματης παρέμβασης με επιδότηση ανά κιλοβατώρα ώστε να απορροφάται μέρος της αύξησης.
Παρέμβαση Πιερρακάκη στο Eurogroup
Ο επικεφαλής του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ήδη την «εργαλειοθήκη» μέτρων που χρησιμοποιήθηκε το 2022 κατά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα μέτρα αυτά μπορούν να ενεργοποιηθούν εκ νέου εφόσον η ενεργειακή κρίση βαθύνει και οι πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενταθούν.
«Είμαστε ανοιχτοί στη συζήτηση μέτρων. Αυτό θα εξαρτηθεί από το πώς θα εξελιχθεί η κρίση τις επόμενες εβδομάδες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι τομείς που βρίσκονται στο μικροσκόπιο
Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά και άλλους κρίσιμους τομείς που ενδέχεται να επηρεαστούν από την κρίση, όπως:
οι θαλάσσιες μεταφορές και η ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ
οι εφοδιαστικές αλυσίδες
οι αερομεταφορές
οι τιμές των λιπασμάτων
η επισιτιστική ασφάλεια
Οι τομείς αυτοί θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτοι σε πιθανές διαταραχές από τη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή.
Πιέσεις στην οικονομία
Η ελληνική οικονομία βρίσκεται για δεύτερη φορά μέσα σε μια τετραετία αντιμέτωπη με μια σύνθετη ενεργειακή κρίση που δημιουργεί πολλαπλές πιέσεις.
Οι βασικοί κίνδυνοι εντοπίζονται σε:
Πληθωρισμό και ακρίβεια
Η άνοδος των τιμών ενέργειας μπορεί να πυροδοτήσει νέο κύμα ανατιμήσεων σε προϊόντα και υπηρεσίες, επηρεάζοντας καύσιμα, μεταφορές, εισιτήρια και ναύλα. Παράλληλα, οι λογαριασμοί ρεύματος και φυσικού αερίου αναμένεται να αυξηθούν.
Τρόφιμα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι τιμές στα τρόφιμα αυξήθηκαν κατά 4,5% σε ετήσια βάση, με σημαντικές αυξήσεις σε μοσχάρι, φρούτα, καφέ και σοκολάτες.
Εφοδιαστικές αλυσίδες
Πιθανές διαταραχές στις ροές πρώτων υλών από τη Μέση Ανατολή ενδέχεται να επηρεάσουν εμπόριο και βιομηχανία.
Επενδύσεις
Παρά τις προβλέψεις για αύξηση επενδύσεων κατά 10,2% φέτος – τελευταία χρονιά αξιοποίησης των πόρων του Ταμείο Ανάκαμψης – η γεωπολιτική αβεβαιότητα μπορεί να περιορίσει τη δυναμική των επενδύσεων.
Δημοσιονομικά
Οι παρεμβάσεις στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων ενδέχεται να αυξήσουν την πίεση στον κρατικό προϋπολογισμό.
Τουρισμός
Η αβεβαιότητα μπορεί να επηρεάσει τις κρατήσεις, ιδίως από μακρινές αγορές. Ο τουρισμός απέφερε πέρυσι περίπου 23,5 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία.
Κίνδυνος επιβράδυνσης της ανάπτυξης
Σε περίπτωση παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης, δεν αποκλείεται να υπάρξει επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, γεγονός που θα μπορούσε να θέσει υπό αμφισβήτηση την πρόβλεψη του προϋπολογισμού για αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,4% το 2026.
===============================================
Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες του fpress.gr αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση του fpress.gr για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
