Οι κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης θα ανακοινώσουν τις πρώτες σημαντικές απώλειές τους μετά από μια δεκαετία εκτύπωσης χρήματος τις επόμενες εβδομάδες, προαναγγέλλοντας μια νέα εποχή ελέγχου και την προοπτική διάσωσης από τους φορολογούμενους.
Όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποκαλύψει τα ετήσια αποτελέσματα την Πέμπτη, οι αξιωματούχοι αναμένεται να προειδοποιήσουν για μεγάλες ελλείψεις φέτος και το επόμενο έτος σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, καθώς τα υψηλότερα επιτόκια αυξάνουν το κόστος εξυπηρέτησης των καταθέσεων μέσω της ποσοτικής χαλάρωσης.
Η δημοσίευση της ΕΚΤ θα προμηνύει μια σειρά αμήχανων εθνικών εκθέσεων, με τη γερμανική Bundesbank να αντιμετωπίζει ενδεχομένως τη μεγαλύτερη δυσκολία από όλες.
«Τα αποτελέσματα θα γίνουν αρνητικά για πολλές τράπεζες ήδη από το 2022, λόγω της αναντιστοιχίας των επιτοκίων σε περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις», δήλωσε σε συνέντευξή του ο διοικητής της Τράπεζας της Πορτογαλίας Μάριο Σεντένο. «Χρηματοδοτούμε τους εαυτούς μας τώρα με υψηλότερα επιτόκια, τα οποία δεν ταιριάζουν με την απόδοση των ομολόγων και κάθε είδους χρέους στον ισολογισμό της κεντρικής τράπεζας».
Οι απώλειες της ευρωζώνης θα προστεθούν σε μια λίστα παραδειγμάτων παγκοσμίως, με τη γειτονική τράπεζα της Ελβετίας, να ξεχωρίζει για το ρεκόρ της τον περασμένο μήνα. Η προοπτική έχει αφήσει ορισμένους αξιωματούχους νευρικούς στο φως που κινδυνεύουν να λάμψουν στις οικονομικές υδραυλικές εγκαταστάσεις της περιοχής και τις πιθανές δημοσιονομικές επιπτώσεις.
Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών επέμεινε αυτόν τον μήνα ότι τέτοια αποτελέσματα δεν έχουν σημασία, ότι οι κεντρικές τράπεζες μπορούν να λειτουργούν με αρνητικά ίδια κεφάλαια και ότι δεν μπορούν να χρεοκοπήσουν. Πάνω απ’ όλα, οι αξιωματούχοι ισχυρίζονται ότι οι απώλειες δεν έχουν καμία σχέση με τη νομισματική πολιτική.
Παρόλα αυτά, η ΕΚΤ έχει επικρίνει τις νομισματικές ελλείψεις σε άλλα μέρη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι δικοί της κανόνες μπορεί να απαιτούν από τις κυβερνήσεις να δαπανούν χρήματα για τις εθνικές κεντρικές τράπεζες. Είναι ακόμη εφικτό ότι το ίδιο το ίδρυμα με έδρα τη Φρανκφούρτη θα μπορούσε να χρειαστεί βοήθεια.
Η Bundesbank πιθανότατα θα καταγράψει μικρές απώλειες για το 2022, που θα αυξηθούν στα 26 δισεκατομμύρια ευρώ (28 δισεκατομμύρια δολάρια) το 2023 εάν τα επιτόκια της ΕΚΤ παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα, σύμφωνα με τον Ντάνιελ Γκρος, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής στις Βρυξέλλες.
Αυτό θα εξαφάνιζε τις προβλέψεις ύψους 20 δισεκατομμυρίων ευρώ για ζημίες από προγράμματα αγοράς περιουσιακών στοιχείων, καθώς και τα κεφάλαια και τα αποθεματικά ύψους 5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Για μια κανονική εταιρεία, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει αφερεγγυότητα.
Εκπρόσωπος της Bundesbank αρνήθηκε να σχολιάσει αμέσως όταν επικοινώνησε μαζί του το Bloomberg.
Ο Gros αναμένει μια προειδοποίηση στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις και η Bundesbank να «προσπαθήσει να διαπραγματευτεί ήσυχα μια εισφορά κεφαλαίου από το Βερολίνο» αργότερα φέτος.
Ωστόσο, στο τελευταίο επεισόδιο των επαναλαμβανόμενων απωλειών στη δεκαετία του 1970, οι αξιωματούχοι μετακύψαν το έλλειμμα στα επόμενα χρόνια, αυξάνοντας την προοπτική ότι θα μπορούσαν να το κάνουν ξανά.
Άλλοι ομόλογοι αντιμετωπίζουν επίσης μεγάλες απώλειες το 2023, αλλά όχι αρκετές για να εξαφανίσουν κεφάλαια. Η Gros αναμένει ότι θα ανέλθουν συνολικά σε 17 δισεκατομμύρια ευρώ στη Γαλλία, 9 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ιταλία και 5 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ολλανδία. Εάν τα επιτόκια παραμείνουν υψηλά το 2024, οι κεντρικές τράπεζες των Κάτω Χωρών και της Γαλλίας θα κινδυνεύσουν επίσης από αρνητικά ίδια κεφάλαια.
Τον Σεπτέμβριο, ο επικεφαλής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας Κλάας Κνοτ προειδοποίησε την κυβέρνησή του για «σωρευτικές απώλειες που θα είναι σημαντικές» τα επόμενα χρόνια. «Σε μια ακραία περίπτωση, μια εισφορά κεφαλαίου» από τους φορολογούμενους «μπορεί να είναι απαραίτητη», είπε.
Ο Jerome Haegeli, επικεφαλής οικονομολόγος της Swiss Re και πρώην αξιωματούχος της SNB, δήλωσε ότι οι απώλειες είναι πιθανό να υποβάλουν τις κεντρικές τράπεζες και τα προγράμματα εκτύπωσης χρήματος σε στενότερο πολιτικό και δημόσιο έλεγχο.
Ο συνδυασμός του υψηλού πληθωρισμού – που κατηγορείται από ορισμένους εν μέρει για το QE – και τυχόν μεταβιβάσεις φορολογουμένων που απαιτούνται για την αντιστροφή αρνητικών κεφαλαιακών θέσεων μπορεί να θεωρηθεί ως «ένας σούπερ φόρος στις οικονομίες», είπε.
«Μαζί με τις κεντρικές τράπεζες που δεν παρέχουν πλέον απροσδόκητα κέρδη σημαίνει ότι το δημόσιο έλλειμμα αυξάνεται», είπε. Στη χειρότερη περίπτωση, η κάλυψη χρηματοπιστωτικών κενών στις κεντρικές τράπεζες θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις «χρειάζονται ακόμη υψηλότερους φόρους».
Ο διπλός αντίκτυπος θέτει σε κίνδυνο το «πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο των κεντρικών τραπεζών, που είναι η de facto ανεξαρτησία τους», δήλωσε ο Χαγκέλι.
Οι απώλειες προκύπτουν επειδή η ΕΚΤ δημιούργησε ρευστότητα αγοράζοντας 5 τρισεκατομμύρια ευρώ σε κυρίως κρατικά ομόλογα για να πυροδοτήσει τον πληθωρισμό και να σταθεροποιήσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ένα μεγάλο μέρος αυτών των κεφαλαίων επέστρεψε ως καταθέσεις.
Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες καταβάλλουν τόκους με επιτόκιο ΕΚΤ, τώρα 2, 5%. Τα αντίστοιχα περιουσιακά στοιχεία είναι ομόλογα σταθερού τοκομεριδίου που πληρώνουν μόλις 0,5% κατά μέσο όρο, σύμφωνα με τον Gros.
Αν και οι νομισματικές αποφάσεις λαμβάνονται από την ΕΚΤ, οι πράξεις διεξάγονται σε εθνικό επίπεδο. Η Bundesbank πλήττεται περισσότερο επειδή τα γερμανικά κρατικά ομόλογα θεωρήθηκαν ασφαλές λιμάνι, με χαμηλές ή ακόμη και αρνητικές αποδόσεις. Η Τράπεζα της Ελλάδος, της οποίας οι αγορές ήταν πολύ μικρότερες και των εθνικών ομολόγων υψηλότερης απόδοσης, είναι πιθανό να παραμείνει κερδοφόρα.
Οι θεσμοί της ζώνης του ευρώ προέβλεψαν ελλείψεις. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, τα συνολικά κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας και τα αποθέματα ασφαλείας προβλέψεων έναντι ζημιών στο συνολικό σύστημα ανέρχονται σε 229 δισεκατομμύρια ευρώ. “Οι κεντρικές τράπεζες έκαναν ένα τεράστιο ποσό προβλέψεων κατά τη διάρκεια αυτού του σύντομου κύκλου πολύ καλών αποτελεσμάτων”, δήλωσε ο Centeno.
Για χρόνια, αυτά τα κέρδη βοηθούσαν επίσης στη χρηματοδότηση των κρατικών δαπανών και η αντιστροφή τώρα σημαίνει ότι μπορεί να χρειαστούν δημόσιοι πόροι για την ανοικοδόμηση των ισολογισμών.
Σε ένα κοντινό παράδειγμα, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήδη εγκρίνει μια μεταφορά 11 δισεκατομμυρίων λιρών (13,2 δισεκατομμύρια δολάρια) στην Τράπεζα της Αγγλίας στο πλαίσιο μιας προσυμφωνημένης αποζημίωσης.
Η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας δεν έχει χρειαστεί κεφαλαιακή ενίσχυση μετά τη μεγαλύτερη απώλεια που έχει υποστεί ποτέ – ισοδύναμη με περίπου το ένα πέμπτο του ελβετικού ΑΕΠ. Ωστόσο, η SNB παρέλειψε μια ετήσια πληρωμή στις αρχές μόνο για δεύτερη φορά και οι αξιωματούχοι έχουν αρχίσει να συρρικώνουν τον ισολογισμό, περιορίζοντας τις μελλοντικές ελλείψεις.
Μια ζημία 36,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων Αυστραλίας (25,1 δισεκατομμύρια δολάρια) στην Κεντρική Τράπεζα της Αυστραλίας την άφησε με αρνητικά ίδια κεφάλαια 12,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων Αυστραλίας. Δήλωσε τον Ιούνιο ότι ελπίζει να ανοικοδομήσει τα αποθέματα διατηρώντας μελλοντικά κέρδη και δεν έχει αναζητήσει κυβερνητικά μετρητά.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της BIS Αγκουστίν Κάρστενς, δεν πειράζει. Είπε αυτόν τον μήνα ότι οι κεντρικές τράπεζες «μπορούν και λειτούργησαν αποτελεσματικά» ακόμη και με αρνητικά ίδια κεφάλαια. «Συμπερασματικά για τις κεντρικές τράπεζες δεν είναι το κέρδος, αλλά το δημόσιο καλό».
===============================================
Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες του fpress.gr αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση του fpress.gr για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
