Για να ανοίξει, ωστόσο, η ελληνική κυβέρνηση την “πόρτα” της πιστωτικής γραμμής και να εγκαταλείψει τη σκληρή γραμμή, δηλαδή τη θέση ότι μπορεί να καλύψει το όποιο χρηματοδοτικό “κενό” προσφεύγοντας μόνη της στις αγορές, χρειάστηκε να προηγηθεί ένα καταστροφικό σφυροκόπημα στα ελληνικά ομόλογα και στο Χρηματιστήριο της Αθήνας, που επιβεβαίωσε με το χειρότερο και πλέον επώδυνο τρόπο, όσους επέμειναν ότι η απεμπλοκή από την χρηματοδότηση του ΔΝΤ και των Ευρωπαίων θα πρέπει να προετοιμαστεί μεθοδικά, σιωπηλά, χωρίς τυμπανοκρουσίες, χωρίς πολιτικές κορώνες και πάνω από όλα αφού βολιδοσκοπηθούν οι διαθέσεις και οι προθέσεις των δανειστών.
Τι σημαίνει το “άνοιγμα”πιστωτικής γραμμής
Μια ψύχραιμη αποτίμηση των όσων προηγήθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες, ειδικά μετά από το τετ-α-τετ του Α. Σαμαρά με την Α. Μέρκελ, οδηγεί στο ασφαλές συμπέρασμα ότι οι δανειστές- κυρίως οι Ευρωπαίοι- ήθελαν από την πρώτη στιγμή να “σπρώξουν” την Ελλάδα σε μια πιστωτική γραμμή, δηλαδή σε μια συμφωνία που θα προβλέπει τη δυνατότητα άντλησης κεφαλαίων από τον ESM. Ποιο ήταν και παραμένει το πρόβλημα για την Αθήνα; Σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης για την παροχή προληπτικής χρηματοδοτικής βοήθειας ” όταν ανοίγει μια πιστωτική γραμμή, το μέλος του ΕΜΣ υπόκειται σε ενισχυμένη εποπτεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την περίοδο διαθεσιμότητας της πιστωτικής γραμμής.
Ένα μέλος του ΕΜΣ υπό ενισχυμένη εποπτεία θα πρέπει, σε συνεννόηση και συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενεργώντας σε συνεννόηση με την ΕΚΤ, τις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές (ΕΕΑ) και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ), και, ενδεχομένως, το ΔΝΤ, να υιοθετήσει μέτρα που στοχεύουν στην αντιμετώπιση των πηγών ή των δυνητικών πηγών των δυσκολιών”, κάτι που σημαίνει πρακτικά νέα ενισχυμένη επιτήρηση, που η κυβέρνηση ούτε καν συζητά, μπαίνοντας στην τελική ευθεία για τις Προεδρικές και κατά πάσα πιθανότητα Εθνικές εκλογές. Ήδη από τις πρώτες επαφές που είχε ο Α. Σαμαράς στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής στο Μιλάνο, αναζητείται πεδίο συνεννόησης με τους Ευρωπαίους έτσι ώστε αυτοί οι κανόνες εποπτείας να μην προκαλούν… μνημονιακούς συνειρμούς. Επί της ουσίας, αυτό που επιδιώκει, πλέον, η Αθήνα είναι να έχει την “ιδιοκτησία” των μεταρρυθμίσεων και των μέτρων που συνεπάγεται η χορήγηση πιστωτικής γραμμής ήτοι να μην επιβάλλονται “έξωθεν”.
Μετά από τις ραγδαίες εξελίξεις των τελευταίων 24ώρων, η επιστροφή της Τρόικας σε περίπου 15 ημέρες αποκτά άλλη βαρύτητα, αφού η ολοκλήρωση της αξιολόγησης χαρακτηρίζεται από το υπουργείο Οικονομικών ως το Α και το Ω για να ξεκινήσει η συζήτηση για το Χρέος αλλά και για να ανακτηθεί η δυνατότητα πρόσβασης στις αγορές, οι οποίες αντέδρασαν βιαίως στο ενδεχόμενο του… μοναχικού δρόμου της Ελλάδας. Είναι ενδεικτικό της “παγωμάρας” που έχει πέσει στο ελληνικό στρατόπεδο μετά από την καταστροφική εβδομάδα, όπου όλα πήγαν στραβά, ότι ακόμα και η πολυδιαφημισμένη έκδοση του 7ετούς ομολόγου μόνο σίγουρη δεν θα πρέπει να θεωρείται, εάν οι αποδόσεις δεν επιστρέψουν στα πρότερα επίπεδα, με τις πληροφορίες να αναφέρουν, μάλιστα, ότι και σε αυτό το θέμα υπήρξαν δύο “γραμμές” στη στρατηγική που έπρεπε να ακολουθήσει η Αθήνα, με την επικρατούσα να οδηγεί σε αδιέξοδο.
Συγκεκριμένα, ενώ από το οικονομικό επιτελείο υπήρχε η εισήγηση να γίνει πρώτα η έκδοση του ομολόγου- έτσι ώστε να έχει η Αθήνα περισσότερα επιχειρήματα που να ενισχύουν τη θέση της ότι έχει αποκτήσει πλέον πρόσβαση στις αγορές- και μετά να ξεκινήσει η συζήτηση για τη “μεταμνημονιακή” εποχή, επικράτησε η άποψη ότι πρώτα πρέπει να ανοίξει το θέμα της απεμπλοκής από το χρηματοδοτικό πρόγραμμα και μετά η Αθήνα να… δρέψει τους καρπούς της αποφασιστικότητας της, εκδίδοντας το 7ετές. Το αποτέλεσμα της τακτικής που επιλέχθηκε μάλλον δεν δικαιώνει τους εμπνευστές της, αφού το ελληνικό 10ετές άγγιξε ακόμα και το 9%, ενώ αυτό που έγινε στο Χρηματιστήριο της Αθήνας δεν μπορεί να περιγραφεί ούτε με τη λέξη “πανικός”.
Η αιτία της καταστροφής δεν μπορεί να αναζητηθεί, πάντως, μόνο στο ελληνικό στρατόπεδο, αφού όπως… ψιθυρίζουν οι διάδρομοι του υπουργείου Οικονομικών, οι Ευρωπαίοι έβαλαν το… χεράκι τους. Κατ’ αρχήν, εντός και εκτός αιθούσης του EUROGROUP κατέστη σαφές στην ελληνική πλευρά ότι πολύ απλά δεν μπορεί να πάρει το… καπελάκι της και να αποχωρήσει από το χρηματοδοτικό πρόγραμμα, χωρίς να έχει την παραμικρή “ομπρέλα, ενώ μόνο αθώο δεν χαρακτηρίστηκε το μήνυμα από τον επικεφαλής του ESM αλλά κι από Ευρωπαίους αξιωματούχους μέσω της γερμανικής Handelsblatt, ότι η Αθήνα δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τα 11 δισ ευρώ του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για την κάλυψη του χρηματοδοτικού “κενού”, εάν δεν ληφθεί πολιτική απόφαση. Επιπλέον, κάποιοι στην Αθήνα εκτιμούν ότι πίσω από το εκτενές άρθρο του Bloomberg για τις πολιτικές εξελίξεις, που απευθύνθηκε στους συνδρομητές του κι όπου για πρώτη φορά παρατίθενται σε τέτοια έκταση πίνακες δημοσκοπήσεων, βρίσκεται… ευρωπαϊκός δάκτυλος, αφού δεν είναι μυστικό ότι οι διεθνείς αναλυτές και επενδυτές έχουν ιδιαίτερη… ευαισθησία σε θέμα πολιτικού ρίσκου.
Το πρόβλημα είναι ότι, πλέον, η Αθήνα δείχνει να έχει χάσει το πλεονέκτημα που της προσέφερε η αναγνώριση των δημοσιονομικών επιδόσεων και η άντληση κεφαλαίων από τις αγορές νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό. Τι μπορεί να σημαίνει πρακτικά αυτό; Ότι όταν θα ανοίξει η Τρόικα τα χαρτιά της για το δημοσιονομικό “κενό” του 2015 και τη δυνατότητα φοροελαφρύνσεων, για τις ομαδικές απολύσεις, για το συνδικαλιστικό νόμο, για το Δημόσιο και το νέο Ασφαλιστικό, η κυβέρνηση θα υποχρεωθεί να επιλέξει πού θα ρίξει το βάρος της διαπραγμάτευσης.
Το… ράλι του 10ετούς
Το… ράλι του 10ετούς
5/12/2013: 8,90%
5/2: 7,99%
15/9: 5,71%
24/9: 6,23%
30/9: 6,63%
8/10: 6,69%
14/10: 7,006% (pick 7,017%)
15/10: 7,85% (pick 8,01%)
16/10: 8,96% (pick 9,02%)
17/10: 8,076% (pick 9,28%)
