Η χώρα μετράει μέσα σε έναν μήνα περισσότερες από 1300 πυρκαγιές. Κάποιες άναψαν από εμπρησμό, κάποιες λόγω καιρικών συνθηκών και κάποιες ξεκίνησαν ή «φούντωσαν» εξαιτίας της αμέλειας που επέδειξαν οι ιδιοκτήτες γης για τον καθαρισμό των οικοπέδων τους ή ακόμη και οι δήμοι για να επιβάλλουν τα όσα προβλέπει ο νόμος (καθαρισμός από τις υπηρεσίες του δήμου και μετακύλιση του κόστους στους ιδιοκτήτες).
Το πλαίσιο άλλαξε τα προηγούμενα χρόνια. Θεσπίστηκαν πρόστιμα και υποχρεωτικές διαδικασίες καθαρισμού ώστε να υπάρξει κινητοποίηση. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν ήταν τα αναμενόμενα. Πλέον, ετοιμάζεται νέα αλλαγή με «πρόστιμα φωτιά». Θα υιοθετηθεί το μοντέλο που ακολουθήθηκε και με την κακοποίηση των ζώων. Τα εξοντωτικά πρόστιμα εκτιμάται ότι έχουν λειτουργήσει στο συγκεκριμένο πεδίο. Κάτι αντίστοιχο θα επιχειρηθεί να γίνει και με τον καθαρισμό της γής καθώς τα υφιστάμενα πρόστιμα (0,5 ευρώ ανά τετραγωνικό με ελάχιστο τα 200 ευρώ) μάλλον δεν «φοβίζουν» όταν κινούνται πάνω κάτω στα ίδια επίπεδα με το κόστος καθαρισμού του οικοπέδου.
Για την φετινή αντιπυρική περίοδο (από 01/05/2023 μέχρι και 31/10/2023) οι καθαρισμοί έπρεπε να έχουν γίνει μέχρι τις 30 Απριλίου. Ιδιοκτήτες, νομείς και επικαρπωτές των οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, που βρίσκονται εντός πόλεων, κωμοπόλεων και οικισμών και σε απόσταση μέχρι 100 μέτρων από τα όριά τους, όφειλαν να καθαρίσουν από χόρτα, άχρηστα υλικά, σκουπίδια ώστε να μην αποτελούν εστίες εκδήλωσης πυρκαγιάς.
Ως «καθαρισμός», ορίζεται λεπτομερώς η απομάκρυνση σπασμένων δένδρων και κλαδιών, ξερά χόρτα, φύλλα κλπ., σε απόσταση τουλάχιστον 3 μέτρα από κτίσματα, το κλάδεμα των φυτών και πώς θα γίνεται αυτό, η απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών, καθώς και των υπολειμμάτων καθαρισμού.
Εάν οι ιδιοκτήτες δεν πραγματοποιούν τον καθαρισμό μέχρι τις 30 Απριλίου, οι δήμοι είναι υποχρεωμένοι να τους ενημερώσουν ότι πρέπει να το πράξουν εντός 10 ημερών, αλλιώς τον καθαρισμό αναλαμβάνει αυτεπαγγέλτως ο δήμος, ο οποίος χρεώνει με πρόστιμο τους ιδιοκτήτες. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των υπόχρεων για τον καθαρισμό, τους επιβάλλεται πρόστιμο που ανέρχεται σε 0,50 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, πάνω στο οποίο υπάρχει προσαύξηση, εφόσον το έργο πραγματοποιήσει ο δήμος. Η φετινή σεζόν απέδειξε ότι εκτός από τους ιδιοκτήτες που δεν συμμορφώθηκαν, δεν υπήρξε η σχετική ανταπόκριση ούτε από τις δημοτικές αρχές. Έτσι, το νέο πλαίσιο που θα κατατεθεί το φθινόπωρο μετά το τέλος της αντιπυρικής περιόδου, θα προβλέπει αυστηρότερες κυρώσεις στους πολίτες αλλά και «καμπάνες» στους δήμους από την κεντρική διοίκηση.
Αυτή είναι και σχετική τροπολογία που είχε κατατεθεί τον Μάρτιο από το υπουργείο Περιβάλλοντος:
Η μέριμνα για την εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού των ιδιοκτητών, νομέων, επικαρπωτών, μισθωτών και υπομισθωτών, από την 1η έως την 30ή Απριλίου εκάστου έτους, καθώς και της υποχρέωσης συντήρησης καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ήτοι από την 1η Μάίου έως την 31η Οκτωβρίου εκάστου έτους, για την αποτροπή κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασής της, επί οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων σε περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων και εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, επί εκτάσεων που βρίσκονται εντός ακτίνας εκατό μέτρων (100 μ.), από τα όρια των ανωτέρω περιοχών, καθώς και επί εκτός σχεδίου γηπέδων με κτίσμα. Η ως άνω μέριμνα, περιλαμβάνει ιδίως την ενημέρωση των υπόχρεων από τον οικείο δήμο, έως την 31η Μαρτίου εκάστου έτους, με κάθε πρόσφορο μέσο για το περιεχόμενο της υποχρέωσης καθαρισμού, την εξέταση σχετικών καταγγελιών, την αυτεπάγγελτη αυτοψία και την επιβολή προστίμου κατά την παρούσα.
Ο οικείος δήμος, καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, μεριμνά για τη διενέργεια αυτοψίας. Αν οι υπόχρεοι προς καθαρισμό δεν συμμορφωθούν, ο δήμος επιβάλλει πρόστιμο πενήντα (50) λεπτών του ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα διακόσια (200) ευρώ. Κατά του προστίμου ο ενδιαφερόμενος δύναται να υποβάλει ένσταση στον δήμο εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών. Εάν αυτή δεν γίνει αποδεκτή, εντός προθεσμίας πέντε (5) ημερών ο δήμος προβαίνει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό των χώρων αυτών, κατά προτεραιότητα, βάσει του κινδύνου πρόκλησης ή ταχείας επέκτασης πυρκαγιάς. Ειδικά για περιφραγμένους ή επαρκώς περιτοιχισμένους χώρους του πρώτου εδαφίου και σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των υπόχρεων για καθαρισμό τους, ο οικείος δήμος, ταυτόχρονα με την επιβολή του προστίμου, αιτείται προς την κατά τόπο αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία τη διενέργεια αυτοψίας για τη βεβαίωση συνδρομής υψηλού κινδύνου πρόκλησης ή ταχείας επέκτασης πυρκαγιάς, και βάσει αυτής, προβαίνει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό των ως άνω χώρων για την άρση του κινδύνου. Αν δεν βρεθούν τα στοιχεία των υπόχρεων, ακολουθείται η διαδικασία των προηγούμενων εδαφίων, εξαιρουμένης της διαδικασίας επιβολής προστίμου. Σε επείγουσες περιπτώσεις άμεσου και ιδιαίτερα υψηλού κινδύνου πρόκλησης ή επέκτασης πυρκαγιάς, ο οποίος διαπιστώνεται με σχετικό έγγραφο της οικείας Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, επιτρέπεται, κατά παρέκκλιση της διαδικασίας των προηγούμενων εδαφίων, ο επείγων αυτεπάγγελτος καθαρισμός για την άμεση άρση του κινδύνου. Σε κάθε περίπτωση αυτεπάγγελτου καθαρισμού, καταλογίζεται εξ ολοκλήρου στους υπόχρεους, από τον οικείο δήμο, η δαπάνη καθαρισμού του χώρου και απομάκρυνσης των υλικών. Η δαπάνη και το πρόστιμο αποτελούν έσοδα του οικείου δήμου και εισπράττονται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Ειδικότερα θέματα σχετικά με τη διαδικασία εφαρμογής των ανωτέρω και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια καθορίζονται με πυροσβεστική διάταξη σύμφωνα με το άρθρο 167 του ν. 4662/2020 (Α’ 27). Με την παρούσα δεν θίγεται το από 13/22.4.1929 π.δ. (Α’ 153).».
