Σχέδιο για νέα στεγαστική παρέμβαση σε συνδυασμό με το «Ανακαινίζω» – Τα ευρωπαϊκά μοντέλα που εξετάζει η κυβέρνηση
Το στεγαστικό εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις για την Ελλάδα, με τις τιμές των ενοικίων και των ακινήτων να συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία και χιλιάδες νοικοκυριά να δυσκολεύονται να βρουν προσιτή κατοικία. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση επεξεργάζεται μια νέα δέσμη παρεμβάσεων που θα στοχεύει στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών και στη διευκόλυνση της πρόσβασης των πολιτών στη στέγη.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός νέου στεγαστικού προγράμματος στα πρότυπα των επιτυχημένων δράσεων «Σπίτι μου», το οποίο θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί είτε μέσω πόρων του ΕΣΠΑ είτε μέσω νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο πρόγραμμα εξετάζεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά με το νέο «Ανακαινίζω», το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει εντός του καλοκαιριού και θα προσφέρει γενναίες επιδοτήσεις για την ανακαίνιση παλαιών κατοικιών. Στόχος είναι να δοθούν ουσιαστικά κίνητρα στους ιδιοκτήτες ώστε να επαναφέρουν στην αγορά χιλιάδες κλειστά ακίνητα που σήμερα παραμένουν αναξιοποίητα.
794.000 κατοικίες εκτός αγοράς
Τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος. Περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές, παρά το γεγονός ότι σε πολλές περιοχές της χώρας η ζήτηση για στέγαση βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει επισημάνει ότι η αύξηση της προσφοράς κατοικιών αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυβερνητικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό έχουν ήδη ενεργοποιηθεί μέτρα όπως η τριετής φοροαπαλλαγή για κλειστά ακίνητα που επιστρέφουν στην αγορά, τα προγράμματα ανακαίνισης, τα προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2», αλλά και το νέο μοντέλο κοινωνικής αντιπαροχής που ξεκινά πιλοτικά σε Παιανία, Πάτρα, Λάρισα και Σέρρες.
Τέλος στις νέες αιτήσεις για το «Σπίτι μου 2»
Παράλληλα, ολοκληρώνεται ο κύκλος υποβολής νέων αιτήσεων για το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», καθώς η 31η Μαΐου αποτελεί την καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής.
Μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία δεν θα είναι δυνατή η έκδοση νέων βεβαιώσεων επιλεξιμότητας και η υποβολή νέων αιτήσεων. Ωστόσο, όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα θα μπορούν να προχωρήσουν στην υπογραφή της δανειακής τους σύμβασης έως τις 31 Αυγούστου.
Η λήξη του προγράμματος ενισχύει τις προσδοκίες ότι το οικονομικό επιτελείο θα προχωρήσει σύντομα στην ανακοίνωση μιας νέας στεγαστικής δράσης που θα απευθύνεται κυρίως σε νέους και οικογένειες που αδυνατούν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία.
Το στεγαστικό στο τραπέζι του Eurogroup
Η σημασία που αποδίδει η κυβέρνηση στο ζήτημα αποτυπώθηκε και στο άτυπο Eurogroup που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία, όπου ο Κυριάκος Πιερρακάκης έθεσε το στεγαστικό ως κεντρικό θέμα συζήτησης.
Ο υπουργός έχει χαρακτηρίσει τη στέγαση όχι μόνο ως ζήτημα κοινωνικής συνοχής αλλά και ως κρίσιμο οικονομικό θέμα, καθώς επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα, την κινητικότητα των εργαζομένων και την ποιότητα ζωής των πολιτών.
Στη συζήτηση παρουσιάστηκαν οι εμπειρίες τριών χωρών – της Ισπανίας, της Ιρλανδίας και της Κροατίας – προκειμένου να αξιολογηθούν οι πολιτικές που λειτούργησαν αποτελεσματικά και να αναζητηθούν κοινές ευρωπαϊκές λύσεις.
Τι έκαναν Ισπανία, Ιρλανδία και Κροατία
Η Ισπανία επέλεξε πιο παρεμβατικές πολιτικές, περιορίζοντας τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb σε ορισμένες περιοχές και χρηματοδοτώντας μεγάλα προγράμματα κατασκευής προσιτών κατοικιών. Παράλληλα, προχώρησε σε κίνητρα για την αξιοποίηση κενών κατοικιών και σε μέτρα συγκράτησης των ενοικίων στις πιο επιβαρυμένες περιοχές.
Η Ιρλανδία αντιμετώπισε το πρόβλημα μέσω του πολυετούς σχεδίου «Housing for All», ενός προγράμματος δισεκατομμυρίων ευρώ που προβλέπει την κατασκευή δεκάδων χιλιάδων νέων κατοικιών ετησίως, ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας και αξιοποίηση ανενεργών ακινήτων.
Η Κροατία, από την άλλη πλευρά, επικεντρώθηκε στις επιπτώσεις της τουριστικής ανάπτυξης, αυστηροποιώντας το πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και επιβάλλοντας υψηλότερη φορολογία στα κλειστά ή αποκλειστικά τουριστικά ακίνητα, ώστε να επιστρέψουν περισσότερες κατοικίες στη μακροχρόνια αγορά.
Το μεγάλο στοίχημα
Κυβερνητικά στελέχη και παράγοντες της αγοράς συμφωνούν ότι η πραγματική λύση στο στεγαστικό πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στην ενίσχυση της ζήτησης μέσω επιδοτήσεων ή δανείων, αλλά κυρίως στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
Η επιτυχία του νέου «Ανακαινίζω», σε συνδυασμό με ένα πιθανό νέο πρόγραμμα τύπου «Σπίτι μου», θα κριθεί από το κατά πόσο θα καταφέρει να επαναφέρει στην αγορά ένα σημαντικό μέρος από τις σχεδόν 800.000 κλειστές κατοικίες της χώρας, συμβάλλοντας στην αποκλιμάκωση των ενοικίων και στη βελτίωση της πρόσβασης των πολιτών σε αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή στέγη.
