Στα γραφεία των υπουργείων Οικονομικών στην Αθήνα και τη Ρώμη, οι Οργανισμοί Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) των δύο χωρών έχουν πάρει θέσεις μάχης. Ένα διπλωματικό και οικονομικό παρασκήνιο δισεκατομμυρίων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη με ορίζοντα το 2027. Το έτος αυτό είναι προεκλογικό και για τις δύο χώρες, και καμία από τις δύο κυβερνήσεις δεν θέλει να πάει στις κάλπες κρατώντας τον… «μουτζούρη» της πιο υπερδανεισμένης χώρας στην Ευρωζώνη. Η νίκη φαίνεται να κλειδώνει κάτω από το 136,5% και το ερώτημα είναι ποια από τις δύο χώρες θα βρεθεί με μεγαλύτερη απόσταση κάτω από τον συγκεκριμένη πήχη
Το Παρασκήνιο των ΟΔΔΗΧ: Πώς η Αθήνα Επιχειρεί τη Μεγάλη Ανατροπή
Για πρώτη φορά ύστερα από δεκαετίες, η Ελλάδα παύει να είναι ο παθητικός θεατής της αρνητικής πρωτιάς και περνά στην αντεπίθεση. Έχοντας κλειδώσει το φετινό χρηματοδοτικό πρόγραμμα μετά και την επανέκδοση του 10ετούς τις προηγούμενες εβδομάδες -το δεύτερο εξάμηνο έχει μόνο έντοκα γραμμάτια και μικρές επανεκδόσεις ομολόγων- ο ελληνικός ΟΔΔΗΧ ρίχνει όλο το βάρος του σε «χειρουργικές» κινήσεις μείωσης του αριθμητή του χρέους:
- Το «χτύπημα» στο 2ο Μνημόνιο: Μετά τη διάθεση 6,9 δις. ευρώ πριν από λίγες εβδομάδες για την πρόωρη εξόφληση των διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου, προετοιμάζεται το επόμενο βήμα. Με μια ρευστότητα-μαξιλάρι που αγγίζει τα 37-38 δις. ευρώ, σχεδιάζεται νέα πρόωρη αποπληρωμή 2,5 δις. ευρώ, αυτή τη φορά για τα δάνεια του EFSF.
- Ο Στόχος: Να πιεστεί το ονομαστικό χρέος στα 356-357 δις. ευρώ, ώστε η αναλογία να κλειδώσει στο 136% του ΑΕΠ για το τέλος του 2026.
Στην αντίπερα όχθη, ο ιταλικός ΟΔΔΗΧ βλέπει τις προβλέψεις των διεθνών οργανισμών να φέρνουν το δικό του χρέος άνω του 137%. Οι Ιταλοί τεχνοκράτες αναζητούν ήδη τα δικά τους περιθώρια ελιγμών για να βελτιώσουν τον δείκτη, καθώς η Ρώμη αντιλαμβάνεται ότι η Αθήνα τρέχει πλέον πιο γρήγορα. Μέσω swaps και άλλων χρηματοοικονομικών εργαλείων, μπορεί ένας διαχειριστής χρέους να «μαζέψει» το ποσοστό. Όμως για την Ιταλία δεν είναι και τόσο εύκολο καθώς κάθε κίνηση μεταφράζεται σε εκδόσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ. Και η μια ποσοστιαία μονάδα είναι μεγάλη για χώρες που χρωστούν περί το 1,5 τρις. ευρώ.
Ο Σύμμαχος από το… Πουθενά: Ο Πληθωρισμός
Σε αυτή την άτυπη μάχη, το οικονομικό επιτελείο στην Αθήνα βλέπει έναν απρόσμενο σύμμαχο. Πρόκειται για το κλασικό οικονομικό παράδοξο: ό,τι εξανεμίζει το εισόδημα των πολιτών, «ευλογεί» τους δείκτες του χρέους.
| Μέγεθος | Το Αρχικό Σχέδιο | Η Παρασκηνιακή Πραγματικότητα |
| Πραγματική Ανάπτυξη | Προβλεπόταν στο 2% | Πιέζεται προς τα κάτω (1,8% – 1,9%) |
| Πληθωρισμός | Υπολογιζόταν στο 3,2% | Κινείται ήδη στο 4% στο α’ εξάμηνο με ανοδικές τάσεις |
| Ονομαστικό ΑΕΠ (Ο Παρονομαστής) | Στόχος τα 261,3 δις. ευρώ | Ξεπερνά τα 262 δις. ευρώ |
Αυτή η άνοδος του πληθωρισμού αυξάνει τεχνητά το ονομαστικό ΑΕΠ. Έτσι, το κλάσμα του χρέους μειώνεται πιο εύκολα, δίνοντας στην Ελλάδα το πλεονέκτημα που χρειάζεται για να περάσει κάτω από την Ιταλία.
Το Μεγάλο Παιχνίδι με τους Οίκους Αξιολόγησης
Η στρατηγική της ελληνικής πλευράς δεν εξαντλείται στις εντυπώσεις. Το φθινόπωρο, με την κατάθεση των προσχεδίων των προϋπολογισμών, η Αθήνα σκοπεύει να χρησιμοποιήσει αυτή την προσπέραση -ή την προοπτική προσπέρασης- ως «όπλο» απέναντι στους οίκους αξιολόγησης, οι οποίοι, παγιδευμένοι στη γεωπολιτική αβεβαιότητα της Μέσης Ανατολής, έχουν παγώσει τις αναβαθμίσεις.
Το ερώτημα που θα τεθεί παρασκηνιακά στους αναλυτές θα είναι το εξής:
Πώς δικαιολογείται η Ιταλία —μια χώρα με χειρότερη αναλογία χρέους, δυσμενέστερη μελλοντική πορεία και χαμηλότερες αποδόσεις— να απολαμβάνει υψηλότερη πιστοληπτική βαθμολογία από την Ελλάδα; Μέχρι τις εκλογές, υπάρχουν δύο γύροι αξιολογήσεων. Ένας το φθινόπωρο και ένας την άνοιξη του 2027. Έστω και στον δεύτερο γύρο, εκτιμάται ότι η Ελλάδα μπορεί να πάρει την επόμενη βαθμίδα πλησιάζοντας ακόμη περισσότερο προς το «Α»
