Από τον επόμενο μήνα ενεργοποιείται σταδιακά το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), ένα ψηφιακό εργαλείο που αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο θα ελέγχονται τα περιουσιακά στοιχεία εκατομμυρίων πολιτών για τη χορήγηση επιδομάτων, παροχών και φοροαπαλλαγών.
Το νέο σύστημα, που σχεδιάστηκε από το Υπουργείο Οικονομικών και την ΑΑΔΕ, φιλοδοξεί να δημιουργήσει για πρώτη φορά έναν πλήρη ψηφιακό φάκελο για κάθε ακίνητο στη χώρα, συγκεντρώνοντας πληροφορίες από το Ε9, το Κτηματολόγιο, μισθωτήρια, δηλώσεις χρήσης και άλλες βάσεις δεδομένων.
Στόχος είναι οι άμεσες διασταυρώσεις, ο εντοπισμός αποκλίσεων και η αποκάλυψη περιπτώσεων πολιτών που λαμβάνουν επιδόματα ή ενισχύσεις χωρίς να πληρούν τα πραγματικά περιουσιακά κριτήρια.
Επιδόματα μόνο μετά από έλεγχο στο ΜΙΔΑ
Με τη λειτουργία του ΜΙΔΑ, σειρά κοινωνικών παροχών θα χορηγείται μόνο κατόπιν διασταύρωσης της ακίνητης περιουσίας των δικαιούχων.
Στο νέο πλαίσιο εντάσσονται μεταξύ άλλων:
- η επιστροφή ενός ενοικίου τον χρόνο,
- το στεγαστικό επίδομα,
- το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα,
- το επίδομα θέρμανσης,
- το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα,
- το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο.
Η βασική αλλαγή είναι ότι πλέον δεν θα αρκεί μόνο η εικόνα του Ε9, καθώς τα δηλωμένα στοιχεία θα διασταυρώνονται με τα δεδομένα του Κτηματολογίου και άλλων ψηφιακών πηγών.
Έτσι, θα εντοπίζονται περιπτώσεις φορολογουμένων που έχουν αποκρύψει ακίνητα, εκτάσεις ή πραγματικά δικαιώματα ιδιοκτησίας.
Ψηφιακός φάκελος για κάθε ακίνητο
Για κάθε ακίνητο θα δημιουργείται πλήρης ηλεκτρονικός φάκελος, στον οποίο θα περιλαμβάνονται:
- το είδος του ακινήτου,
- η επιφάνεια,
- η θέση,
- ο όροφος,
- αν είναι ηλεκτροδοτούμενο ή ημιτελές,
- αν είναι κενό, μισθωμένο ή δωρεάν παραχωρημένο,
- ο ΑΤΑΚ,
- ο ΚΑΕΚ του Κτηματολογίου.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, ο ΑΤΑΚ θα ταυτοποιείται με τον ΚΑΕΚ, δημιουργώντας ενιαία εικόνα για κάθε ακίνητο και περιορίζοντας σημαντικά τα περιθώρια λαθών ή αποκρύψεων.
Παράλληλα, οι φορολογούμενοι θα κληθούν για πρώτη φορά να δηλώσουν αναλυτικά τη χρήση κάθε ακινήτου που διαθέτουν.
Τι θα δηλώνουν οι ιδιοκτήτες
Οι πολίτες θα πρέπει να δηλώνουν αν τα ακίνητά τους είναι:
- ιδιοκατοικούμενα,
- δευτερεύουσες ή εξοχικές κατοικίες,
- ιδιοχρησιμοποιούμενα,
- δωρεάν παραχωρούμενα,
- μισθωμένα με μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση,
- κενά,
- ακίνητα με παραχώρηση δικαιωμάτων εκμετάλλευσης,
- ακίνητα με συμβάσεις leasing.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις κενές κατοικίες, καθώς για πρώτη φορά το Δημόσιο θα αποκτήσει πλήρη εικόνα για το απόθεμα ακινήτων που παραμένει εκτός αγοράς, στο πλαίσιο των παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Στο στόχαστρο και οι αγροτικές ενισχύσεις
Το νέο μητρώο θα χρησιμοποιηθεί και για τον εντοπισμό παρατυπιών στις αγροτικές επιδοτήσεις.
Οι έλεγχοι θα επικεντρωθούν στις επιλέξιμες εκτάσεις, στις μισθωμένες ή παραχωρημένες αγροτικές γαίες, αλλά και στο πραγματικό ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Παράλληλα, η δημιουργία νέου ψηφιακού γεωχωρικού χάρτη με χρήση δορυφορικών εικόνων και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης θα επιτρέπει τον ακριβή διαχωρισμό των εκτάσεων που δικαιούνται ενισχύσεις.
Νέο τοπίο και για τον ΕΝΦΙΑ από το 2027
Το ΜΙΔΑ θα παίξει κομβικό ρόλο και στις απαλλαγές ή εκπτώσεις του ΕΝΦΙΑ από το 2027 και μετά.
Μέσω του νέου μητρώου θα πιστοποιείται η κύρια κατοικία, ειδικά σε μικρούς οικισμούς όπου ισχύουν φοροαπαλλαγές.
Σήμερα, το στοιχείο αυτό προκύπτει κυρίως από τη φορολογική δήλωση. Με το νέο σύστημα όμως, η πληροφορία θα επιβεβαιώνεται μέσω των διασταυρωμένων στοιχείων του ΜΙΔΑ.
Υπενθυμίζεται ότι η απαλλαγή αφορά κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, ενώ σε ορισμένες παραμεθόριες περιοχές το όριο αυξάνεται στους 1.700 κατοίκους. Προϋπόθεση είναι η αντικειμενική αξία της κατοικίας να μην υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.
Το νέο ψηφιακό σύστημα θεωρείται από το οικονομικό επιτελείο ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, των παράνομων επιδοτήσεων και της απόκρυψης ακίνητης περιουσίας, αλλά και για τη δημιουργία μιας πλήρους χαρτογράφησης της ελληνικής αγοράς ακινήτων.
