Σε σημαντική αυστηροποίηση του πλαισίου καταπολέμησης της φοροδιαφυγής προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, ενεργοποιώντας από σήμερα ένα νέο καθεστώς κυρώσεων που προβλέπει ταχύτερα και αυστηρότερα «λουκέτα» σε επιχειρήσεις που παραβιάζουν τη φορολογική νομοθεσία.
Με τη νέα απόφαση της ΑΑΔΕ (Α.1115/2026), η οποία ενσωματώνει πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές, επεκτείνονται σημαντικά οι περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να επιβληθεί αναστολή λειτουργίας επαγγελματικών εγκαταστάσεων, ενώ αυξάνονται οι ποινές για όσους υποτροπιάζουν ή παρεμποδίζουν τον φορολογικό έλεγχο.
Στόχος της φορολογικής διοίκησης είναι να περιοριστούν τα φαινόμενα μη έκδοσης αποδείξεων, μη διαβίβασης συναλλαγών στην πλατφόρμα myDATA, παραβίασης φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών, αλλά και συμπεριφορών που δυσχεραίνουν ή καθιστούν αδύνατη τη διενέργεια ελέγχων.
Άμεσο «λουκέτο» από την πρώτη παράβαση
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι μια επιχείρηση μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με αναστολή λειτουργίας ακόμη και από την πρώτη διαπίστωση φορολογικής παράβασης.
Συγκεκριμένα, επιβάλλεται 48ωρο λουκέτο όταν κατά τον φορολογικό έλεγχο διαπιστωθεί ότι:
- Δεν εκδόθηκαν τουλάχιστον 10 αποδείξεις λιανικής πώλησης, ή
- Η αξία των συναλλαγών που αποκρύφθηκαν υπερβαίνει τα 500 ευρώ, ακόμη και αν αφορά μία μόνο συναλλαγή.
Η ίδια κύρωση επιβάλλεται πλέον και στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται ότι δεν έχουν διαβιβαστεί στην ΑΑΔΕ στοιχεία λιανικής μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων (myDATA, e-send κ.ά.).
Μάλιστα, ακόμη και μία μόνο συναλλαγή μπορεί να οδηγήσει σε σφράγιση της επιχείρησης εφόσον η αξία της υπερβαίνει τα 500 ευρώ.
Οι ποινές γίνονται βαρύτερες για τους υπότροπους
Το νέο καθεστώς είναι ιδιαίτερα αυστηρό για όσους επαναλαμβάνουν τις ίδιες παραβάσεις.
Σε περίπτωση που η επιχείρηση υποπέσει ξανά σε αντίστοιχη παράβαση μέσα στο ίδιο ή στο επόμενο φορολογικό έτος, το λουκέτο αυξάνεται σε 96 ώρες (τέσσερις ημέρες).
Για την επιβολή της συγκεκριμένης ποινής αρκεί πλέον η μη έκδοση ή η μη διαβίβαση τριών αποδείξεων, αντί δέκα που απαιτούνταν στην αρχική παράβαση.
Παράλληλα, αρκεί και πάλι η απόκρυψη συναλλαγών συνολικής αξίας άνω των 500 ευρώ.
Ακόμη αυστηρότερη είναι η μεταχείριση σε περίπτωση νέας υποτροπής. Εφόσον η ίδια επιχείρηση παραβιάσει ξανά τη νομοθεσία μέσα σε διάστημα δύο φορολογικών ετών από τη δεύτερη παράβαση, η ΑΑΔΕ μπορεί να επιβάλει λουκέτο διάρκειας 10 ημερών.
Στο στόχαστρο οι «πειραγμένες» ταμειακές
Ιδιαίτερα αυστηρές είναι οι νέες διατάξεις για την παραβίαση των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών (ΦΗΜ), ένα από τα βασικά πεδία μάχης της ΑΑΔΕ κατά της φοροδιαφυγής.
Στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται παραποίηση, αλλοίωση ή επέμβαση στη λειτουργία ταμειακών μηχανών ή παρόχων ηλεκτρονικής τιμολόγησης, προβλέπεται:
- Αναστολή λειτουργίας από 2 έως 12 μήνες, όταν υπεύθυνος θεωρείται ο χρήστης του μηχανισμού.
- Αναστολή λειτουργίας από 3 έως 24 μήνες, όταν η παράβαση αποδίδεται σε εταιρεία λογισμικού, μεταπωλητή ή τεχνικό που συνέβαλε στην παραβίαση.
Οι συγκεκριμένες κυρώσεις θεωρούνται από τις βαρύτερες που έχουν επιβληθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς στόχος είναι να χτυπηθούν οργανωμένα κυκλώματα που αναπτύσσουν ή διαθέτουν λογισμικό αλλοίωσης φορολογικών στοιχείων.
Έως και τρία χρόνια λουκέτο για απειλές και βία
Ακόμη πιο αυστηρό είναι το νέο πλαίσιο για όσους επιχειρούν να παρεμποδίσουν φορολογικούς ελέγχους ή να εκφοβίσουν ελεγκτές της ΑΑΔΕ.
Σε περιπτώσεις απειλής ή χρήσης βίας κατά υπαλλήλων της φορολογικής διοίκησης επιβάλλονται σωρευτικά:
- Πρόστιμα από 10.000 έως 50.000 ευρώ
- Αναστολή λειτουργίας από 2 έως 6 μήνες
Σε περίπτωση υποτροπής, η ποινή γίνεται ακόμη βαρύτερη, καθώς το λουκέτο μπορεί να φτάσει από 6 μήνες έως και 3 χρόνια.
Η φορολογική διοίκηση θεωρεί τις συγκεκριμένες παραβάσεις ιδιαίτερα σοβαρές, καθώς στρέφονται ευθέως κατά της δυνατότητας του κράτους να ασκεί αποτελεσματικό φορολογικό έλεγχο.
Ειδική σήμανση στις επιχειρήσεις που σφραγίζονται
Μετά την επιβολή αναστολής λειτουργίας, στην είσοδο της επιχείρησης τοποθετείται ειδική ταινία σφράγισης με εμφανή αναγραφή του λόγου της κύρωσης.
Ανάλογα με την περίπτωση, η σήμανση μπορεί να αναφέρει:
- «Κλειστό λόγω φορολογικών παραβάσεων»
- «Κλειστό λόγω παρεμπόδισης φορολογικού ελέγχου»
- «Κλειστό λόγω απειλής ή χρήσης βίας»
- «Κλειστό λόγω παραβίασης φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών»
Η συγκεκριμένη διαδικασία έχει στόχο όχι μόνο την επιβολή της κύρωσης αλλά και τη δημόσια γνωστοποίηση της παράβασης.
Δικαίωμα ακρόασης πριν από τα πρόστιμα
Η νέα απόφαση προβλέπει ότι μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου οι ελεγκτές κοινοποιούν στον φορολογούμενο ειδικό σημείωμα διαπιστώσεων.
Το έγγραφο αυτό περιλαμβάνει τα ευρήματα του ελέγχου και λειτουργεί ταυτόχρονα ως κλήση προς ακρόαση για την επιβολή των προβλεπόμενων χρηματικών κυρώσεων.
Ο ελεγχόμενος έχει δικαίωμα να υποβάλει τις έγγραφες απόψεις του εντός 20 ημερών από την κοινοποίηση του σημειώματος.
Μήνυμα μηδενικής ανοχής
Η ενεργοποίηση του νέου πλαισίου σηματοδοτεί τη μετάβαση της ΑΑΔΕ σε μια πιο επιθετική στρατηγική απέναντι στη φοροδιαφυγή. Η σύνδεση ταμειακών μηχανών με το myDATA, οι διασταυρώσεις σε πραγματικό χρόνο και οι νέες αυστηρές ποινές δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η μη έκδοση αποδείξεων, η απόκρυψη συναλλαγών και οι παρεμβάσεις στους φορολογικούς μηχανισμούς γίνονται πλέον πολύ πιο δύσκολες και πολύ πιο δαπανηρές για τους παραβάτες.
Το μήνυμα της φορολογικής διοίκησης είναι σαφές: από τις χαμένες αποδείξεις έως τις «πειραγμένες» ταμειακές και την παρεμπόδιση ελέγχων, οι κυρώσεις θα είναι άμεσες, κλιμακούμενες και ιδιαίτερα αυστηρές.
