Κατά την επιστροφή άμεσων ή έμμεσων φόρων, τελών και προστίμων, από το Ελληνικό Δημόσιο προς φορολογούμενο ο τόκος αρχίζει να

τρέχει από την ημέρα κατάθεσης της σχετικής προσφυγής στα δικαστήρια και όχι έξι μήνες μετά την κοινοποίηση της τελεσίδικης δικαστικής απόφασης που δικαίωνει τον πολίτη στην αρμόδια ΔΟΥ, όπως προβλέπει η νομοθεσία.

Αυτό έκρινε η Ολομέλεια του Συμβουλίου Επικρατείας, η οποία με δύο αποφάσεις της (2190 και 2191/2014) αποφάνθηκε ότι είναι αντισυνταγματική και αντίθετη στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) η σχετική πρόβλεψη των νόμων 1473/1984 και 2120/1993 που καθορίζει το χρόνο τοκοφορίας (6%) της επιστροφής του φόρου που καταβλήθηκε αχρεωστήτως (χωρίς να πρέπει) από τον φορολογούμενο στην ΔΟΥ.

Να σημειωθεί ότι με το νομοθετικό πλαίσιο που κρίθηκε αντισυνταγματικό οι φορολογούμενοι έχαναν τους τόκους τουλάχιστον 7 έως 10 ετών, δηλαδή το διάστημα από την ημέρα κατάθεσης της προσφυγής τους στα Διοικητικά Δικαστήρια, μέχρι την έκδοση της οριστικής απόφασης.Ακόμη, συχνά η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ αναφέρεται στον όρο «αχρεοστήτως καταβληθέντα ποσά».

Η έννοια του όρου αυτού είναι ότι ο φορολογούμενος κατέβαλε στην ΔΟΥ κάποιο ποσό λόγω φόρου εισοδήματος, τελωνειακούς δασμούς, πρόστιμα, κ.λπ. που δεν έπρεπε να καταβληθεί (δεν οφειλόταν το ποσό) γιατί δεν ήταν νόμιμη η αξίωση της καταβολής τους και στη συνέχεια η Δ.Ο.Υ. επιστρέφει το επίμαχο ποσό. Η επιστροφή του φόρου, κ.λπ. ως «αχρεοστήτως καταβληθέντως» γίνεται αφού ο φορολογούμενος προσφύγει στην Δικαιοσύνης και δικαιωθεί.

Ειδικότερα, αντισυνταγματική και αντίθετη στην ΕΣΔΑ κρίθηκε από την Ολομέλεια του Συμβουλίου Επικρατείας η νομοθετική διάταξη που προβλέπει ότι όταν υπάρχει επιστροφή φόρων, δασμών, τελών, κ.λπ., μετά από δικαστική απόφαση που δικαιώνει φορολογούμενο, η τοκοφορία αρχίζει «μετά την πάροδο εξαμήνου από την πρώτη του μήνα του επομένου της κοινοποιήσεως στην φορολογική αρχή της δικαστικής αποφάσεως». Και αυτό γιατί ο προβλεπόμενος χρόνος της τοκοφορίας «έχει ως συνέπεια την μη προσήκουσα αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας του αχρεωστήτως καταβαλόντος τον φόρο» (σ.σ.: φορολογούμενο).

Η υποχρέωση καταβολής τόκων, συνεχίζουν οι σύμβουλοι Επικρατείας, «που εξ ορισμού έχουν ως σκοπό την αποκατάσταση της ζημιάς από στέρηση περιουσιακών στοιχείων, περιορίζεται στο χρονικό διάστημα μετά την πάροδο εξαμήνου από την πρώτη του μήνα επομένου της κοινοποίησεως στην φορολογική αρχή της αποφάσεως του αρμοδίου δικαστηρίου».

Όμως, τονίζουν οι δικαστές, η επίμαχη ρύθμιση, «που αφήνει ακάλυπτο μακρό χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο φορολογούμενος υφίσταται μη νομίμως περιουσιακή ζημία και του οποίου χρονικού διαστήματος η διάρκεια εξαρτάται από γεγονότα που ευρίσκονται εκτός του πεδίου επιρροής του, όπως είναι ο χρόνος συζητήσεως της υποθέσεως και της δημοσίευσης και κοινοποίησεως της αποφάσεως, είναι ασύμβατη τόσο με το άρθρο 4 παράγραφος 5 του Συντάγματος περί ισότητας των πολιτών ενώπιον των δημοσίων βαρών, όσο και με το άρθρο 17 παράγραφος 1 του Συντάγματος και το άρθρο 1 του πρώτου πρόσθετου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ περί προστασίας της ιδιοκτησίας». Κατόπιν αυτών αναφέρουν οι δικαστές η επίμαχη νομοθετική ρύθμιση είναι «ανίσχυρη».

Παράλληλα, η Ολομέλεια έκρινε συνταγματική την νομοθετική διάταξη (νόμοι 1473/1984 και 2120/1993) που προβλέπει ότι κατά την επιστροφή φόρων και δασμών «αχρεοστήτως καταβληθέντων» η καταβολή των τόκων πρέπει να είναι με το επιτόκιο που ισχύει για «τα έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου τρίμηνης διάρκειας», δηλαδή, 6%. Και κρίθηκε συνταγματικό γιατί είναι το ίδιο επιτόκιο με το οποίο δανείζεται πολλές φορές το Δημόσιο για να καλύψει τις ανάγκες του.

Την Ολομέλεια την απασχόλησαν περιπτώσεις: 1) επιστροφής φόρου εισοδήματος και 2) ειδικού φόρου καταναλώσεως και εφάπαξ πρόσθετου ειδικού τέλους, λόγω εισαγωγής μεταχειρισμένου αυτοκινήτου.

Μειώσεις φόρων για τις επιχειρήσεις: Τι αλλάζει για προκαταβολές και τέλος επιτηδεύματος

Μειώσεις φόρων για τις επιχειρήσεις: Τι αλλάζει για προκαταβολές και τέλος επιτηδεύματος

07.09.20261 λεπτ.
Σχέδιο «δούναι και λαβείν» για τον νέο κατώτατο μισθό: Πού μπαίνει ο πήχης για το 2027 – τα αντισταθμιστικά μέτρα στις επιχειρήσεις

Σχέδιο «δούναι και λαβείν» για τον νέο κατώτατο μισθό: Πού μπαίνει ο πήχης για το 2027 – τα αντισταθμιστικά μέτρα στις επιχειρήσεις

31.08.20261 λεπτ.
ΑΑΔΕ: Στήνει «Big Brother» για τη φοροδιαφυγή – AI, drones και έλεγχοι σε πραγματικό χρόνο

ΑΑΔΕ: Στήνει «Big Brother» για τη φοροδιαφυγή – AI, drones και έλεγχοι σε πραγματικό χρόνο

28.08.20261 λεπτ.
Εφορία: Οι τέσσερις δηλώσεις που πρέπει να γίνουν έως 31 Δεκεμβρίου

Εφορία: Οι τέσσερις δηλώσεις που πρέπει να γίνουν έως 31 Δεκεμβρίου

26.08.20261 λεπτ.
Η «κατάρα» των ελεύθερων επαγγελματιών, το εκκαθαριστικό του 2027 και το τεκμαρτό εισόδημα

Η «κατάρα» των ελεύθερων επαγγελματιών, το εκκαθαριστικό του 2027 και το τεκμαρτό εισόδημα

24.08.20261 λεπτ.
Τεκμήρια διαβίωσης: Ποιοι κερδίζουν και πόσα από το «κούρεμα» σε κατοικίες
Ξηλώνονται σταδιακά τα τεκμήρια – Το μήνυμα Μαρινάκη

Ξηλώνονται σταδιακά τα τεκμήρια – Το μήνυμα Μαρινάκη

21.08.20261 λεπτ.
Φορολογικές υποχρεώσεις: Βαρύς λογαριασμός 39,6 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026

Φορολογικές υποχρεώσεις: Βαρύς λογαριασμός 39,6 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026

18.08.20261 λεπτ.
IRIS: Πότε κινδυνεύουν με φόρο οι μεταφορές χρημάτων – Τα όρια και οι εξαιρέσεις

IRIS: Πότε κινδυνεύουν με φόρο οι μεταφορές χρημάτων – Τα όρια και οι εξαιρέσεις

17.08.20261 λεπτ.
ΑΑΔΕ: Ψηφιακός κλοιός στον ΦΠΑ – Σαρωτικοί έλεγχοι με AI, myDATA και POS

ΑΑΔΕ: Ψηφιακός κλοιός στον ΦΠΑ – Σαρωτικοί έλεγχοι με AI, myDATA και POS

13.08.20261 λεπτ.
ΑΑΔΕ: Πάνω από 320.000 καταγγελίες πολιτών για φορολογικές παραβάσεις

ΑΑΔΕ: Πάνω από 320.000 καταγγελίες πολιτών για φορολογικές παραβάσεις

10.08.20261 λεπτ.
Φόρος ακινήτων: Οι όροι και οι προϋποθέσεις απαλλαγής – Οδηγός της ΑΑΔΕ με ερωτήσεις και απαντήσεις
Ακίνητα: Ποια συμβόλαια περνούν από «κόσκινο»

Ακίνητα: Ποια συμβόλαια περνούν από «κόσκινο»

10.08.20261 λεπτ.
IRIS: Η παγίδα που μπορεί να φέρει φόρο έως 40% – Τι να προσέξετε

IRIS: Η παγίδα που μπορεί να φέρει φόρο έως 40% – Τι να προσέξετε

10.08.20261 λεπτ.
Γονικές παροχές: Το λάθος που μπορεί να κοστίσει χιλιάδες ευρώ

Γονικές παροχές: Το λάθος που μπορεί να κοστίσει χιλιάδες ευρώ

07.08.20261 λεπτ.
AΑΔΕ: Ποιοι φορολογούμενοι μπαίνουν στο μικροσκόπιο – Τι ελέγχεται

AΑΔΕ: Ποιοι φορολογούμενοι μπαίνουν στο μικροσκόπιο – Τι ελέγχεται

03.08.20261 λεπτ.
Πώς ξεμπλοκάρει η πώληση κατασχεμένων ακινήτων – Οδηγός βήμα προς βήμα

Πώς ξεμπλοκάρει η πώληση κατασχεμένων ακινήτων – Οδηγός βήμα προς βήμα

02.08.20261 λεπτ.