Οι παραπάνω επισημάνσεις περιλαμβάνονται σε ανάλυση του ΙΟΒΕ, με τίτλο “Τα δεδομένα της Οικονομίας” και σύμφωνα με αυτές, η ελληνική οικονομία το 2014, για πρώτη φορά μετά το 2007, κατέγραψε ρυθμό ανόδου του ΑΕΠ, της τάξης του 0,8% (σε σταθερές τιμές).
Εκτός από τις εξαγωγές, που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην επίτευξη θετικού ρυθμού ανάπτυξης, κύριος προωθητικός παράγοντας ήταν η εγχώρια ζήτηση (δηλαδή η κατανάλωση, ιδιωτική και δημόσια, και οι επενδύσεις), που αυξήθηκε, για πρώτη φορά, από το 2007 κατά 1,1%, συμβάλλοντας, επίσης, κατά 1,1% στην άνοδο του ΑΕΠ. Η συμβολή του εξωτερικού τομέα ήταν ελαφρώς θετική (0,2%), ενώ η αρνητική μεταβολή των αποθεμάτων αφαίρεσε περίπου 0,5 της εκατοστιαίας μονάδας από το ρυθμό ανόδου του ΑΕΠ.
Παράγοντες ανάπτυξης
Αναλυτικά, η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας το 2014 αποδίδεται, κατά κύριο λόγο, στην άνοδο της ιδιωτικής κατανάλωσης, κατά 1,3% και στη σημαντική επιτάχυνση του ρυθμού ανόδου των εξαγωγών, κατά 9,0%. Οι επενδύσεις σε πάγιο κεφάλαιο παρέμειναν αναιμικές (άνοδος 2,6% από -9,5% το 2013), ενώ η αύξηση των εισαγωγών κατά 7,4% επέδρασε έντονα ανασχετικά στη βελτίωση του εξωτερικού ισοζυγίου.
Πάντως, οι αναλυτές του ΙΟΒΕ διαπιστώνουν ότι η άνοδος της κατανάλωσης προήλθε από τη νέα πτώση του ποσοστού αποταμίευσης των νοικοκυριών, ως απόρροια της βελτίωσης των καταναλωτικών προσδοκιών. Επιπλέον, η ιδιωτική κατανάλωση, εκφρασμένη ως ποσοστό του ΑΕΠ, σημείωσε ιστορικό υψηλό το 2014, 72%, αποτέλεσμα που δεν συνάδει με το επιδιωκόμενο νέο αναπτυξιακό πρότυπο, που δίνει έμφαση στις επενδύσεις και τις εξαγωγές.
Επενδύσεις
Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, παρά τη μεγάλη ώθηση, στο τελευταίο τρίμηνο του 2014, από την κεφαλαιοποίηση των αμυντικών δαπανών, όπως απαιτεί η μεθοδολογία ESA 2010, αλλά και τη θετική συμβολή των δημοσίων έργων, δεν σημείωσαν ικανοποιητική αύξηση. Το ποσοστό των επενδύσεων στο ΑΕΠ διαμορφώθηκε σε 11% το 2014, όσο και το 2013, τιμή που είναι η χαμηλότερη της περιόδου 1995-2014.
Πάντως, το ύψος επενδύσεων κρίνεται εντελώς ανεπαρκές για την αναπλήρωση της απο-επένδυσης των τελευταίων ετών και την ενίσχυση της μεσοπρόθεσμης δυνητικής παραγωγικής ικανότητας της οικονομίας, η οποία πλήγηκε έντονα τα χρόνια της κρίσης από φαινόμενα υστέρησης.
Ως εκ τούτου, όπως επισημαίνει το ΙΟΒΕ, δεδομένων των μεταβολών στις βασικές συνιστώσες του ΑΕΠ, η ανάκαμψη το 2014 δεν εγγυάται την απαρχή μιας διατηρήσιμης αναπτυξιακής προοπτικής της ελληνικής οικονομίας. Για αυτήν την εξέλιξη απαιτείται σημαντική αύξηση του ποσοστού των επενδύσεων στο ΑΕΠ, που θα εκτείνεται σε βάθος χρόνου. “Πάρα ταύτα, η περυσινή ήπια ανάπτυξη είναι ένα πολύ θετικό πρώτο βήμα. Όμως, εφόσον η αβεβαιότητα που περιβάλλει την πολιτικοοικονομική συγκυρία παραταθεί, αυτή η εξέλιξη θα τείνει να ακυρωθεί”, καταλήγει το ΙΟΒΕ.
