Τις διαπραγματεύσεις για μια ιστορική, φιλόδοξη και εμπορικά σημαντική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου (ΣΕΕ), τη μεγαλύτερη συμφωνία που έχει συναφθεί ποτέ από τις δύο πλευρές, ολοκλήρωσαν η ΕΕ και Ινδία, όπως ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η συμφωνία θα ενισχύσει τους οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς μεταξύ της δεύτερης και της τέταρτης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο, σε μια εποχή αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και παγκόσμιων οικονομικών προκλήσεων, υπογραμμίζοντας την κοινή δέσμευσή τους για οικονομική διαφάνεια και εμπόριο βάσει κανόνων.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Η ΕΕ και η Ινδία γράφουν σήμερα ιστορία, εμβαθύνοντας τη συνεργασία μεταξύ των μεγαλύτερων δημοκρατιών του κόσμου. Δημιουργήσαμε μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου 2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, από την οποία και οι δύο πλευρές θα αποκομίσουν οικονομικά οφέλη. Στείλαμε ένα μήνυμα στον κόσμο ότι η συνεργασία βάσει κανόνων εξακολουθεί να αποφέρει εξαιρετικά αποτελέσματα. Και, το καλύτερο από όλα, αυτό είναι μόνο η αρχή — θα αξιοποιήσουμε αυτή την επιτυχία και θα ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τις σχέσεις μας».
Η ΕΕ και η Ινδία πραγματοποιούν ήδη εμπορικές συναλλαγές αξίας άνω των 180 δισ. ευρώ ετησίως σε αγαθά και υπηρεσίες, υποστηρίζοντας σχεδόν 800 000 θέσεις εργασίας στην ΕΕ. Η συμφωνία αυτή αναμένεται να διπλασιάσει τις εξαγωγές αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032, καταργώντας ή μειώνοντας τους δασμούς σε ποσοστό 96,6 % των εξαγωγών αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία. Συνολικά, οι μειώσεις των δασμών θα εξοικονομήσουν περίπου 4 δισ. ευρώ ετησίως σε δασμούς επί των ευρωπαϊκών προϊόντων.
Πρόκειται για την πιο φιλόδοξη εμπορική απελευθέρωση που έχει παραχωρήσει ποτέ η Ινδία σε εμπορικό εταίρο. Θα προσφέρει σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε βασικούς βιομηχανικούς και αγροδιατροφικούς τομείς της ΕΕ, παρέχοντας στις επιχειρήσεις προνομιακή πρόσβαση στην πιο πυκνοκατοικημένη χώρα του κόσμου, με 1,45 δισεκατομμύρια κατοίκους, και στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία, με ετήσιο ΑΕγχΠ 3,4 τρισεκατομμυρίων ευρώ.
Ευκαιρίες για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κάθε μεγέθους
Η Ινδία θα χορηγήσει στην ΕΕ μειώσεις δασμών που δεν έχει λάβει κανένας άλλος εμπορικός εταίρος της. Για παράδειγμα, οι δασμοί για τα αυτοκίνητα μειώνονται σταδιακά από 110 % σε μόλις 10 %, ενώ θα καταργηθούν πλήρως για τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων μετά από πέντε έως δέκα έτη. Οι δασμοί που κυμαίνονται έως 44 % για τα μηχανήματα, 22 % για τα χημικά προϊόντα και 11 % για τα φαρμακευτικά προϊόντα θα καταργηθούν επίσης ως επί το πλείστον.
Ένα ειδικό κεφάλαιο θα βοηθήσει επίσης τις μικρές επιχειρήσεις της ΕΕ να αξιοποιήσουν πλήρως τις νέες εξαγωγικές ευκαιρίες. Για παράδειγμα, αμφότερες οι πλευρές θα δημιουργήσουν ειδικά σημεία επαφής για να παρέχουν στις ΜΜΕ σχετικές πληροφορίες σχετικά με τη ΣΕΣ και να τις βοηθήσουν σε οποιοδήποτε συγκεκριμένο ζήτημα αντιμετωπίσουν κατά την προσπάθεια χρήσης των διατάξεων της ΣΕΣ. Επιπλέον, οι ΜΜΕ θα επωφεληθούν ιδιαίτερα από τις μειώσεις των δασμών, την άρση των κανονιστικών φραγμών, τη διαφάνεια, τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα που παρέχει η συμφωνία.
Μείωση των δασμών για τα γεωργικά προϊόντα διατροφής
Η συμφωνία καταργεί ή μειώνει τους συχνά απαγορευτικούς δασμούς (πάνω από 36% κατά μέσο όρο) στις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής της ΕΕ, ανοίγοντας μια τεράστια αγορά για τους ευρωπαίους αγρότες. Για παράδειγμα, οι ινδικοί δασμοί επί των οίνων θα μειωθούν από 150% σε 75% κατά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας και τελικά σε επίπεδα μόλις 20%, οι δασμοί επί του ελαιολάδου θα μειωθούν από 45% σε 0% σε διάστημα πέντε ετών, ενώ οι δασμοί επί των μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων, όπως το ψωμί και τα ζαχαρώδη προϊόντα, θα καταργηθούν έως και κατά 50%.
Οι ευαίσθητοι ευρωπαϊκοί γεωργικοί τομείς θα προστατεύονται πλήρως, καθώς προϊόντα όπως το βόειο κρέας, το κρέας κοτόπουλου, το ρύζι και η ζάχαρη εξαιρούνται από την απελευθέρωση που προβλέπει η συμφωνία. Όλες οι ινδικές εισαγωγές θα πρέπει να συνεχίσουν να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανόνες της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια των τροφίμων.
Παράλληλα, η ΕΕ και η Ινδία διαπραγματεύονται επί του παρόντος μια ξεχωριστή συμφωνία για τις γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ), η οποία θα συμβάλει στην αύξηση των πωλήσεων παραδοσιακών εμβληματικών γεωργικών προϊόντων της ΕΕ στην Ινδία, εξαλείφοντας τον αθέμιτο ανταγωνισμό υπό τη μορφή απομιμήσεων.
Προνομιακή πρόσβαση σε αγορές
Η συμφωνία θα παρέχει στις εταιρείες της ΕΕ προνομιακή πρόσβαση στην ινδική αγορά υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων βασικών τομέων όπως οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και οι θαλάσσιες μεταφορές. Περιλαμβάνει τις πιο φιλόδοξες δεσμεύσεις της Ινδίας σε σχέση με τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες σε οποιαδήποτε εμπορική συμφωνία, υπερβαίνοντας τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει έναντι άλλων εταίρων.
Η συμφωνία παρέχει υψηλό επίπεδο προστασίας και επιβολής των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΙ), συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, των εμπορικών σημάτων, των σχεδίων και υποδειγμάτων, των εμπορικών απορρήτων και των δικαιωμάτων φυτικών ποικιλιών. Βασίζεται στις υφιστάμενες διεθνείς συνθήκες για τη ΔΙ και προσεγγίζει τους νόμους της Ινδίας και της ΕΕ για τη διανοητική ιδιοκτησία. Αυτό θα διευκολύνει τις επιχειρήσεις της ΕΕ και της Ινδίας που βασίζονται στη ΔΙ να πραγματοποιούν εμπορικές συναλλαγές και επενδύσεις στις αγορές της άλλης πλευράς.
Ενίσχυση των δεσμεύσεων για τη βιωσιμότητα
Η συμφωνία περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη, το οποίο ενισχύει την προστασία του περιβάλλοντος και αντιμετωπίζει την κλιματική αλλαγή, προστατεύει τα δικαιώματα των εργαζομένων, υποστηρίζει την ενδυνάμωση των γυναικών, παρέχει μια πλατφόρμα διαλόγου και συνεργασίας για θέματα περιβάλλοντος και κλίματος που σχετίζονται με το εμπόριο και εξασφαλίζει την αποτελεσματική εφαρμογή.
Η ΕΕ και η Ινδία θα υπογράψουν επίσης μνημόνιο συνεννόησης με σκοπό τη δημιουργία μιας πλατφόρμας ΕΕ-Ινδίας για συνεργασία και στήριξη στον τομέα της δράσης για το κλίμα. Η πλατφόρμα θα τεθεί σε λειτουργία το πρώτο εξάμηνο του 2026. Επιπλέον, με την επιφύλαξη των δημοσιονομικών και χρηματοδοτικών κανόνων και διαδικασιών της ΕΕ, προβλέπεται η παροχή στήριξης ύψους 500 εκατ. ευρώ από την ΕΕ κατά τα επόμενα δύο έτη, προκειμένου να βοηθηθούν οι προσπάθειες της Ινδίας για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την επιτάχυνση της μακροπρόθεσμης βιώσιμης βιομηχανικής μεταμόρφωσής της.
Επόμενα βήματα
Από την πλευρά της ΕΕ, τα κείμενα των διαπραγματευθέντων σχεδίων θα δημοσιευθούν σύντομα. Τα κείμενα θα υποβληθούν σε νομική αναθεώρηση και θα μεταφραστούν σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα υποβάλει την πρότασή της στο Συμβούλιο για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας. Μόλις εγκριθεί από το Συμβούλιο, η ΕΕ και η Ινδία θα μπορούν να υπογράψουν τις συμφωνίες. Μετά την υπογραφή, η συμφωνία απαιτεί την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με τη σύναψή της, προκειμένου να τεθεί σε ισχύ. Μόλις επικυρωθεί η συμφωνία και από την Ινδία, θα μπορεί να τεθεί σε ισχύ.
Ιστορικό
Η ΕΕ και η Ινδία ξεκίνησαν για πρώτη φορά διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου το 2007. Οι συνομιλίες αναστάλησαν το 2013 και επανεκκινήθηκαν το 2022. Ο 14ος και τελευταίος επίσημος γύρος διαπραγματεύσεων πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025, και ακολούθησαν ενδιάμεσες συζητήσεις σε τεχνικό και πολιτικό επίπεδο.
Ταυτόχρονα με την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών, η ΕΕ και η Ινδία ξεκίνησαν επίσης διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία γεωγραφικών ενδείξεων και μια συμφωνία προστασίας των επενδύσεων. Οι διαπραγματεύσεις για τις συμφωνίες αυτές βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
