«Νησίδα σταθερότητας σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, παραμένει η ελληνική οικονομία με οδηγό τις καλές δημοσιονομικές επιδόσεις», σημειώνει στην τριμηνιαία έκθεσή του το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ), ενώ υπογραμμίζει ότι: «η προσήλωση στην ταχεία εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και η τόνωση των παραγωγικών επενδύσεων είναι κρίσιμης σημασίας παράγοντες προκειμένου ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας να επιταχυνθεί στο μέλλον».
Πάντως το ΓΠΚΒ θέτει ως πρώτη προτεραιότητα την ταχεία μείωση του δημοσίου χρέους καθώς υπάρχουν ευνοϊκές προϋποθέσεις μέσω της ανάπτυξης, της συνεχιζόμενης διεύρυνσης της φορολογικής βάσης και της δυνατότητας πρόωρης αποπληρωμής των ακριβότερων δανείων του επίσημου τομέα. «Η μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, που είναι ο μεγαλύτερος στην Ευρωζώνη και αποτελεί παράγοντα που δυσχεραίνει την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας, θα οδηγήσει σε ταχύτερες αναβαθμίσεις του αξιόχρεου του Ελληνικού δημοσίου και δύναται να απελευθερώσει στο μέλλον δημοσιονομικό χώρο για νέες παρεμβάσεις που θα ενισχύουν την παραγωγική δυναμική της εθνικής οικονομίας», αναφέρει.
Όσον αφορά στην ανάπτυξη, η βασική εκτίμηση του Γραφείου για το 2025 παραμένει στο 2,2%, ενώ για τον πληθωρισμό αναφέρει ότι για το σύνολο του τρέχοντος έτους θα κινηθεί κοντά στο 3%.
Ο υψηλότερος πληθωρισμός στη χώρα μας σε σχέση με τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο δυσχεραίνει την διεθνή ανταγωνιστικότητα έναντι των εταίρων μας, τονίζει και προσθέτει ότι: «οι ανοδικές πιέσεις στις τιμές προκύπτουν από τις υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της στέγασης, ενώ ενισχύθηκε και ο πληθωρισμός τροφίμων. Οι προσπάθειες ενίσχυσης του ανταγωνισμού όπως και η ανίχνευση και αποτροπή τιμολόγησης σε συνθήκες ολιγοπωλιακής αγοράς θα πρέπει να εντατικοποιηθούν».
Προκλήσεις
Για τους εξωγενείς παράγοντες που επηρεάζουν την πορεία της εγχώριας οικονομίας υπογραμμίζει ότι το διεθνές μακροοικονομικό περιβάλλον διαμορφώνεται από μια σειρά σύνθετων προκλήσεων που σχετίζονται με την εμπορική πολιτική, τη γεωπολιτική δυναμική και τις δημοσιονομικές συνθήκες μεγάλων οικονομιών. Η αβεβαιότητα γύρω από το εμπόριο, είτε μέσω πιθανών αναπροσαρμογών δασμών είτε λόγω παρατεταμένων διαπραγματεύσεων, επηρεάζει τις επενδυτικές αποφάσεις και περιορίζει την ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου, με ιδιαίτερες επιπτώσεις στις εξαγωγικές οικονομίες.
Παράλληλα, οι εξελίξεις σε γεωπολιτικό επίπεδο επηρεάζουν τη ροή των θαλάσσιων μεταφορών, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τις τιμές βασικών εμπορευμάτων, γεγονός που μπορεί να αναδιαμορφώσει τον ρυθμό οικονομικής δραστηριότητας και τις πληθωριστικές τάσεις. Επιπλέον, οι πιέσεις που σχετίζονται με τα δημόσια οικονομικά σε αναπτυγμένες χώρες με υψηλά επίπεδα χρέους τροφοδοτούν συζητήσεις γύρω από τη βιωσιμότητα των δημοσιονομικών πολιτικών και την επιβάρυνση του κόστους δανεισμού από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές.
Η πολιτική αστάθεια στη Γαλλία, τροφοδοτεί ανησυχίες στις αγορές ομολόγων. Παρά τις προκλήσεις αυτές, η προώθηση πολυμερών και προβλέψιμων εμπορικών συμφωνιών αποτελεί θετικό βήμα για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης, τη μείωση της αβεβαιότητας και τη στήριξη των επενδύσεων. Μακροπρόθεσμα, η σταθεροποίηση του διεθνούς εμπορικού πλαισίου μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός για υψηλότερη παραγωγικότητα, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και βιώσιμη παγκόσμια ανάπτυξη.
Επισημάνσεις
Παρουσιάζοντας την τριμηνιαία έκθεση ο επικεφαλής του ΓΠΚΒ καθηγητής Ιωάννης Τσουκαλάς υπογράμμισε ακόμα ότι:
*Μεταξύ των θετικών παραγόντων που στηρίζουν την ανάπτυξη στην Ελλάδα είναι η παρατεταμένη επιμήκυνση της τουριστικής χρονιάς, η διεύρυνση της φορολογικής βάσης καθώς και το «πακέτο» των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ. Στους αρνητικούς καταγράφονται η παρατεταμένη αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας, η άνοδος των επιτοκίων δανεισμού, το υψηλό δημόσιο χρέος, οι καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης, η δημόσια διοίκηση και η εκπαίδευση.
*Ο πληθωρισμός κινείται σε υψηλότερο επίπεδο σε σχέση με το μέσο δείκτη στην Ευρωζώνη, ενώ υπάρχει ανησυχία για αναζωπύρωση λόγω των ανατιμήσεων σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης όπως τα κρέατα.
*Η αγοραστική δύναμη των πολιτών υπολείπεται σημαντικά (είναι περίπου στο 70% του μέσου όρου της Ευρωζώνης) και θα περάσουν ακόμα πολλά χρόνια (ακόμα και μια δεκαετία) για τη σύγκλιση και υπό την προϋπόθεση ότι η ελληνική οικονομία θα επιτυγχάνει ρυθμούς ανάπτυξης άνω του 2%. Κλειδί αποτελούν άλλωστε η ενίσχυση της παραγωγικότητας και η εξωστρέφεια της οικονομίας.
*Το στεγαστικό ζήτημα απαιτεί ταχύτερες λύσεις και όχι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των μέτρων, χωρίς να παραγνωρίζεται ωστόσο ο χρόνος ωρίμανσης των μέτρων. Τα άτοκα δάνεια για ανακαινίσεις θα βοηθούσαν στην εξομάλυνση του προβλήματος.
*Το λεγόμενο κενό ΦΠΑ θα περιοριστεί περαιτέρω και αν όχι φέτος, το χρόνου, θα υποχωρήσει από το 10% το 2024, κοντά στον μέσο όρο της Ευρωζώνης (περίπου 5%). Εντός του 2025 τα έσοδα από τον περιορισμό στις απώλειες ΦΠΑ, και η διαμόρφωση κουλτούρας πληρωμών, θα φέρει επιπλέον έσοδα 1 δισ. ευρώ.
*Αύξηση των εσόδων και του δημοσιονομικού χώρου δεν σημαίνει αυτόματα λήψη νέων μέτρων στήριξης των εισοδημάτων. Κομβικό στοιχείο είναι τα μόνιμα έσοδα. Σ’ αυτήν την περίπτωση θα μπορούσαν να γίνουν πρόσθετες παρεμβάσεις για την περαιτέρω εξομάλυνση της φορολογικής κλίμακας με νέες μειώσεις συντελεστών.
*Για τις επιχειρήσεις δεν χρειάζεται περαιτέρω μείωση του φορολογικού συντελεστή (22%) καθώς είναι από τους χαμηλότερους στην Ευρωζώνη.
Η μείωση των συντελεστών άλλωστε δεν συνεπάγεται και αύξηση των επενδύσεων. Οι φορολογικές ελαφρύνσεις θα πρέπει να αφορούν αποσβέσεις επενδύσεων.
