Έως και 0,6 ποσοστιαίες μονάδες από την προβλεπόμενη ανάπτυξη της Ε.Ε. το 2026 και το 2027 μπορεί να αφαιρέσει ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τις οποίες παρουσίασε στους υπουργούς Οικονομικών της Ε.Ε. ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις.
Όπως μεταδίδει το Bloomberg, μια παράταση της σύγκρουσης θα μπορούσε να αυξήσει τον πληθωρισμό μέχρι και 1,1–1,5 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τις τελευταίες επίσημες προβλέψεις του Νοεμβρίου, ενώ ακόμη κι ένα σύντομο σενάριο πολέμου θα οδηγούσε σε χαμηλότερη ανάπτυξη κατά 0,4 μονάδες και σε υψηλότερο πληθωρισμό κατά περίπου 1 μονάδα το 2026.
Η ενεργειακή κρίση επιστρέφει – Μία από τις βασικές ανησυχίες των Ευρωπαίων
Οι υπουργοί Οικονομικών της Ε.Ε. πραγματοποίησαν έκτακτη τηλεδιάσκεψη για να αξιολογήσουν τις συνέπειες του νέου ενεργειακού σοκ, παρουσία και του επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Fatih Birol.
Η αύξηση του κόστους ενέργειας, οι διαταραχές στις μεταφορές και η διακοπή των ναυτιλιακών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ απειλούν να επιβραδύνουν την ανάπτυξη των ήδη «εύθραυστων» οικονομιών της Ευρώπης.
Η χαμηλότερη ανάπτυξη θα περιορίσει τα δημοσιονομικά έσοδα, τη στιγμή που οι κυβερνήσεις καλούνται να καλύψουν υψηλότερο κόστος αναπλήρωσης ενεργειακών αποθεμάτων και να εφαρμόσουν στοχευμένα μέτρα στήριξης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Εθνικές αναθεωρήσεις προβλέψεων
- Στη Γερμανία, αξιωματούχοι προβλέπουν ρυθμό ανάπτυξης μόλις 0,5% για το 2026, έναντι 1% προηγουμένως, εφόσον συνεχιστεί η κρίση.
- Η Ιταλία ετοιμάζεται να μειώσει την πρόβλεψή της από 0,7% σε 0,5% τον Απρίλιο.
- Ο Ντομπρόβσκις είχε ήδη προειδοποιήσει ότι, αν το Brent παραμείνει κοντά στα 100 δολάρια/βαρέλι και οι τιμές φυσικού αερίου σε υψηλά επίπεδα, ο πληθωρισμός στην Ε.Ε. θα μπορούσε να ξεπεράσει το 3% μέσα στο 2026.
Οι αναφορές αυτές αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της εαρινής συνόδου του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον τον επόμενο μήνα.
Πιερρακάκης: «Η Ευρώπη είναι καλύτερα προετοιμασμένη αυτή τη φορά»
Ο υπουργός Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσει την κρίση σε σχέση με το 2022:
«Η Ευρώπη έχει μειώσει την ενεργειακή της εξάρτηση, έχει ενισχύσει τις υποδομές της και έχει διαφοροποιήσει τις πηγές ενέργειας. Πάνω απ’ όλα, έχει εμπειρία στη διαχείριση τέτοιων κρίσεων».
Τόνισε, ωστόσο, ότι η Ευρώπη οφείλει να δράσει με σοβαρότητα και συνέπεια, στηρίζοντας την κοινωνία με στοχευμένα, δίκαια και προσωρινά μέτρα, ώστε να προστατευτούν τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
«Η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση είναι αυτή που επιτρέπει σε μια χώρα να προστατεύει τους πολίτες της και να επενδύει στο μέλλον της», σημείωσε ο Πιερρακάκης.
Κομισιόν: «Όχι» στην ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής
Παρά τις αυξανόμενες πιέσεις για μεγαλύτερη στήριξη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε την ιδέα ενεργοποίησης της Γενικής Ρήτρας Διαφυγής (GEC) του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, κρίνοντας ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για μια «σοβαρή οικονομική ύφεση».
Σε σημείωμά της προς το Eurogroup, η Κομισιόν ανέφερε:
«Η ενεργοποίηση της GEC ή των εθνικών ρητρών διαφυγής δεν θα ήταν κατάλληλη σε αυτό το στάδιο. Παρά την αυξημένη αβεβαιότητα, δεν έχει διαπιστωθεί ύφεση τέτοιας κλίμακας που να το δικαιολογεί».
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η Εθνική Ρήτρα Διαφυγής (NEC) για αμυντικές δαπάνες έχει ήδη ενεργοποιηθεί σε αρκετά κράτη-μέλη και ότι οποιοδήποτε επιπλέον δημοσιονομικό περιθώριο οφείλει να μην θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί ότι η παράταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερο πληθωρισμό, με τον συνδυασμό αυτών των παραγόντων να αυξάνει τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού.
Παράλληλα, η Κομισιόν και το Eurogroup καλούν τα κράτη-μέλη να κινηθούν με δημοσιονομική υπευθυνότητα, να αποφύγουν επιδοματικά μέτρα γενικής εφαρμογής και να δώσουν έμφαση σε συνεργασία, ταχύτητα και στοχευμένη στήριξη — στοιχεία κρίσιμα για τη διατήρηση της ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας μέσα στο 2026.
