Η αύξηση, από τις 15 Ιανουαρίου, των ημερήσιων ορίων συναλλαγών μέσω του συστήματος άμεσων πληρωμών IRIS από τα 500 στα 1.000 ευρώ θέτει σε εγρήγορση τον ελεγκτικό μηχανισμό της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Στόχος είναι ο εντοπισμός επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών που δεν έχουν προχωρήσει στη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και το σύστημα IRIS, όπως προβλέπει η νομοθεσία.
Με βασικό ζητούμενο τη διασφάλιση της πλήρους καταγραφής των συναλλαγών και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, οι έλεγχοι θα είναι εκτεταμένοι και σε 24ωρη βάση. Η Φορολογική Αρχή γνωρίζει ότι, παρά την καθολική εφαρμογή του μέτρου, εξακολουθούν να υπάρχουν επιχειρήσεις που δεν έχουν συμμορφωθεί, αξιοποιώντας διάφορα ψηφιακά «τεχνάσματα» προκειμένου να αποκρύπτουν τον πραγματικό τους τζίρο.
Τι ελέγχουν οι αρχές
Στο πλαίσιο των ελέγχων, τα αρμόδια όργανα της ΑΑΔΕ θα εξετάζουν:
Τη νόμιμη ύπαρξη και δήλωση ΦΗΜ (Φορολογικού Ηλεκτρονικού Μηχανισμού), συμβατού με τις τεχνικές προδιαγραφές του Υπουργείου Οικονομικών. Η μη δήλωση ή η χρήση μη πιστοποιημένου μηχανισμού συνιστά σοβαρή παράβαση.
Τη διασύνδεση POS και ταμειακής μηχανής, ώστε κάθε πληρωμή με κάρτα να «κλειδώνει» το ποσό της απόδειξης. Η μη σύνδεση των δύο συσκευών αποτελεί αδίκημα και επισύρει υψηλά πρόστιμα.
Την αυτόματη αποτύπωση των συναλλαγών τόσο στον ΦΗΜ όσο και στο σύστημα myDATA, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια και αποτρέποντας την απόκρυψη εσόδων.
Την παράκαμψη του συστήματος ή τη χρήση “μαύρου” POS. Οι ελεγκτές εντοπίζουν περιπτώσεις όπου το POS λειτουργεί ανεξάρτητα, χωρίς σύνδεση με την ταμειακή μηχανή — πρακτική που θεωρείται βαριά φορολογική παράβαση και τιμωρείται αυστηρά.
Στη «φάκα» επιχείρηση με πρόστιμο 20.000 ευρώ
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση επιχείρησης στην οποία επιβλήθηκε πρόστιμο 20.000 ευρώ, καθώς δεν προχώρησε έγκαιρα στη διασύνδεση των τερματικών EFT/POS με τον φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό (ΦΗΜ) και με πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης, όπως ορίζει η νομοθεσία.
Η επιχείρηση υπέβαλε ενδικοφανή προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, επικαλούμενη τεχνικές δυσκολίες και αδυναμία ολοκλήρωσης της διασύνδεσης παρά τις προσπάθειές της. Ωστόσο, η προσφυγή απορρίφθηκε, επιβεβαιώνοντας την αυστηρή εφαρμογή των κανόνων.
Η υπόθεση αφορά το φορολογικό έτος 2024, ενώ η επιβολή του προστίμου πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2026, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι έλεγχοι συνεχίζονται και αναδρομικά.
Υποχρέωση και όχι επιλογή
Οι φορολογικές αρχές τονίζουν ότι η διασύνδεση POS – ταμειακών μηχανών – IRIS αποτελεί πλέον υποχρέωση και όχι επιλογή. Το μέτρο διασφαλίζει την πλήρη καταγραφή των συναλλαγών, μειώνει τη χρήση μετρητών και συμβάλλει ουσιαστικά στον περιορισμό της φοροδιαφυγής.
Τα προβλεπόμενα πρόστιμα
Για τις επιχειρήσεις που υποχρεούνται να χρησιμοποιούν POS και IRIS, αλλά δεν έχουν προβεί στη διασύνδεσή τους με τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ, προβλέπονται αυστηρές κυρώσεις:
10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία
20.000 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία
Παράλληλα, για τις εταιρείες πώλησης και υποστήριξης του σχετικού λογισμικού προβλέπονται κυρώσεις που μπορεί να φτάσουν ακόμη και έως την ανάκληση της άδειας λειτουργίας.
Σημειώνεται ότι το πρόστιμο μειώνεται κατά 50% για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων.
