Τέλος στην πολυδιάσπαση και τη γραφειοκρατία δεκαετιών στην καταγραφή της ακίνητης περιουσίας φιλοδοξεί να βάλει η νέα ψηφιακή πλατφόρμα Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), η οποία τίθεται σε λειτουργία έως το τέλος Μαρτίου από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
Πρόκειται για ένα νέο, κεντρικό σύστημα που ενοποιεί για πρώτη φορά όλα τα δεδομένα ακινήτων που είναι διάσπαρτα σε διαφορετικές υπηρεσίες και βάσεις δεδομένων, βάζοντας τέλος στο φαινόμενο των πολλαπλών και συχνά αντικρουόμενων δηλώσεων από τους ίδιους ιδιοκτήτες.
Τέλος στις πολλαπλές δηλώσεις
Μέχρι σήμερα, οι ιδιοκτήτες ακινήτων καλούνταν να δηλώνουν τα ίδια στοιχεία επανειλημμένα σε διαφορετικούς φορείς: στην εφορία (Ε9, Ε2, myProperty), στο Κτηματολόγιο ή στα Υποθηκοφυλακεία, στους δήμους για οικοδομικές άδειες, αλλά και σε άλλες υπηρεσίες.
Το αποτέλεσμα ήταν ένα σύνθετο και ασύνδετο πλέγμα δεδομένων, όπου η εικόνα κάθε ακινήτου διέφερε από υπηρεσία σε υπηρεσία, δημιουργώντας σύγχυση, λάθη και ταλαιπωρία.
Τι αλλάζει με το ΜΙΔΑ
Με τη λειτουργία του ΜΙΔΑ, περισσότεροι από 7,1 εκατομμύρια ιδιοκτήτες (φυσικά και νομικά πρόσωπα) θα αποκτήσουν πρόσβαση σε ένα ενιαίο ψηφιακό «προφίλ» για κάθε ακίνητο.
Η είσοδος θα γίνεται μέσω των προσωπικών κωδικών στο myAADE και τα ακίνητα θα εμφανίζονται αυτόματα, συγκεντρωμένα σε μία ενιαία πλατφόρμα.
Για κάθε ακίνητο, ο χρήστης θα βλέπει τρεις βασικές καρτέλες:
- Τα στοιχεία όπως έχουν δηλωθεί στην εφορία (ΑΤΑΚ, επιφάνεια, χρήση, ηλεκτροδότηση)
- Τα δεδομένα του Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ, εμβαδόν, δικαιώματα)
- Πληροφορίες από άλλες δημόσιες βάσεις δεδομένων
Στόχος είναι η αντιστοίχιση του ΑΤΑΚ (φορολογικός κωδικός) με τον ΚΑΕΚ (κτηματολογικός κωδικός), ώστε κάθε ακίνητο να αποκτήσει μία μοναδική και πλήρη ταυτότητα.
Έλεγχος και διορθώσεις από τους ιδιοκτήτες
Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν τα στοιχεία και να επιβεβαιώσουν ή να διορθώσουν τυχόν αποκλίσεις.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε:
- Τετραγωνικά μέτρα
- Χρήση ακινήτου
- Είδος δικαιώματος (πλήρης ή ψιλή κυριότητα, επικαρπία)
- Διεύθυνση και τεχνικά χαρακτηριστικά
Η πλατφόρμα θα εντοπίζει αυτόματα διαφορές μεταξύ των δηλώσεων και θα ζητά από τον ιδιοκτήτη να επιλέξει τα σωστά στοιχεία.
Υποχρεωτική δήλωση χρήσης και μισθώσεων
Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η δήλωση της πραγματικής χρήσης του ακινήτου, με περισσότερες από 60 κατηγορίες (κατοικία, επαγγελματικός χώρος, αγροτεμάχιο κ.ά.).
Για μισθωμένα ακίνητα θα πρέπει να δηλώνονται:
- Τα στοιχεία του μισθωτή
- Το ύψος του ενοικίου
- Η διάρκεια και το είδος της μίσθωσης
Οι διασταυρώσεις με τα φορολογικά στοιχεία θα είναι αυτόματες, αν και στην αρχική φάση αναμένεται σχετική ευελιξία.
Αποκλίσεις χωρίς άμεσες κυρώσεις
Στο οικονομικό επιτελείο αναγνωρίζουν ότι οι αποκλίσεις που θα εμφανιστούν δεν συνιστούν απαραίτητα παραβάσεις, αλλά αποτελούν αποτέλεσμα δεκαετιών ασύνδετων ή χειρόγραφων συστημάτων.
Το ΜΙΔΑ δίνει τη δυνατότητα διόρθωσης αυτών των λαθών σε μία ενιαία βάση, χωρίς άμεσες κυρώσεις, τουλάχιστον στην αρχική φάση εφαρμογής.
Αλλαγές και στα αγροτεμάχια
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η καταγραφή των αγροτεμαχίων, όπου παραδοσιακά επικρατούν άτυπες συμφωνίες και ελλιπείς δηλώσεις.
Στο εξής, τα στοιχεία αυτά θα συνδέονται με τις αγροτικές επιδοτήσεις και το νέο σύστημα ΟΣΔΕ/AGRI SNAP, καθιστώντας υποχρεωτική την πλήρη και ακριβή καταγραφή.
Προθεσμίες και ειδικές υποχρεώσεις
Η πλατφόρμα δεν θα λειτουργήσει ως μια ακόμη αυστηρή προθεσμία για τους πολίτες. Θα δοθεί επαρκής χρόνος για διορθώσεις, με δυνατότητα παρατάσεων.
Ωστόσο, από τον Απρίλιο τίθεται σε ισχύ μία σημαντική υποχρέωση:
- Κάθε νέα μίσθωση ή μεταβολή χρήσης ακινήτου θα πρέπει να δηλώνεται άμεσα στο ΜΙΔΑ
Πώς θα αξιοποιηθούν τα δεδομένα
Τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν δεν θα παραμείνουν στατικά. Θα χρησιμοποιηθούν για:
- Ελέγχους αδήλωτων εισοδημάτων από ενοίκια
- Αυτόματη προσυμπλήρωση φορολογικών δηλώσεων
- Εντοπισμό κενών ακινήτων
- Σχεδιασμό στεγαστικής και φορολογικής πολιτικής
Μια νέα εποχή για την ακίνητη περιουσία
Το ΜΙΔΑ αποτελεί ίσως την πρώτη ολοκληρωμένη προσπάθεια χαρτογράφησης της ακίνητης περιουσίας της χώρας σε πραγματικό χρόνο.
Για τους συνεπείς ιδιοκτήτες, προσφέρει την ευκαιρία να διορθώσουν λάθη δεκαετιών. Για όσους αγνοήσουν τη διαδικασία, οι μελλοντικές συνέπειες αναμένεται να είναι σημαντικές, καθώς το κράτος αποκτά πλέον ένα ισχυρό εργαλείο διασταυρώσεων και ελέγχου.
Σε κάθε περίπτωση, η μετάβαση σε ένα ενιαίο ψηφιακό μητρώο σηματοδοτεί μια νέα εποχή διαφάνειας, απλοποίησης και καλύτερης αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας στη χώρα.
