Σε μια ουσιαστική μεταβολή της μέχρι σήμερα στρατηγικής του, το Βερολίνο προετοιμάζεται για πιθανές απευθείας συνομιλίες με τη UniCredit σχετικά με την εξαγορά της Commerzbank, εγκαταλείποντας σταδιακά τη γραμμή της μετωπικής αντίθεσης και στρέφοντας πλέον το ενδιαφέρον του στους όρους υπό τους οποίους θα μπορούσε να προχωρήσει η συναλλαγή.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, η γερμανική κυβέρνηση επεξεργάζεται ήδη ένα πλαίσιο βασικών απαιτήσεων και εγγυήσεων, τις οποίες αναμένεται να θέσει στην ιταλική τράπεζα εφόσον ξεκινήσει επίσημος διάλογος. Μέχρι στιγμής δεν έχουν προγραμματιστεί συγκεκριμένες συναντήσεις, ωστόσο πρόσωπα με γνώση των εξελίξεων εκτιμούν ότι οι επαφές είναι πιθανό να αρχίσουν σε επόμενο στάδιο.
Η αλλαγή προσέγγισης καταδεικνύει ότι η γερμανική κυβέρνηση αναγνωρίζει πλέον πως οι δυνατότητες να εμποδίσει την απόκτηση της Commerzbank έχουν περιοριστεί σημαντικά. Η UniCredit, υπό τον διευθύνοντα σύμβουλο Αντρέα Ορσέλ, εκτιμάται ότι θα ελέγχει ποσοστό λίγο χαμηλότερο του 50% μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων εποπτικών εγκρίσεων, αποκτώντας έτσι τη δυνατότητα να επηρεάζει καθοριστικά τις στρατηγικές αποφάσεις της γερμανικής τράπεζας.
Από την αντίθεση στη διαπραγμάτευση των όρων
Η έντονη αντίδραση της γερμανικής κυβέρνησης αποτελούσε μέχρι σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στα σχέδια της UniCredit. Το Βερολίνο είχε επικρίνει επανειλημμένα τον τρόπο με τον οποίο η ιταλική τράπεζα αύξησε τη συμμετοχή της στην Commerzbank, θεωρώντας ότι η προσέγγιση δεν είχε προηγουμένως συζητηθεί με τις γερμανικές αρχές και τη διοίκηση της τράπεζας.
Ωστόσο, η επιτυχία της δημόσιας πρότασης της UniCredit και η αποδοχή της από σημαντικό αριθμό επενδυτών φαίνεται να έχουν μεταβάλει τα δεδομένα. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να εμποδίσει την εξαγορά και ότι δεν αντιτίθεται επί της αρχής σε μια τέτοια συναλλαγή, αν και εξακολουθεί να εκφράζει δυσαρέσκεια για τον τρόπο με τον οποίο κινήθηκε η UniCredit.
Η θέση αυτή ερμηνεύεται ως σαφής ένδειξη ότι το Βερολίνο μετακινείται από την προσπάθεια αποτροπής της συμφωνίας στη διαμόρφωση συγκεκριμένων δικλίδων ασφαλείας για την επόμενη ημέρα της Commerzbank.
Στο επίκεντρο η χρηματοδότηση της Mittelstand
Βασική προτεραιότητα της γερμανικής κυβέρνησης αναμένεται να αποτελέσει η διατήρηση του κρίσιμου ρόλου που διαδραματίζει η Commerzbank στη χρηματοδότηση της γερμανικής οικονομίας και ιδιαίτερα της Mittelstand.
Πρόκειται για το εκτεταμένο δίκτυο μικρομεσαίων, οικογενειακών και εξαγωγικών επιχειρήσεων που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της βιομηχανικής και παραγωγικής βάσης της Γερμανίας. Η Commerzbank διαθέτει ισχυρή παρουσία στη συγκεκριμένη αγορά και χρηματοδοτεί μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων, οι οποίες εξαρτώνται από τη γνώση της τοπικής αγοράς και τις μακροχρόνιες τραπεζικές σχέσεις.
Το Βερολίνο αναμένεται να ζητήσει από τη UniCredit σαφείς δεσμεύσεις ότι η τράπεζα δεν θα περιορίσει τη χρηματοδότηση των γερμανικών επιχειρήσεων και ότι δεν θα υποβαθμίσει τον ρόλο της Commerzbank ως βασικού πιστωτικού ιδρύματος της πραγματικής οικονομίας.
Η ιταλική τράπεζα φέρεται να είναι διατεθειμένη να προσφέρει σχετικές εγγυήσεις, ενισχύοντας μάλιστα τη στήριξή της προς τη Mittelstand, προκειμένου να αμβλύνει τις ανησυχίες της κυβέρνησης και να διευκολύνει την πολιτική αποδοχή της συμφωνίας.
Ξεχωριστή χρηματιστηριακή παρουσία και ισχυρή Φρανκφούρτη
Ένα ακόμη βασικό αίτημα της γερμανικής πλευράς αναμένεται να αφορά τη διατήρηση της Commerzbank ως ξεχωριστής εισηγμένης εταιρείας. Το Βερολίνο φέρεται να επιθυμεί η τράπεζα να συνεχίσει να διαθέτει αυτόνομη παρουσία στη χρηματιστηριακή αγορά, ακόμη και μετά την απόκτηση του ελέγχου της από τη UniCredit.
Παράλληλα, θα ζητηθούν διαβεβαιώσεις ότι η Φρανκφούρτη θα παραμείνει σημαντικό επιχειρηματικό και διοικητικό κέντρο της Commerzbank. Η γερμανική κυβέρνηση θέλει να αποφύγει μια εξέλιξη κατά την οποία οι βασικές λειτουργίες και οι στρατηγικές αποφάσεις της τράπεζας θα μεταφέρονταν σταδιακά εκτός Γερμανίας.
Η έδρα της γερμανικής δραστηριότητας της UniCredit βρίσκεται σήμερα στο Μόναχο, μέσω της HypoVereinsbank, ωστόσο η τοποθεσία της μελλοντικής γερμανικής έδρας του ομίλου δεν φαίνεται να αποτελεί ζήτημα πρώτης προτεραιότητας για τις δύο πλευρές.
Ο Αντρέα Ορσέλ έχει, άλλωστε, ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να μεταφέρει την εταιρική έδρα της UniCredit εκτός Ιταλίας.
Οι φόβοι για το επιχειρηματικό μοντέλο
Η διοίκηση της Commerzbank, υπό τη διευθύνουσα σύμβουλο Μπετίνα Όρλοπ, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με επιφυλάξεις τα σχέδια της UniCredit.
Η στρατηγική της ιταλικής τράπεζας προβλέπει περιορισμό του μεγάλου διεθνούς δικτύου γραφείων της Commerzbank και μεγαλύτερη επικέντρωση στις αγορές της Γερμανίας και της Πολωνίας. Η Commerzbank, ωστόσο, υποστηρίζει ότι το διεθνές δίκτυο αποτελεί ουσιώδες τμήμα του επιχειρηματικού της μοντέλου, καθώς επιτρέπει στην τράπεζα να εξυπηρετεί τις γερμανικές επιχειρήσεις στις αγορές όπου δραστηριοποιούνται.
Η διοίκηση της γερμανικής τράπεζας εκτιμά ότι ένας σημαντικός περιορισμός της διεθνούς παρουσίας θα μπορούσε να πλήξει τις σχέσεις της με τους επιχειρηματικούς πελάτες και να αποδυναμώσει τη θέση της στην εταιρική τραπεζική.
Οι 7.000 θέσεις εργασίας και οι απαιτήσεις του Βερολίνου
Ιδιαίτερα ευαίσθητο παραμένει το ζήτημα της απασχόλησης. Η UniCredit έχει παρουσιάσει σχέδια που προβλέπουν περικοπές έως και 7.000 θέσεων εργασίας σε περίπτωση πλήρους εξαγοράς και ενοποίησης της Commerzbank.
Οι σχεδιαζόμενες περικοπές έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τα εργατικά συνδικάτα και τους εκπροσώπους των εργαζομένων, οι οποίοι διαθέτουν σημαντική επιρροή, καθώς κατέχουν το ήμισυ των θέσεων στο εποπτικό συμβούλιο της τράπεζας.
Η γερμανική κυβέρνηση δεν αναμένεται να απαιτήσει τη διατήρηση του συνολικού αριθμού των θέσεων εργασίας, καθώς θεωρείται δεδομένο ότι μια τραπεζική ενοποίηση θα συνοδευτεί από συνέργειες και αναδιάρθρωση. Ωστόσο, πιθανότατα θα ζητήσει δεσμεύσεις ώστε να αποφευχθούν υποχρεωτικές απολύσεις και οι μειώσεις προσωπικού να πραγματοποιηθούν κυρίως μέσω φυσικών αποχωρήσεων, συνταξιοδοτήσεων και εθελουσίων προγραμμάτων.
Το εργασιακό μέτωπο αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα δυσκολότερα σημεία των διαπραγματεύσεων, δεδομένης της πολιτικής και κοινωνικής σημασίας της Commerzbank στη Γερμανία.
Στο τραπέζι και υψηλότερο τίμημα
Το Βερολίνο ενδέχεται επίσης να θέσει ζήτημα υψηλότερου τιμήματος σε σχέση με την προηγούμενη προσφορά της UniCredit, την οποία η γερμανική κυβέρνηση είχε χαρακτηρίσει ανεπαρκή.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το γερμανικό Δημόσιο εξακολουθεί να κατέχει ποσοστό περίπου 12% στην Commerzbank. Το ερώτημα εάν και πότε η κυβέρνηση θα διαθέσει τη συμμετοχή της παραμένει ανοιχτό και ενδέχεται να αποτελέσει διαπραγματευτικό χαρτί στις επαφές με τη UniCredit.
Σε περίπτωση που η ιταλική τράπεζα αποκτήσει επιπλέον μετοχές εκτός χρηματιστηρίου με ευνοϊκότερους όρους μέσα σε διάστημα 12 μηνών από την ολοκλήρωση της δημόσιας πρότασης, θα υποχρεωθεί να αποζημιώσει και τους επενδυτές που αποδέχθηκαν την αρχική προσφορά.
Το συγκεκριμένο πλαίσιο περιορίζει τις δυνατότητες της UniCredit να προσφέρει σημαντικά υψηλότερη τιμή μόνο σε επιλεγμένους μετόχους, χωρίς να επεκτείνει τους ίδιους όρους στους υπόλοιπους επενδυτές.
Η UniCredit εμφανίζεται έτοιμη για συμβιβασμούς
Από την πλευρά της, η UniCredit επιθυμεί να ξεκινήσει άμεσα διάλογο με τη γερμανική κυβέρνηση και φέρεται να είναι πρόθυμη να προχωρήσει σε παραχωρήσεις.
Ο Αντρέα Ορσέλ έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι μια συνένωση της UniCredit με την Commerzbank θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν ισχυρό ευρωπαϊκό τραπεζικό όμιλο, με σημαντική παρουσία στις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης.
Η ιταλική τράπεζα θεωρεί ότι διαθέτει τη χρηματοοικονομική ισχύ, την τεχνογνωσία και την κεφαλαιακή επάρκεια για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Commerzbank. Παράλληλα, εμφανίζεται πρόθυμη να προσαρμόσει ορισμένα σημεία του σχεδίου της, ώστε να εξασφαλίσει την ανοχή ή ακόμη και τη στήριξη του Βερολίνου.
Η δυνατότητα συμφωνίας θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι δεσμεύσεις της UniCredit θα θεωρηθούν επαρκείς σε θέματα χρηματοδότησης των επιχειρήσεων, απασχόλησης, εταιρικής αυτονομίας και διατήρησης των βασικών δραστηριοτήτων στη Γερμανία.
Μια συμφωνία που αλλάζει τον ευρωπαϊκό τραπεζικό χάρτη
Η ενδεχόμενη εξαγορά της Commerzbank από τη UniCredit θα αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες διασυνοριακές τραπεζικές συμφωνίες που έχουν πραγματοποιηθεί στην Ευρώπη και θα μπορούσε να δώσει νέα ώθηση στην πολυετή συζήτηση για την ενοποίηση του ευρωπαϊκού τραπεζικού κλάδου.
Μια επιτυχής συναλλαγή θα δημιουργούσε έναν όμιλο με ισχυρή παρουσία στην Ιταλία, τη Γερμανία, την Αυστρία και την Κεντρική Ευρώπη, μεταβάλλοντας σημαντικά τις ισορροπίες στην ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά.
Ταυτόχρονα, όμως, θα έθετε κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με την προστασία των εθνικών τραπεζικών υποδομών, τη χρηματοδότηση των τοπικών επιχειρήσεων και την κατανομή των θέσεων εργασίας και των κέντρων λήψης αποφάσεων.
Η επόμενη φάση της υπόθεσης αναμένεται να επικεντρωθεί στις διαπραγματεύσεις μεταξύ της γερμανικής κυβέρνησης και της UniCredit. Το Βερολίνο δεν φαίνεται πλέον να επιδιώκει να σταματήσει τη συμφωνία με κάθε κόστος, αλλά να εξασφαλίσει ότι η επόμενη ημέρα της Commerzbank θα υπηρετεί τις βασικές προτεραιότητες της γερμανικής οικονομίας.
Το μήνυμα είναι σαφές: η εξαγορά δεν θεωρείται πλέον απαγορευμένη, αλλά ούτε και μπορεί να προχωρήσει χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις από την UniCredit.
