Σε στάση αναμονής αναμένεται να παραμείνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη συνεδρίαση της επόμενης Πέμπτης, διατηρώντας αμετάβλητα τα επιτόκια, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η εκτίναξη των τιμών ενέργειας δημιουργούν ένα θολό τοπίο για τις προοπτικές του πληθωρισμού.
Μήνυμα Λαγκάρντ: Αυξήσεις μόνο με διάχυση πληθωρισμού
Το στίγμα της νομισματικής πολιτικής έδωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, ξεκαθαρίζοντας ότι οποιαδήποτε αύξηση επιτοκίων θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι πληθωριστικές πιέσεις θα επεκταθούν πέραν της ενέργειας.
Ανάλογη γραμμή τηρούν και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, επισημαίνοντας ότι κρίσιμος παράγοντας είναι:
- Η αύξηση τιμών σε προϊόντα και υπηρεσίες
- Οι πληθωριστικές προσδοκίες επιχειρήσεων και καταναλωτών
Χωρίς αυτά τα στοιχεία, η αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής θεωρείται πρόωρη.
Πληθωρισμός: Άνοδος λόγω ενέργειας – Υποχώρηση στον δομικό δείκτη
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για τον Μάρτιο δείχνουν αύξηση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη στο 2,6% από 1,9% τον Φεβρουάριο.
Ωστόσο, η άνοδος αυτή αποδίδεται αποκλειστικά:
- Στην εκτίναξη των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου
Αντίθετα:
- Οι τιμές τροφίμων, υπηρεσιών και βιομηχανικών προϊόντων επιβραδύνθηκαν
- Ο δομικός πληθωρισμός μειώθηκε στο 2,2% από 2,3%
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την άποψη ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν έχουν ακόμη γενικευτεί.
Κρίσιμα στοιχεία Απριλίου και ΑΕΠ στο «ραντάρ»
Η προσοχή στρέφεται πλέον στα στοιχεία Απριλίου, τα οποία θα ανακοινωθούν από τη Eurostat την ίδια ημέρα με τη συνεδρίαση της ΕΚΤ.
Τα δεδομένα αυτά:
- Θα αποτυπώσουν καλύτερα τον αντίκτυπο των αυξημένων τιμών καυσίμων
- Θα καθορίσουν τις επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ
Παράλληλα, θα δημοσιευθεί και η πρώτη εκτίμηση για το ΑΕΠ της Ευρωζώνης στο α’ τρίμηνο του 2026, η οποία θα δείξει τον βαθμό επιβράδυνσης της οικονομίας λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων.
Επιβράδυνση ανάπτυξης λόγω ενεργειακού κόστους
Τα πρόσφατα στοιχεία οικονομικής συγκυρίας δείχνουν:
- Σημαντική κάμψη στον τομέα των υπηρεσιών
- Περιορισμό της καταναλωτικής ζήτησης λόγω υψηλού ενεργειακού κόστους
Σε αντίθεση με το 2022, όταν η αυξημένη ρευστότητα των νοικοκυριών ενίσχυε την κατανάλωση, σήμερα η οικονομία εμφανίζει μεγαλύτερη ευαισθησία στις αυξήσεις τιμών.
Αναθεωρήσεις προβλέψεων: Πιο χαμηλή ανάπτυξη, υψηλότερος πληθωρισμός
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της ΕΚΤ:
- Ανάπτυξη 2026: 0,9% (από 1,2% πριν τον πόλεμο)
- Δυσμενές σενάριο: έως και 0,6%
Ενδεικτικό της επιβράδυνσης είναι ότι το υπουργείο Οικονομίας της Γερμανία μείωσε την πρόβλεψη ανάπτυξης στο 0,5% από 1%.
Για τον πληθωρισμό:
- Βασικό σενάριο: 2,6%
- Δομικός: 2,3%
Στο δυσμενές σενάριο:
- Πληθωρισμός: 3,5%
- Δομικός: 2,7%
Στουρνάρας: «Όχι βιαστικές κινήσεις»
Ο διοικητής της Τράπεζα της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας τάχθηκε υπέρ της στάσης αναμονής, εκτιμώντας ότι:
- Ο πληθωρισμός μπορεί να κινηθεί χαμηλότερα από τις προβλέψεις αν ο πόλεμος λήξει σύντομα
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι:
- Σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, η αύξηση επιτοκίων θα είναι αναπόφευκτη
Οι προσδοκίες αγορών και αναλυτών
Το βασικό σενάριο που κυριαρχεί στις αγορές, σύμφωνα με έρευνες των Reuters και Bloomberg, είναι:
- Αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο
- Διαμόρφωση επιτοκίου καταθέσεων στο 2,25%
Ωστόσο, δεν υπάρχει πλήρης ομοφωνία:
- Ορισμένοι αναλυτές δεν βλέπουν καμία αύξηση μέσα στο 2026
- Άλλοι προβλέπουν δύο αυξήσεις έως το τέλος του έτους
Το δίλημμα της ΕΚΤ
Η ΕΚΤ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο αντίρροπες δυνάμεις:
- Τον κίνδυνο αναζωπύρωσης του πληθωρισμού λόγω ενέργειας
- Την επιβράδυνση της οικονομίας λόγω μειωμένης ζήτησης
Η απόφαση της Πέμπτης πιθανότατα θα επιβεβαιώσει τη στρατηγική «βλέποντας και κάνοντας», με τις τελικές αποφάσεις να μετατίθενται για το καλοκαίρι, όταν θα υπάρχει σαφέστερη εικόνα για τις επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης στην οικονομία της Ευρωζώνης.
