Για περισσότερες από δώδεκα ώρες, εκατομμύρια εργαζόμενοι σε 74 χώρες και περιοχές έμειναν χωρίς email. Η βλάβη που χτύπησε το Outlook, το Teams και τον βοηθό τεχνητής νοημοσύνης Copilot της Microsoft ξεκίνησε το βράδυ της Πέμπτης και συνεχιζόταν το πρωί της Παρασκευής, με την εταιρεία να παραδέχεται ότι οι διορθώσεις δεν έφερναν το αποτέλεσμα που περίμενε.
Δεν ήταν κυβερνοεπίθεση. Ήταν κάτι πιο ανησυχητικό: η ίδια η υποδομή που σηκώνει την καθημερινή επικοινωνία κυβερνήσεων, τραπεζών, νοσοκομείων και σχολείων γονάτισε από το ίδιο της το βάρος — και κανείς δεν είχε εναλλακτική.
Από την Αμερική στον υπόλοιπο πλανήτη μέσα σε μία ώρα
Τα πρώτα προβλήματα εμφανίστηκαν την Πέμπτη στην Αμερική. Σε περίπου μία ώρα, οι καταγγελίες στην πλατφόρμα καταγραφής βλαβών Downdetector είχαν απλωθεί σε 74 χώρες και περιοχές, σε Αμερική, Ευρώπη, Ασία και Αφρική. Στη Βρετανία οι αναφορές δεκαπλασιάστηκαν μέσα σε λίγα λεπτά τα ξημερώματα, και ακολούθησαν κύματα από την Ινδία και τη Νέα Ζηλανδία.
Στο αποκορύφωμα, το Downdetector κατέγραψε περίπου 140.000 αναφορές — συνολικά ο αριθμός έφτασε τις 200.000. Περίπου το 30% των παραπόνων προήλθε από τις ΗΠΑ. Για σύγκριση, οι προηγούμενες μεγάλες διακοπές της Microsoft σπάνια ξεπερνούσαν τις λίγες ώρες.
Η λίστα των υπηρεσιών που δεν δούλευαν μεγάλωνε ώρα με την ώρα: από το Outlook και το Teams πέρασε στο OneDrive, το SharePoint, τα εργαλεία διαχείρισης και — το πιο ενοχλητικό για τους μηχανικούς πληροφορικής — στα εργαλεία κυβερνοασφάλειας. Όλα πωλούνται μαζί, στο πακέτο Microsoft 365 (M365).
Διαβάστε επίσης: Microsoft: Παγκόσμιο «μπλακ άουτ» σε Outlook, Teams και Microsoft 365
Γιατί κόλλησε: οι δικοί της διακομιστές την «έπνιξαν»
Η Microsoft απέδωσε τη διακοπή σε αυξημένο φόρτο στην υποδομή της. Όπως εξήγησε στις ενημερώσεις της σελίδας κατάστασης, μια κεντρική διεργασία στους διακομιστές που είχαν πληγεί υπερφορτωνόταν, οι διακομιστές σταματούσαν να απαντούν και έτσι χανόταν κι άλλη χωρητικότητα. Με λιγότερους διακομιστές όρθιους, η κίνηση πήγαινε στους υπόλοιπους και τους γκρέμιζε κι αυτούς. Μια κλασική αλυσίδα κατάρρευσης.
Το κρίσιμο ερώτημα έμεινε αναπάντητο για ώρες: από πού ήρθε η πλημμύρα της κίνησης; Η εταιρεία δήλωσε ότι προσπαθούσε να εντοπίσει την υποκείμενη αιτία και επέμενε ότι δεν είχε υπόψη της κάποια κακόβουλη δραστηριότητα. Στέλεχος της Microsoft απέκλεισε δημόσια το σενάριο της κυβερνοεπίθεσης.
Για τον χρήστη, η διάκριση είναι ακαδημαϊκή. Είτε τα συστήματα πέφτουν από επίθεση είτε από δική τους αστοχία, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: άδειος φάκελος εισερχομένων και μια εργάσιμη μέρα στον αέρα.
Η αποκατάσταση αποδείχθηκε εξίσου δύσκολη. Η εταιρεία παραδέχτηκε ότι οι αλλαγές που εφάρμοσε δεν απέδιδαν όπως αναμενόταν και ότι οι προσπάθειές της είχαν μόνο οριακή επιτυχία, ενώ έψαχνε εναλλακτικούς τρόπους να δρομολογήσει την κίνηση μακριά από τους προβληματικούς διακομιστές.
Τα υπουργεία πήγαν στα χαρτάκια
Η εικόνα του τι σημαίνει να πέφτει το email μιας ολόκληρης χώρας δόθηκε στο Τόκιο: υπουργεία έβγαζαν χάρτινες ανακοινώσεις σε πίνακες για να ενημερώσουν τους δημοσιογράφους για το ημερήσιο πρόγραμμα. Το υπουργείο Οικονομικών της Ιαπωνίας ανακοίνωσε ότι δεν μπορούσε να λάβει μηνύματα για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας.
| Πού | Τι σταμάτησε |
|---|---|
| Ιαπωνία | Εκτεταμένα προβλήματα στην κυβέρνηση, χωρίς email στο υπουργείο Οικονομικών |
| Νέα Ζηλανδία | Πάγωσε η επεξεργασία όλων των αιτήσεων βίζας |
| Αυστραλία | Το Outlook κάτω σε όλα τα τμήματα της κεντρικής τράπεζας (οι κρίσιμες λειτουργίες κράτησαν) |
| Σιγκαπούρη – Ινδία | Προβλήματα σε traders και χρηματιστηριακές εταιρείες |
| ΗΠΑ | Σχολικές περιφέρειες, πανεπιστήμια και νοσοκομεία προειδοποιούσαν για περιορισμένη επικοινωνία |
Και στον επιχειρηματικό κόσμο; Η αμερικανική εταιρεία οχημάτων Workhorse ανέβαλε την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της. Στον όμιλο PVH — ιδιοκτήτη των Calvin Klein και Tommy Hilfiger — οι προγραμματισμένες συζητήσεις για την περικοπή του 4% του προσωπικού δεν έγιναν λόγω της βλάβης, αφήνοντας εργαζόμενους στην Ασία να περιμένουν να μάθουν αν έχουν ακόμη δουλειά.
Η μετοχή της Microsoft υποχώρησε μόλις 0,4% στη μετασυνεδριακή διαπραγμάτευση. Αυτό είναι, από μόνο του, μια απάντηση στο ερώτημα πόσο αναντικατάστατη θεωρείται η εταιρεία.
Γιατί αυτή η βλάβη ήταν διαφορετική
Οι διακοπές στο cloud δεν είναι καινούργιες. Αυτό που ξεχωρίζει εδώ είναι τρία πράγματα μαζί.
- Η διάρκεια. Πάνω από 12 ώρες χωρίς πλήρη αποκατάσταση, όταν οι προηγούμενες μετριούνταν σε λίγες ώρες.
- Το γεωγραφικό εύρος. Οι συνηθισμένες βλάβες χτυπούν μία περιφέρεια. Αυτή πέρασε από ήπειρο σε ήπειρο μέσα σε μία ώρα.
- Η έλλειψη πλάνου Β. Δεν έπεσε μόνο το email. Όταν σταματάει ταυτόχρονα και το Teams, οι ομάδες δεν έχουν ούτε δεύτερο κανάλι να συνεννοηθούν για το πρώτο.
Εκεί είναι και η ουσία του προβλήματος. Το M365 δεν είναι μία υπηρεσία αλλά ένα πακέτο όπου το email, η συνομιλία, τα αρχεία, η ταυτοποίηση χρηστών και η ασφάλεια πατούν στα ίδια θεμέλια. Η ολοκλήρωση που τα κάνει βολικά τις καλές μέρες είναι ακριβώς αυτό που τα ρίχνει όλα μαζί τις κακές.
Πόσο ευάλωτοι είμαστε;
Η απάντηση είναι δυσάρεστη: πολύ περισσότερο από όσο δείχνει ο προϋπολογισμός πληροφορικής μιας εταιρείας.
Στα χαρτιά, το cloud υποτίθεται ότι μοιράζει τον κίνδυνο σε αμέτρητους διακομιστές και κέντρα δεδομένων ανά τον κόσμο. Στην πράξη, τον συγκεντρώνει: τρεις-τέσσερις αμερικανικοί όμιλοι σηκώνουν το μεγαλύτερο μέρος των ψηφιακών υποδομών που χρησιμοποιούν κυβερνήσεις, τράπεζες, νοσοκομεία και σχολεία. Όταν κάτι πάει στραβά στο κέντρο, δεν υπάρχει τοπική λύση.
Δεν είναι η πρώτη προειδοποίηση. Τον Ιούλιο του 2024, μια ελαττωματική ενημέρωση λογισμικού ασφαλείας της CrowdStrike καθήλωσε αεροδρόμια, νοσοκομεία και τράπεζες σε όλον τον κόσμο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη αντιδράσει θεσμικά: ο κανονισμός DORA, που ισχύει από τον Ιανουάριο του 2025, υποχρεώνει τον χρηματοπιστωτικό τομέα να χαρτογραφεί την εξάρτησή του από κρίσιμους τρίτους παρόχους και να δοκιμάζει τι κάνει όταν αυτοί πέφτουν.
Η πραγματική έκθεση όμως είναι πιο βαθιά από τα email. Αν η ταυτοποίηση χρηστών μιας εταιρείας στηρίζεται στον ίδιο πάροχο, μια τέτοια βλάβη μπορεί να κλειδώσει τους εργαζόμενους έξω ακόμη και από συστήματα που λειτουργούν κανονικά. Και αυτός είναι ένας κίνδυνος που σπάνια μετράει κανείς πριν τον πάθει.
Τι μπορεί να κάνει μια επιχείρηση — και μια οικογένεια
Το να εγκαταλείψει κανείς το M365 δεν είναι ρεαλιστική σύσταση. Η προετοιμασία για την επόμενη βλάβη, όμως, είναι.
- Δεύτερο κανάλι επικοινωνίας, σε άλλον πάροχο. Μια λίστα κινητών ή ένα γρήγορο group chat σε διαφορετική υποδομή κοστίζουν σχεδόν τίποτα.
- Τοπικό αντίγραφο των κρίσιμων εγγράφων. Συμβόλαια, τιμοκατάλογοι, λίστες επαφών — αν υπάρχουν μόνο στο SharePoint, δεν υπάρχουν την ώρα της ανάγκης.
- Διαφορετικός τρόπος ταυτοποίησης για τους διαχειριστές. Για να μπορούν να μπουν στα συστήματα ακόμη κι όταν το κεντρικό σύστημα είναι κάτω.
- Γραπτό σχέδιο για τις πρώτες δύο ώρες. Ποιος ενημερώνει τους πελάτες, ποιες δουλειές περιμένουν, τι γράφουμε στο site.
- Για τον απλό χρήστη: ένα δεύτερο, δωρεάν email σε άλλον πάροχο για τα απολύτως απαραίτητα, και οι κωδικοί ανάκτησης φυλαγμένοι κάπου εκτός του λογαριασμού που μπορεί να πέσει.
Το πιο ακριβό μάθημα της Πέμπτης είναι ότι οι μεγάλες διακοπές δεν χρειάζονται χάκερ. Αρκεί μια διεργασία που δεν αντέχει το φορτίο της.
===============================================
Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες του fpress.gr αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση του fpress.gr για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
