Με επίκεντρο τη μεγάλη επένδυση στις Σκουριές Χαλκιδικής και την παραγωγή γαλλίου από τη Metlen, η Ελλάδα αποκτά στρατηγικό ρόλο στην προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να περιορίσει την εξάρτησή της από την Κίνα σε κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως επισημαίνει η γερμανική Handelsblatt. Η επένδυση ύψους 2 δισ. δολαρίων της Hellas Gold στο μεταλλείο χρυσού και χαλκού, σε συνδυασμό με το επενδυτικό πρόγραμμα 300 εκατ. ευρώ της Metlen για την παραγωγή γαλλίου, αναδεικνύουν τις δυνατότητες της Ελλάδας να εξελιχθεί σε σημαντικό προμηθευτή στρατηγικών μετάλλων για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Όπως γράφει η γερμανική Handelsblatt σύο δισεκατομμύρια δολάρια κόστος και περισσότερα από δέκα χρόνια κατασκευής χρειάστηκαν για να εγκαινιάσει η Hellas Gold το μεταλλείο χρυσού και χαλκού στις Σκουριές, στη χερσόνησο της Κασσάνδρας, στη Βόρεια Ελλάδα. Η θυγατρική του καναδικού μεταλλευτικού ομίλου Eldorado Gold σχεδιάζει να ξεκινήσει την εμπορική παραγωγή εντός του τέταρτου τριμήνου.
Με την έναρξη της εξόρυξης χρυσού και χαλκού στη Μακεδονία, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς χρυσού στην Ευρώπη, μαζί με τη Βουλγαρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία. Παράλληλα, δρομολογείται η παραγωγή γαλλίου. Ο βιομηχανικός και ενεργειακός όμιλος Metlen Energy & Metals σχεδιάζει, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του, να καλύπτει στο μέλλον το σύνολο της σημερινής ζήτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το συγκεκριμένο τεχνολογικό μέταλλο.
Η χώρα αξιοποιεί τον ορυκτό της πλούτο προκειμένου να συμβάλει στην επίτευξη ενός στρατηγικού στόχου της ΕΕ: τη μείωση της εξάρτησης από κρίσιμες πρώτες ύλες που προέρχονται από την Κίνα και άλλες τρίτες χώρες, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξαγωγές πρώτων υλών χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο ως εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος.
Ψήφος εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία
Ήδη από την αρχαιότητα, οι Έλληνες γνώριζαν τον πλούτο που κρυβόταν στα πυκνά δασωμένα βουνά της Χαλκιδικής. Χωρίς τον χρυσό που εξορυσσόταν στην περιοχή, δεν θα μπορούσε να είχε πραγματοποιηθεί ούτε η άνοδος του Βασιλείου της Μακεδονίας σε κυρίαρχη δύναμη στον ελληνικό χώρο ούτε οι εκστρατείες του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Σήμερα, η Hellas Gold σχεδιάζει να παράγει 4,4 τόνους χρυσού ετησίως.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το έργο, κατά τα επίσημα εγκαίνια στις 8 Οκτωβρίου, ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία. Όπως τόνισε, η χώρα πρέπει να προσφέρει στους ξένους επενδυτές αξιοπιστία και σαφείς κανόνες.
Το μεταλλείο αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του, η οποία αρχικά προβλέπεται να διαρκέσει 20 χρόνια, η εταιρεία αναμένει εξαγωγές συνολικής αξίας 17,5 δισ. ευρώ.
Σε συνθήκες πλήρους παραγωγικής λειτουργίας, η Eldorado υπολογίζει ότι θα δημιουργηθούν περίπου 3.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.
Ο χρυσός χρησιμοποιείται στη βιομηχανία ηλεκτρονικών και μικροηλεκτρονικών συστημάτων, καθώς και στην αεροδιαστημική τεχνολογία. Ο χαλκός είναι απαραίτητος για τα ηλεκτρικά δίκτυα, τις ανεμογεννήτριες, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και πολλές άλλες εφαρμογές που σχετίζονται με την ενεργειακή μετάβαση.
Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε στις 9 Οκτωβρίου το έργο των Σκουριών ως στρατηγικό έργο στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες (Critical Raw Materials Act).
Ο χαρακτηρισμός αυτός αποσκοπεί στην επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης και στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση.
Ένα έργο ανάμεσα στις διαμαρτυρίες και τις πολιτικές συγκρούσεις
Η πορεία μέχρι την ολοκλήρωση του έργου υπήρξε μακρά.
Μετά την απόκτηση των μεταλλευτικών δικαιωμάτων από την Eldorado Gold, οι κατασκευαστικές εργασίες ξεκίνησαν το 2013. Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις και κάτοικοι της περιοχής διαμαρτυρήθηκαν για την αποψίλωση δασικών εκτάσεων, τον κίνδυνο ρύπανσης των υπόγειων υδάτων και τις πιθανές επιπτώσεις στη γεωργία και τον τουρισμό.
Ακολούθησε μία από τις εντονότερες αντιπαραθέσεις που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα γύρω από ένα βιομηχανικό επενδυτικό έργο.
Η αριστερή κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα ανακάλεσε το 2015 σημαντικές άδειες της εταιρείας. Μόνο μετά την εκλογική νίκη των συντηρητικών το 2019 άρχισε το έργο να προχωρά εκ νέου.
Παρότι οι επικριτές εξακολουθούν να προειδοποιούν για περιβαλλοντικούς κινδύνους, η οικονομική σημασία του μεταλλείου έχει παράλληλα ενισχύσει την αποδοχή του από μέρος της τοπικής κοινωνίας.
Metlen: Επένδυση 300 εκατ. ευρώ για την παραγωγή γαλλίου
Την ώρα που η Hellas Gold ξεκινά την παραγωγή στις Σκουριές, η Metlen ενισχύει τις προσπάθειές της για την παραγωγή γαλλίου στη Βοιωτία, στην Κεντρική Ελλάδα.
Η εταιρεία επενδύει 300 εκατ. ευρώ σε εγκατάσταση παραγωγής γαλλίου στο βιομηχανικό συγκρότημα του Αγίου Νικολάου.
Το συγκεκριμένο μέταλλο χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, στην κατασκευή ημιαγωγών, ηλεκτρονικών συστημάτων υψηλών συχνοτήτων, δορυφόρων και αμυντικών τεχνολογιών.
Η Κίνα κυριαρχεί στην παγκόσμια παραγωγή εξευγενισμένου γαλλίου και έχει ήδη χρησιμοποιήσει περιορισμούς στις εξαγωγές του ως εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης.
Η Metlen σχεδιάζει να παράγει 50 τόνους γαλλίου ετησίως. Σύμφωνα με την εταιρεία, η ποσότητα αυτή θα μπορούσε να καλύψει το σύνολο της σημερινής ζήτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η παραγωγή αναμένεται να ξεκινήσει σταδιακά, με την εμπορική λειτουργία να προγραμματίζεται για το 2027, ενώ η πλήρης παραγωγική δυναμικότητα προβλέπεται να επιτευχθεί το 2028.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει δεσμευθεί να παράσχει χρηματοδότηση ύψους 90 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, έχουν ήδη συναφθεί οι πρώτες μακροπρόθεσμες συμφωνίες προμήθειας με διεθνείς αγοραστές.
Το πλεονέκτημα της Metlen εκτιμάται ότι βρίσκεται στο καθετοποιημένο επιχειρηματικό της μοντέλο. Το γάλλιο μπορεί να ανακτηθεί ως παραπροϊόν της υφιστάμενης επεξεργασίας βωξίτη και παραγωγής αλουμίνας, δραστηριότητες των οποίων η παραγωγική δυναμικότητα επεκτείνεται.
Με τον τρόπο αυτό, η Ελλάδα θα μπορούσε όχι μόνο να εξάγει πρώτες ύλες, αλλά και να αποκτήσει σημαντική θέση σε ένα κρίσιμο στάδιο της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας υψηλής τεχνολογίας.
Ανακύκλωση και αξιοποίηση νέων κοιτασμάτων
Οι δυνατότητες της Ελλάδας δεν περιορίζονται στον χρυσό και το γάλλιο.
Από τα 46 στρατηγικά έργα πρώτων υλών που επέλεξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Οκτώβριο του 2026, τα τρία βρίσκονται στην Ελλάδα.
Εκτός από το μεταλλείο των Σκουριών, περιλαμβάνονται δύο έργα της εταιρείας επεξεργασίας χαλκού και αλουμινίου ElvalHalcor στη Βοιωτία.
Στην περιοχή σχεδιάζεται η δημιουργία νέου κέντρου ανακύκλωσης χαλκού, το οποίο θα μπορεί να επεξεργάζεται ετησίως 139.000 τόνους σκραπ, παράγοντας 117.000 τόνους δευτερογενούς χαλκού υψηλής καθαρότητας.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική για τις πρώτες ύλες δεν βασίζεται αποκλειστικά στην εξόρυξη, αλλά δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στην ανακύκλωση.
Η Ελλάδα διαθέτει, μέσω της μεταλλουργικής της βιομηχανίας, μια παραγωγική βάση πάνω στην οποία μπορούν να αναπτυχθούν τέτοιου είδους επενδύσεις.
Παράλληλα, υπάρχουν και άλλοι γεωλογικοί πόροι που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν.
Στη Χίο εξετάζεται κατά πόσο τα κοιτάσματα αντιμονίου μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο οικονομικά βιώσιμης εκμετάλλευσης.
Το συγκεκριμένο μέταλλο χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, στην παραγωγή επιβραδυντικών φλόγας, κραμάτων και ορισμένων τεχνολογιών μπαταριών.
Ωστόσο, και αυτά τα σχέδια αντιμετωπίζουν αντιδράσεις λόγω ανησυχιών για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
===============================================
Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες του fpress.gr αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση του fpress.gr για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
