Σχέδια έκτακτης ανάγκης καταρτίζουν μεγάλες αεροπορικές εταιρείες, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών (jet fuel) μέσα στις επόμενες εβδομάδες, εξαιτίας της κλιμάκωσης της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Στελέχη του κλάδου προειδοποιούν ότι η αβεβαιότητα γύρω από την επάρκεια καυσίμων εντείνεται, με ορίζοντα πέραν του ενός μήνα να παραμένει «θολός», γεγονός που δυσχεραίνει τον προγραμματισμό πτήσεων.
Σχέδια για περικοπές πτήσεων
Ο διευθύνων σύμβουλος της Air France-KLM, Μπεν Σμιθ, επιβεβαίωσε ότι ήδη εξετάζονται εναλλακτικά σενάρια αντιμετώπισης ενδεχόμενων ελλείψεων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ακόμη και η μείωση πτήσεων προς τη Νοτιοανατολική Ασία, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα ανεφοδιασμού για τις πτήσεις επιστροφής προς την Ευρώπη.
«Αν δεν υπάρχει καύσιμο, δεν μπορείς να πετάξεις», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Αντίστοιχη εικόνα αβεβαιότητας μετέφερε και ο επικεφαλής της easyJet, Κέντον Τζάρβις, επισημαίνοντας ότι οι προμηθευτές δίνουν διαβεβαιώσεις μόνο για τις επόμενες τρεις εβδομάδες, χωρίς σαφή εικόνα για το τι θα ακολουθήσει.
Ανεπάρκεια σε ορισμένες περιοχές
Σύμφωνα με traders ενέργειας, ελλείψεις jet fuel θεωρούνται πιθανές σε ορισμένες περιοχές, κυρίως λόγω της φύσης των αερομεταφορών: τα αεροσκάφη δεν μπορούν να μεταφέρουν επαρκή ποσότητα καυσίμου για την επιστροφή τους και εξαρτώνται από τον ανεφοδιασμό στον προορισμό.
Παρότι τα περισσότερα αεροδρόμια διαθέτουν αποθέματα για λίγες εβδομάδες, ο κίνδυνος εντείνεται όσο παρατείνονται οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Ο διευθύνων σύμβουλος του αεροδρομίου της Μπανγκαλόρ στην Ινδία, Χάρι Μάραρ, ανέφερε ότι υπάρχουν αποθέματα για περίπου 25 ημέρες, ωστόσο υπογράμμισε ότι οι αυξημένες τιμές αποτελούν ήδη σημαντική επιβάρυνση.
Προειδοποιήσεις για περιορισμό πτήσεων
Το Βιετνάμ έχει ήδη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμού πτήσεων, ενώ ο επικεφαλής της IATA, Γουίλι Γουόλς, προειδοποίησε ότι πρόκειται για σοβαρότερο πρόβλημα προσφοράς από προηγούμενες κρίσεις.
Παράλληλα, ο Τζάστιν Έρμπατσι, επικεφαλής του ACI World, τόνισε ότι το βασικό ζήτημα πλέον δεν είναι μόνο οι τιμές, αλλά κυρίως η διαθεσιμότητα καυσίμων.
Εκτίναξη τιμών και επιπτώσεις
Οι τιμές του jet fuel έχουν ήδη εκτιναχθεί, φτάνοντας στη βορειοδυτική Ευρώπη σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, περίπου στα 1.730 δολάρια ανά τόνο, σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.
Η άνοδος αυτή έχει επιβαρύνει σημαντικά τις αεροπορικές εταιρείες, ιδιαίτερα όσες δεν διαθέτουν στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου (hedging). Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η United Airlines, η Delta Air Lines και η American Airlines.
Η SAS έχει ήδη ανακοινώσει την ακύρωση περίπου 1.000 πτήσεων, επικαλούμενη το αυξημένο κόστος καυσίμων.
Στενά του Ορμούζ και παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις παίζουν τα Στενά του Ορμούζ, όπου οι διαταραχές έχουν περιορίσει τις εξαγωγές από χώρες όπως το Κουβέιτ, έναν από τους μεγαλύτερους προμηθευτές jet fuel παγκοσμίως.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Ευρώπη και η Αυστραλία είναι πιο ευάλωτες λόγω περιορισμένης εγχώριας διυλιστικής ικανότητας. Ειδικά η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Παράλληλα, η Κίνα και η Νότια Κορέα έχουν περιορίσει τις εξαγωγές διυλισμένων καυσίμων, επιτείνοντας την πίεση στην παγκόσμια αγορά.
Πιο ψύχραιμη στάση από τη Ryanair
Δεν συμμερίζονται, ωστόσο, όλοι οι παράγοντες του κλάδου την ίδια ανησυχία. Ο επικεφαλής της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, εμφανίστηκε πιο καθησυχαστικός, εκτιμώντας ότι δεν αναμένονται ελλείψεις στην Ευρώπη τουλάχιστον για τους επόμενους δύο μήνες.
