Σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις αεροπορικών καυσίμων τους επόμενους μήνες, με φόντο τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις πιέσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Σύμφωνα με σχέδιο που επικαλείται το Reuters, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά στη χαρτογράφηση της δυναμικότητας των διυλιστηρίων σε επίπεδο ΕΕ, με στόχο την πλήρη αξιοποίηση της υπάρχουσας παραγωγικής ικανότητας.
Παράλληλα, εξετάζονται πρόσθετα μέτρα για τη διασφάλιση της επάρκειας καυσίμων αεροπορίας, με σχετικές ανακοινώσεις να αναμένονται στις 22 Απριλίου.
Πιέσεις από γεωπολιτικές εξελίξεις
Οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούν για ενδεχόμενες ελλείψεις ακόμη και εντός των επόμενων εβδομάδων, εξαιτίας της έντασης στη Μέση Ανατολή και του κινδύνου αποκλεισμού των Στενά του Ορμούζ.
Η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγωγές καυσίμων είναι ιδιαίτερα υψηλή, καθώς περίπου το 75% των αεροπορικών καυσίμων προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, γεγονός που καθιστά την αγορά ευάλωτη σε διαταραχές.
Ήδη, οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά, με τις αεροπορικές εταιρείες να προειδοποιούν για:
- Αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων
- Πιθανές ακυρώσεις πτήσεων
- Ακόμη και καθηλώσεις αεροσκαφών σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης
Κίνδυνος ελλείψεων πριν το καλοκαίρι
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι ελλείψεις ενδέχεται να εμφανιστούν ήδη από τον Ιούνιο, εφόσον η Ευρώπη δεν καταφέρει να αντικαταστήσει τουλάχιστον το 50% των εισαγωγών που συνήθως προέρχονται από τη Μέση Ανατολή.
Αναλυτές τονίζουν ότι οι αυξημένες εισαγωγές από Αφρική και ΗΠΑ δύσκολα θα καλύψουν πλήρως το κενό, ενώ πολλά ευρωπαϊκά αεροδρόμια δεν διαθέτουν επαρκή αποθέματα.
Ήδη, ορισμένοι αερολιμένες προειδοποιούν για πιθανές ελλείψεις μέσα σε τρεις εβδομάδες, εάν συνεχιστούν οι διαταραχές στην τροφοδοσία.
Περιορισμένη παραγωγική ικανότητα
Η ευρωπαϊκή δυναμικότητα διύλισης έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς:
- Υποχωρεί η εγχώρια παραγωγή πετρελαίου
- Οι ενεργειακές πολιτικές στρέφονται προς καθαρότερες μορφές ενέργειας
Σύμφωνα με τον IEA, πολλά διυλιστήρια λειτουργούν ήδη κοντά στα όρια της μέγιστης παραγωγής τους για καύσιμα αεροπορίας, περιορίζοντας τα περιθώρια αύξησης της προσφοράς.
Την ίδια στιγμή, η αβεβαιότητα είναι τόσο έντονη ώστε οι προμηθευτές περιορίζουν τον χρονικό ορίζοντα των προβλέψεών τους σε μόλις έναν μήνα.
Ανισότητες και ανάγκη συντονισμού
Η επάρκεια καυσίμων διαφέρει σημαντικά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Η Ισπανία, με ισχυρή διυλιστηριακή βάση, λειτουργεί ως καθαρός εξαγωγέας, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο καλύπτει πάνω από το 60% των αναγκών του μέσω εισαγωγών.
Οι αεροπορικές εταιρείες ζητούν από την ΕΕ:
- Καλύτερη παρακολούθηση των αποθεμάτων
- Ενδεχόμενες κοινές προμήθειες καυσίμων
- Συντονισμένες παρεμβάσεις για την αποφυγή ελλείψεων
Παρά το γεγονός ότι τα κράτη-μέλη υποχρεούνται να διατηρούν αποθέματα πετρελαίου για 90 ημέρες, δεν υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη ειδικά για τα καύσιμα αεροσκαφών, εντείνοντας τις ανησυχίες ενόψει της θερινής τουριστικής περιόδου.
Κρίσιμη περίοδος για την ευρωπαϊκή αγορά
Το επόμενο διάστημα θεωρείται καθοριστικό για την ευρωπαϊκή αγορά αεροπορικών καυσίμων, καθώς οι αποφάσεις της ΕΕ και η εξέλιξη της γεωπολιτικής κρίσης θα καθορίσουν την επάρκεια, τις τιμές και την ομαλή λειτουργία των αερομεταφορών.
Η προοπτική ελλείψεων εν μέσω καλοκαιρινής ζήτησης δημιουργεί αυξημένη πίεση για άμεσες και συντονισμένες λύσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
