Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους φέρνει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επιχειρώντας να δώσει ουσιαστική διέξοδο σε εκατομμύρια πολίτες και επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωποι με χρέη, κατασχέσεις και περιορισμένη πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα.
Το νέο πλαίσιο, το οποίο θα ενσωματωθεί στο πολυνομοσχέδιο που αναμένεται να ψηφιστεί εντός Ιουνίου, δεν περιορίζεται μόνο στην αύξηση του ακατάσχετου ορίου τραπεζικών λογαριασμών, αλλά δημιουργεί για πρώτη φορά έναν μηχανισμό πλήρους απελευθέρωσης δεσμευμένων λογαριασμών, ενώ παράλληλα επαναφέρει έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων και διευρύνει σημαντικά τον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Σχεδόν 2 εκατομμύρια πολίτες υπό κατάσχεση
Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος. Τον Μάρτιο του 2026 οι οφειλέτες προς την εφορία ξεπερνούσαν τα 4,7 εκατομμύρια ΑΦΜ.
Από αυτούς:
- 1,685 εκατ. φορολογούμενοι είχαν ήδη υποστεί κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών.
- 2,3 εκατ. επιπλέον οφειλέτες βρίσκονταν σε καθεστώς όπου μπορούν να τους επιβληθούν αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.
- Συνολικά, σχεδόν 4 εκατομμύρια πολίτες και επιχειρήσεις βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο ή ήδη αντιμέτωποι με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Το νέο ακατάσχετο στα 1.600 ευρώ
Η πρώτη αλλαγή αφορά το ακατάσχετο όριο τραπεζικού λογαριασμού.
Το όριο αυξάνεται από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 ευρώ, προσφέροντας επιπλέον προστασία 350 ευρώ μηνιαίως.
Παράδειγμα 1
Μισθωτός με καθαρό μισθό 1.550 ευρώ και ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία.
Μέχρι σήμερα:
- Προστατεύονταν μόνο τα πρώτα 1.250 ευρώ.
- Τα επιπλέον 300 ευρώ μπορούσαν να δεσμευτούν.
Με το νέο καθεστώς:
- Ολόκληρος ο μισθός των 1.550 ευρώ παραμένει ακατάσχετος.
- Δεν πραγματοποιείται καμία παρακράτηση.
Άρση κατάσχεσης με πληρωμή του 25%
Η μεγαλύτερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα πλήρους άρσης της κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού.
Ο οφειλέτης θα μπορεί να ζητήσει την άρση της κατάσχεσης εφόσον:
- έχει εξοφλήσει το 25% της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση,
- έχει καταβάλει τους αναλογούντες τόκους και προσαυξήσεις,
- έχει ρυθμίσει και τα υπόλοιπα χρέη του.
Παράδειγμα 2
Ελεύθερος επαγγελματίας έχει χρέος 20.000 ευρώ στην εφορία και ο λογαριασμός του είναι δεσμευμένος.
Για να αρθεί η κατάσχεση θα πρέπει να έχει εξοφλήσει:
- 5.000 ευρώ (25% της βασικής οφειλής),
- μαζί με τους αντίστοιχους τόκους και προσαυξήσεις.
Μετά την έγκριση της αίτησης:
- ο λογαριασμός αποδεσμεύεται,
- μπορεί να εισπράττει κανονικά χρήματα,
- μπορεί να πραγματοποιεί πληρωμές και αναλήψεις χωρίς περιορισμούς.
Γιατί θεωρείται κρίσιμη η νέα ρύθμιση
Μέχρι σήμερα ακόμη και όσοι είχαν μπει σε ρύθμιση συνέχιζαν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ρευστότητας λόγω των κατασχέσεων.
Στην πράξη:
- επαγγελματίες αδυνατούσαν να πληρώσουν προμηθευτές,
- επιχειρήσεις δεν μπορούσαν να καλύψουν μισθοδοσίες,
- εργαζόμενοι έχαναν σημαντικό μέρος των εισοδημάτων τους.
Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η αποδέσμευση λογαριασμών θα επιτρέψει σε χιλιάδες επιχειρήσεις να επανέλθουν σε κανονική λειτουργία.
Νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων
Το δεύτερο μεγάλο μέτρο αφορά χρέη που δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης και παρέμειναν αρρύθμιστα έως το τέλος του 2023.
Η νέα ρύθμιση προβλέπει:
- έως 72 μηνιαίες δόσεις,
- ελάχιστη δόση 30 ευρώ,
- διάρκεια αποπληρωμής έως 6 χρόνια.
Παράδειγμα 3
Οφειλή 7.200 ευρώ.
Με τη ρύθμιση των 72 δόσεων:
- η μηνιαία δόση διαμορφώνεται περίπου στα 100 ευρώ,
- αντί για 300 ευρώ που θα απαιτούσε μια 24μηνη ρύθμιση.
Η διαφορά είναι καθοριστική για χιλιάδες νοικοκυριά που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις τρέχουσες υποχρεώσεις τους.
Ευκαιρία και για χρέη στον ΕΦΚΑ
Ανάλογη διαδικασία θα εφαρμοστεί και για ασφαλιστικές οφειλές προς το ΚΕΑΟ και τον ΕΦΚΑ.
Πρόκειται για μια αγορά χρεών που ξεπερνά τα 50 δισ. ευρώ, ενώ αφορά περίπου 1,5 εκατομμύριο εργοδότες, επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.
Ο εξωδικαστικός ανοίγει για περισσότερους
Το τρίτο σκέλος των παρεμβάσεων αφορά τον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Το ελάχιστο ύψος οφειλών για ένταξη μειώνεται:
- από 10.000 ευρώ
- σε 5.000 ευρώ.
Έτσι αποκτούν πρόσβαση χιλιάδες μικροοφειλέτες που μέχρι σήμερα αποκλείονταν.
Παράλληλα, διευρύνονται οι δυνατότητες προστασίας της κύριας κατοικίας και αναδιάρθρωσης χρεών προς Δημόσιο, τράπεζες και servicers μέσω μακροχρόνιων ρυθμίσεων που μπορούν να φτάσουν έως και τις 240 ή 420 δόσεις, ανάλογα με την κατηγορία της οφειλής.
Τι αλλάζει από τον Ιούλιο
Με την ψήφιση του νομοσχεδίου διαμορφώνεται ένα εντελώς νέο περιβάλλον για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.
Για πρώτη φορά ένας οφειλέτης θα μπορεί:
- να προστατεύει περισσότερα χρήματα στον λογαριασμό του,
- να άρει κατασχέσεις χωρίς να εξοφλήσει το σύνολο της οφειλής,
- να ρυθμίζει χρέη σε βάθος εξαετίας,
- να αποκτά πρόσβαση σε ευρύτερες λύσεις μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι τα μέτρα μπορούν να λειτουργήσουν ως πραγματική «δεύτερη ευκαιρία» για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που σήμερα παραμένουν εγκλωβισμένοι σε ένα καθεστώς χρεών και κατασχέσεων, χωρίς ουσιαστική δυνατότητα επανεκκίνησης της οικονομικής τους δραστηριότητας.
