Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προέτρεψε την Ευρωπαϊκή Ένωση να ανανεώσει το δημοσιονομικό της πλαίσιο εν μέσω υψηλού χρέους και αυξανόμενων επιτοκίων, λέγοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι κρίσιμες για να αποφευχθούν κρίσεις χρέους που «θα μπορούσαν να θέσουν την ίδια την ΕΕ σε κίνδυνο».
“Εν μέσω εξαιρετικής οικονομικής αβεβαιότητας και δημοσιονομικών προκλήσεων στο μέλλον, η μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ δεν μπορεί να περιμένει”, προειδοποιούν ο Διευθυντής του τμήματος δημοσιονομικών υποθέσεων Βίτορ Γκασπάρ του ΔΝΤ, μαζί με τον ομόλογό του ευρωπαϊκού τμήματος Άλφρεντ Κάμερ και την επικεφαλής στρατηγικής Τσέιλα Παζάρμπασιογλου.
Μεταξύ των τριών βασικών συστάσεων του ΔΝΤ είναι η δημιουργία της λεγόμενης δημοσιονομικής ικανότητας της ΕΕ, η οποία θα χρηματοδοτηθεί μέσω κοινής έκδοσης χρέους, η οποία θα μπορούσε να βοηθήσει τα μέλη της ευρωζώνης να διαχειριστούν καλύτερα την οικονομική ύφεση και να παράσχουν δημόσια αγαθά.
Αυτή η ιδέα είναι παρόμοια με το ταμείο ανάκαμψης από την πανδημία ύψους 800 δισεκατομμυρίων ευρώ (797 δισεκατομμύρια δολάρια) της ΕΕ που δημιουργήθηκε το 2020 με μια δέσμευση ορόσημο να δανειστεί τα χρήματα ως μπλοκ και όχι μεμονωμένα ως χώρες μέλη. Η εκδοχή του ΔΝΤ θα περιλαμβάνει ένα ταμείο επενδύσεων για το κλίμα που θα βοηθήσει τις χώρες να μειώσουν τις εκπομπές άνθρακα και να τερματίσουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Το ΔΝΤ πρότεινε το νέο ταμείο ως μέρος μιας ευρύτερης αναθεώρησης του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, του βασικού πλαισίου για τη δημοσιονομική πολιτική της ΕΕ, το οποίο αναμένεται να συζητήσουν οι υπουργοί Οικονομικών του μπλοκ αυτή την εβδομάδα.
Απαιτεί από τα 27 κράτη μέλη να επιδιώξουν δημοσιονομικά ελλείμματα κάτω από το 3% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος και εθνικά χρέη κάτω του 60%, στόχους που θα παραμείνουν σε ισχύ βάσει της πρότασης του ΔΝΤ.
Λίγα μέλη πληρούν επί του παρόντος αυτά τα κριτήρια, μετά το δίδυμο σοκ της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία. Η ΕΕ ανέστειλε τους κανόνες το 2020 και παρέτεινε την παρέκκλιση έως το τέλος του επόμενου έτους.
Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει «ένα παράθυρο ευκαιρίας» για την ανάληψη μεταρρυθμίσεων, το οποίο «δεν πρέπει να πάει χαμένο», έγραψαν οι διευθυντές των υπηρεσιών του ΔΝΤ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο εκτελεστικός βραχίονας του μπλοκ, πρόκειται να παρουσιάσει τις δικές της ιδέες για μια δημοσιονομική αναθεώρηση τις επόμενες εβδομάδες. Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών είναι διχασμένες σχετικά με το πόσο φιλόδοξο θα πρέπει να είναι, με ορισμένες να ευνοούν μέτρα για την κάλυψη των επενδυτικών αναγκών, ενώ άλλες επικεντρώνονται στη δημοσιονομική σταθερότητα.
Άλλα στοιχεία της πρότασης του ΔΝΤ περιλαμβάνουν:
Τα κράτη μέλη θα αναπτύξουν τα δικά τους μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά σχέδια, τα οποία θα αξιολογηθούν από ένα νέο, ανεξάρτητο Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο. Οι χώρες της ΕΕ θα καθορίσουν επίσης πολυετή ετήσια ανώτατα όρια δαπανών.
Τα κράτη μέλη με εύθραυστα οικονομικά θα πρέπει να έχουν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό ή πλεόνασμα για τρία έως πέντε χρόνια, ενώ εκείνα με μικρότερο χρέος θα έχουν μεγαλύτερη ευελιξία — ενθαρρύνοντας τις κυβερνήσεις να δημιουργήσουν αποθέματα ασφαλείας σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας.
