Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι όρισε τον Κέβιν Γουόρς ως διάδοχο του Τζερόμ Πάουελ στη θέση του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve), τερματίζοντας μια πεντάμηνη πορεία γεμάτη πρωτοφανείς αναταράξεις γύρω από την κεντρική τράπεζα.
Η απόφαση ολοκληρώνει μια διαδικασία που επισήμως ξεκίνησε το περασμένο καλοκαίρι, αλλά στην πραγματικότητα είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα, καθώς ο Τραμπ εξαπέλυε καταιγισμό επικρίσεων κατά της Fed υπό την ηγεσία του Πάουελ σχεδόν από τη στιγμή που εκείνος ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2018.
«Γνωρίζω τον Κέβιν εδώ και πολύ καιρό και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι θα μείνει στην ιστορία ως ένας από τους ΜΕΓΑΛΟΥΣ προέδρους της Fed — ίσως ο καλύτερος», δήλωσε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social, ανακοινώνοντας την επιλογή.
Η επιλογή του 55χρονου Γουόρς δεν αναμένεται να προκαλέσει έντονες αναταράξεις στις αγορές, λόγω της προηγούμενης εμπειρίας του στη Fed και της εκτίμησης της Wall Street ότι δεν θα εκτελεί πάντα τις επιθυμίες του Τραμπ.
«Έχει τον σεβασμό και την αξιοπιστία των χρηματοπιστωτικών αγορών», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μπάνσεν, επικεφαλής επενδύσεων του Bahnsen Group, στην εκπομπή “Squawk Box” του CNBC.
«Δεν υπήρχε κανένα πρόσωπο που θα έπαιρνε αυτή τη θέση και δεν θα προχωρούσε σε μειώσεις επιτοκίων βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, πιστεύω ότι μακροπρόθεσμα θα αποτελέσει μια αξιόπιστη επιλογή», πρόσθεσε.
Από την επικύρωση του Πάουελ το 2018, κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, ο πρόεδρος πίεζε επίμονα τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να μειώσουν επιθετικά τα επιτόκια. Ακόμη και μετά από τρεις διαδοχικές μειώσεις στο δεύτερο μισό του 2025, ο Τραμπ συνέχισε τις επιθέσεις, ζητώντας χαμηλότερα επιτόκια και επικρίνοντας τον Πάουελ για υπερβάσεις κόστους στην εκτεταμένη ανακαίνιση των κεντρικών γραφείων της Fed στην Ουάσιγκτον.
Από την πλευρά του, ο Γουόρς σε συνέντευξή του στο CNBC το περασμένο καλοκαίρι είχε ζητήσει «αλλαγή καθεστώτος» στη Fed.
«Το έλλειμμα αξιοπιστίας βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, στους σημερινούς επικεφαλής της Fed», είχε δηλώσει στη συνέντευξη του Ιουλίου — μια θέση που ενδέχεται να τον φέρει σε συγκρουσιακό ρόλο σε έναν θεσμό όπου η συναίνεση είναι καθοριστικής σημασίας για την εφαρμογή της πολιτικής.
Η απόφαση του Τραμπ να προτείνει τον Γουόρς έρχεται σε μία από τις πιο επισφαλείς στιγμές για την αμερικανική κεντρική τράπεζα εδώ και δεκαετίες: ο πληθωρισμός δεν έχει ακόμη τιθασευτεί πλήρως, ο κρατικός δανεισμός αυξάνεται και η Fed δέχεται ασυνήθιστα άμεσες πολιτικές πιέσεις σχετικά με τη νομισματική πολιτική.
Πρόσφατα, το Υπουργείο Δικαιοσύνης εξέδωσε κλήτευση προς τον Πάουελ για το έργο κατασκευής των κτιρίων. Σε μια ασυνήθιστα αιχμηρή απάντηση, ο Πάουελ υποστήριξε ότι η κίνηση αυτή ήταν «πρόσχημα» με σκοπό να εξαναγκαστεί η Fed να ακολουθήσει τις εντολές του Τραμπ και να χαλαρώσει περαιτέρω τη νομισματική πολιτική.
Υπό αυτό το πρίσμα, η υποψηφιότητα έρχεται τη στιγμή που τα ερωτήματα γύρω από την ανεξαρτησία της Fed —θεμέλιο της αξιοπιστίας μιας κεντρικής τράπεζας— έχουν περάσει από το επίπεδο της ακαδημαϊκής συζήτησης σε πραγματική ανησυχία. Ο Τραμπ και άλλα στελέχη της κυβέρνησης έχουν προτείνει ιδέες που κυμαίνονται από αυστηρότερη εποπτεία του Λευκού Οίκου έως αλλαγές στον τρόπο καθορισμού των επιτοκίων, ακόμη και την υποχρέωση του προέδρου της Fed να διαβουλεύεται με τον πρόεδρο των ΗΠΑ για τις αποφάσεις επιτοκίων.
Η υποψηφιότητα αυτή έβαλε τέλος σε μια έντονα ανταγωνιστική διαδικασία που κάποια στιγμή περιλάμβανε 11 υποψηφίους. Ανάμεσά τους ήταν πρώην και νυν αξιωματούχοι της Fed, διακεκριμένοι οικονομολόγοι και στελέχη της Wall Street, σε μια διαδικασία συνεντεύξεων υπό την καθοδήγηση του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ. Τελικά, ο αριθμός περιορίστηκε σε πέντε και στη συνέχεια σε τέσσερις, με τον Τραμπ να αφήνει να εννοηθεί στο CNBC την περασμένη εβδομάδα ότι είχε ήδη καταλήξει στην επιλογή του.
Από εδώ και πέρα, ο υποψήφιος αντιμετωπίζει μια δύσκολη πορεία.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Τίλις έχει δηλώσει ότι θα μπλοκάρει κάθε υποψηφιότητα για τη Fed έως ότου ολοκληρωθεί η έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Ωστόσο, τα ζητήματα δεν είναι μόνο πολιτικά.
Παρότι ο Τραμπ επιμένει ότι ο πληθωρισμός έχει νικηθεί, παραμένει σημαντικά υψηλότερος από τον στόχο του 2% της Fed. Ταυτόχρονα, η αγορά εργασίας έχει επιβραδυνθεί, με την οικονομία να βρίσκεται σε ένα περιβάλλον «ούτε απολύσεων ούτε προσλήψεων», γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για τη νομισματική πολιτική.
Σε κάθε περίπτωση, οι αγορές δεν αναμένουν έντονες κινήσεις από τον νέο πρόεδρο: οι επενδυτές προεξοφλούν το πολύ δύο ακόμη μειώσεις επιτοκίων μέσα στο έτος, προτού το βασικό επιτόκιο των ομοσπονδιακών κεφαλαίων διαμορφωθεί γύρω στο 3%, επίπεδο που οι αξιωματούχοι έχουν υποδείξει ως το μακροπρόθεσμο «ουδέτερο» επιτόκιο, το οποίο ούτε ενισχύει ούτε επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη.
Τέλος, παραμένει το ερώτημα για το τι θα συμβεί με τον Πάουελ.
Αν και ιστορικά οι πρόεδροι της Fed παραιτούνταν από το Διοικητικό Συμβούλιο μετά την απομάκρυνσή τους από την προεδρία, αυτή τη φορά ενδέχεται να μην ισχύσει το ίδιο. Ο Πάουελ έχει ακόμη δύο χρόνια στη θητεία του ως διοικητής και θα μπορούσε να επιλέξει να παραμείνει ως ανάχωμα στις προσπάθειες του Τραμπ να υπονομεύσει την ανεξαρτησία της Fed. Το Ανώτατο Δικαστήριο εξετάζει ήδη την κίνηση του Τραμπ να απομακρύνει τη διοικήτρια Λίζα Κουκ — μια υπόθεση που ενδέχεται τελικά να καθορίσει ποιες εξουσίες διαθέτει ένας πρόεδρος των ΗΠΑ επί των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed.
