Παρά την υποχώρηση του αριθμού των συγχωνεύσεων και εξαγορών (Σ&Ε) στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη το πρώτο τρίμηνο του 2025, η συνολική αξία τους σημείωσε άνοδο 113% σε ετήσια βάση (ΥοΥ). H πρόσφατη ανάλυση της EY-Parthenon, CEE M&A Barometer, καταγράφει μια σαφή μετατόπιση των επενδυτών στην περιοχή προς λιγότερες, αλλά πιο στοχευμένες και υψηλότερης αξίας συμφωνίες, δίνοντας έμφαση σε στρατηγικούς τομείς και αγορές με μακροπρόθεσμες προοπτικές, σταθερότητα και ανθεκτικότητα.
Η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη περνά σε νέα φάση επενδυτικής ωρίμανσης
Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής μεταβλητότητας και μακροοικονομικής αστάθειας, και με την αβεβαιότητα να γίνεται το νέο status quo, το πρώτο τρίμηνο του 2025 σημειώθηκαν συνολικά 209 συμφωνίες, αξίας 16,8 δισ. δολαρίων. Παρόλο που ο αριθμός των deals μειώθηκε κατά 36% σε τριμηνιαία και 37% σε ετήσια βάση, η επενδυτική δυναμική περνά σε μια φάση ωριμότητας και στρατηγικής στόχευσης. Όπως παρουσιάζει η ανάλυση:
- Οι συμφωνίες αξίας από 100 εκατ. έως 5 δισ. δολάρια τριπλασιάστηκαν σε μερίδιο (33,3% από 14,4% πέρυσι)
- Τα μικρότερα deals (έως 5 εκατ. δολάρια) υποχώρησαν στο 52,4% από 75,6%
- Πραγματοποιήθηκαν πέντε mega-deals άνω του ενός δισ. δολαρίων, έναντι μόλις μίας τέτοιας συμφωνίας το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024
Το επενδυτικό ενδιαφέρον στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη δεν διαχέεται πια οριζόντια, αλλά συγκεντρώνεται σε επιλεγμένους τομείς με στρατηγικό βάθος και μετρήσιμο αντίκτυπο. Ο τεχνολογικός κλάδος εξακολουθεί να συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο όγκο συμφωνιών, ωστόσο η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη και πολυεστιακή. Η ενέργεια, τα καταναλωτικά προϊόντα και οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας ανεβαίνουν στην ατζέντα, καθώς οι επενδυτές αναζητούν αποδόσεις με θεσμική συνέπεια και σταθερή δυναμική. Σύμφωνα με την έρευνα, η Πολωνία προηγείται σε όγκο συμφωνιών, ενώ η Τσεχία καταγράφει τη μεγαλύτερη αξία, αναδεικνύοντας τη σημασία ώριμων οικοσυστημάτων και αγορών που μπορούν να φιλοξενήσουν πολύπλοκες, κεφαλαιακά απαιτητικές συμφωνίες.
Την ίδια στιγμή, η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και η γεωπολιτική στροφή προς την αμυντική επάρκεια αλλάζουν ριζικά τη στρατηγική επενδυτική προσέγγιση πίσω από τις Σ&Ε στην περιοχή. Το προηγούμενο μοντέλο των «πολλών μικρών κινήσεων» υποχωρεί, και τη θέση του παίρνει μια πιο προσανατολισμένη επενδυτική στρατηγική, με έμφαση στις συνέργειες, την τεχνολογική ενδυνάμωση, την παραγωγική αυτάρκεια και την ανθεκτικότητα των αλυσίδων αξίας – χαρακτηριστικά που απαιτούν λιγότερες, αλλά πιο ουσιαστικές συμφωνίες.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Αν και το πρώτο τρίμηνο του 2025 έκλεισε με 13 συμφωνίες Σ&Ε για την Ελλάδα – αριθμός μειωμένος κατά 43% σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο – η συνολική αξία των συναλλαγών ξεπέρασε τα 3 δισ. δολάρια, παρουσιάζοντας αύξηση 844% σε ετήσια βάση.
Πάνω από το 51% των συμφωνιών αφορούσε εγχώριες συναλλαγές, με την παρουσία στρατηγικών επενδυτών και private equities να κυριαρχεί. Η ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας στην αγορά Σ&Ε της περιοχής δεν οφείλεται μόνο στη γεωπολιτική της τοποθέτηση ή στη σχετική μακροοικονομική σταθερότητα, αλλά – κυρίως – στη δομική ωρίμανση και αναβάθμιση της επενδυτικής της βάσης.
Μάλιστα, από τις δέκα μεγαλύτερες συμφωνίες στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη για το πρώτο τρίμηνο, τρεις αφορούσαν ελληνικές εταιρείες, σε κλάδους όπως η υγεία, οι υποδομές και οι ασφαλιστικές υπηρεσίες – τομείς που από κοινού αντιπροσωπεύουν το 86% της συνολικής αξίας των deals στη χώρα. Παράλληλα, η αυξημένη κινητικότητα σε λιανεμπόριο και καταναλωτικά προϊόντα αποτυπώνει ένα διαφοροποιημένο, πολυδιάστατο επενδυτικό προφίλ.
Το μέλλον των Σ&Ε στην περιοχή
Παρά τη θετική εκκίνηση της αγοράς συγχωνεύσεων και εξαγορών στο πρώτο τρίμηνο του έτους, το διεθνές σκηνικό εξακολουθεί να παραμένει ρευστό, το ίδιο και οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές. Η εντεινόμενη γεωπολιτική αστάθεια, ο αυξανόμενος γεωοικονομικός ανταγωνισμός, οι εμπορικές τριβές και η αβεβαιότητα γύρω από πιθανά νέα δασμολογικά μέτρα, δημιουργούν ένα περιβάλλον που επιβαρύνει το επενδυτικό κλίμα και δυσχεραίνει την αποτίμηση επιχειρήσεων, ιδίως όταν πρόκειται για διασυνοριακές συναλλαγές.
Καθώς οι παγκόσμιες αγορές αναζητούν νέα σταθερά σημεία αναφοράς, η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη αναδεικνύεται σε κόμβο στρατηγικών επενδυτικών πρωτοβουλιών. Η στροφή από την παγκοσμιοποίηση προς πιο επιλεκτικές, περιφερειακές συνεργασίες (friendshoring), ενισχύει τη δυναμική της περιοχής, ειδικά σε τομείς που σχετίζονται με τη βιομηχανική αναβάθμιση και την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας, ο Τάσος Ιωσηφίδης, Εταίρος της EY Ελλάδος και Επικεφαλής της EY-Parthenon στην Ελλάδα, δήλωσε: «Αυτό που βλέπουμε να διαμορφώνεται δεν είναι απλώς μια αλλαγή στον όγκο ή στην αξία των συμφωνιών. Πρόκειται για μια πιο βαθιά, ποιοτική αναδιάταξη του τοπίου συγχωνεύσεων και εξαγορών στην περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Οι επενδυτές αναζητούν συνέργειες με γεωοικονομικό βάθος, τεχνολογική κατεύθυνση και μακροπρόθεσμο αντίκτυπο. Η Ελλάδα, μέσα σε αυτό το τοπίο, αρχίζει να λειτουργεί ως σημαντικός κόμβος που έχει τη δυνατότητα να συγκεντρώσει και να υποστηρίξει επενδύσεις με περιφερειακή σημασία».
