Η παγκόσμια μάχη επιδοτήσεων μεταξύ μεγάλων οικονομιών οδηγεί ολοένα και περισσότερες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να ζητούν ισχυρότερη κρατική στήριξη, προκειμένου να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα. Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ των Financial Times, η πίεση προς τις Βρυξέλλες και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αυξάνεται, καθώς η ευρωπαϊκή βιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλό ενεργειακό κόστος, ακριβούς περιβαλλοντικούς κανόνες και εντεινόμενο γεωπολιτικό ανταγωνισμό.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο επικεφαλής της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, δήλωσε στους Financial Times ότι η «στοχευμένη στήριξη» αποτελεί «ένα θετικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να μπορέσουν να αντέξουν τόσο το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας όσο και τις επιβαρύνσεις από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων.
Η παρέμβαση Μυτιληναίου έρχεται σε μια περίοδο όπου μεγάλες βιομηχανίες της Ευρώπης προειδοποιούν ότι κινδυνεύουν να χάσουν έδαφος απέναντι σε ανταγωνιστές που λειτουργούν σε περιβάλλον γενναίων κρατικών ενισχύσεων και χαμηλότερου ενεργειακού κόστους.
Πολιτικοί σε χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία πιέζουν ήδη για πιο ευέλικτους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, υποστηρίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα του παγκόσμιου οικονομικού ανταγωνισμού.
Η «γραμμή Ντράγκι» για κρατικές επενδύσεις
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, ο οποίος έχει εισηγηθεί επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, κυρίως μέσω δημόσιας χρηματοδότησης, για να προστατευθεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία από τον ανταγωνισμό των heavily subsidised κινεζικών ομίλων.
Το επιχείρημα που κερδίζει έδαφος στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι ότι χωρίς κρατική παρέμβαση, πολλές στρατηγικές βιομηχανίες της Ευρώπης κινδυνεύουν να αποδυναμωθούν, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η ενέργεια, τα μέταλλα, οι μπαταρίες, οι καθαρές τεχνολογίες και η βαριά βιομηχανία.
Οι φόβοι για «κρατικό καπιταλισμό»
Ωστόσο, η αλλαγή κατεύθυνσης προκαλεί και έντονες αντιδράσεις. Σύμφωνα με το δημοσίευμα των Financial Times, αρκετοί ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι στην προσπάθεια απεξάρτησης από την Κίνα, η Ευρώπη κινδυνεύει να υιοθετήσει ένα μοντέλο έντονου κρατικού παρεμβατισμού που θα θυμίζει περισσότερο το Πεκίνο παρά την παραδοσιακή ευρωπαϊκή οικονομική φιλοσοφία.
Ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει στις Βρυξέλλες για τον αυξανόμενο ρόλο της Γερμανία υπό τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και για την τεράστια δημοσιονομική ισχύ που διαθέτει το Βερολίνο ώστε να χρηματοδοτεί γενναία πακέτα στήριξης προς τη βιομηχανία του.
Όπως σχολιάζει ανώτερος ευρωπαίος διπλωμάτης στους Financial Times, «αν η Γερμανία επιδοτεί έναν σταθμό παραγωγής ενέργειας αντί να διορθώσει την ενεργειακή της αγορά, αυτό έχει συνέπειες». Η ίδια πηγή αφήνει να εννοηθεί ότι ελάχιστοι ευρωπαίοι ηγέτες είναι διατεθειμένοι να συγκρουστούν ανοιχτά με το Βερολίνο για το ζήτημα.
Το debate για το μέλλον των κρατικών ενισχύσεων στην Ευρώπη αναμένεται να ενταθεί το επόμενο διάστημα, καθώς η ΕΕ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας της βιομηχανικής της βάσης και στον κίνδυνο κατακερματισμού της ενιαίας αγοράς.
