Η ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα περίοδο έντονης κινητικότητας, καθώς οι ισχυρές κεφαλαιακές θέσεις, η υψηλή κερδοφορία των τελευταίων ετών και η ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας ωθούν ολοένα και περισσότερες διοικήσεις να εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο συγχωνεύσεων και εξαγορών.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τις τοποθετήσεις κορυφαίων στελεχών της Goldman Sachs, τα οποία διαβλέπουν ότι η συζήτηση γύρω από την ενοποίηση του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος εισέρχεται σε μια νέα φάση, παρά τα σημαντικά πολιτικά και κανονιστικά εμπόδια που εξακολουθούν να υφίστανται.
Ο Dirk Lievens, συμπρόεδρος της ομάδας κάλυψης χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Goldman Sachs για την Ευρώπη και ένας από τους πλέον έμπειρους τραπεζίτες στον χώρο των συναλλαγών του κλάδου, εκτιμά ότι το βασικό ερώτημα που απασχολεί σήμερα τα διοικητικά συμβούλια είναι πώς θα αξιοποιήσουν το πλεονάζον κεφάλαιο που δημιουργούν.
«Τα τελευταία δύο χρόνια ήταν εξαιρετικά από πλευράς κερδοφορίας για τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Το ερώτημα πλέον είναι πώς θα χρησιμοποιηθεί αυτό το κεφάλαιο με τον πιο παραγωγικό τρόπο», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Από τα buybacks στις εξαγορές
Η Goldman Sachs θεωρεί ότι οι αυξανόμενες αποτιμήσεις αλλάζουν σταδιακά τη στρατηγική των τραπεζών.
Τα προηγούμενα χρόνια, πολλές διοικήσεις επέλεγαν να επιστρέφουν κεφάλαια στους μετόχους μέσω επαναγορών ιδίων μετοχών, καθώς οι αποτιμήσεις παρέμεναν χαμηλές.
Σήμερα όμως η εικόνα έχει αλλάξει.
Όταν μια τράπεζα διαπραγματεύεται στις 5 ή 6 φορές τα κέρδη της, τα buybacks αποτελούν συχνά την πιο αποδοτική επιλογή. Όταν όμως οι αποτιμήσεις προσεγγίζουν ή ξεπερνούν τις 10 φορές τα κέρδη, οι εξαγορές αρχίζουν να γίνονται πιο ελκυστικές, υποστηρίζει ο Lievens.
Η παρατήρηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές ευρωπαϊκές τράπεζες εμφανίζουν ιστορικά υψηλή κερδοφορία και ισχυρούς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας.
Η Ιταλία στο επίκεντρο της νέας τραπεζικής αναδιάταξης
Το τελευταίο διάστημα η Ιταλία έχει εξελιχθεί στο βασικό πεδίο εξελίξεων για τον τραπεζικό κλάδο.
Η προσπάθεια συγκέντρωσης δυνάμεων μεταξύ των μεγάλων ιταλικών τραπεζών έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τα σενάρια δημιουργίας ισχυρότερων πανευρωπαϊκών τραπεζικών σχημάτων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η μάχη γύρω από τη Banca Monte dei Paschi di Siena, όπου οι εξελίξεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε έναν νέο πόλεμο προσφορών μεταξύ ισχυρών τραπεζικών ομίλων.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει αποκτήσει και η υπόθεση της UniCredit και της Commerzbank, η οποία εξελίσσεται σε ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι διασυνοριακές τραπεζικές συγχωνεύσεις στην Ευρώπη.
Η μάχη UniCredit – Commerzbank
Η UniCredit επιχείρησε να προχωρήσει σε εξαγορά της Commerzbank, με την προσφορά να αποτιμά τη γερμανική τράπεζα περίπου στα 37 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, η διοίκηση της Commerzbank απέρριψε την πρόταση ως ανεπαρκή, καλώντας τους μετόχους να μην την αποδεχθούν.
Παράλληλα, η γερμανική τράπεζα έχει προσλάβει την Goldman Sachs ως σύμβουλο άμυνας απέναντι στην προσέγγιση της UniCredit.
Παρά το γεγονός ότι η Commerzbank δηλώνει ανοικτή σε διαπραγματεύσεις υπό προϋποθέσεις, η υπόθεση σκοντάφτει και στις πολιτικές αντιδράσεις που εξακολουθούν να εκφράζονται στη Γερμανία απέναντι σε μια πιθανή απώλεια ελέγχου ενός από τους σημαντικότερους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της χώρας.
Τα εθνικά συμφέροντα παραμένουν το μεγάλο εμπόδιο
Παρά τη βελτίωση του κλίματος στις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη, οι τραπεζικές συγχωνεύσεις εξακολουθούν να συναντούν ισχυρές αντιστάσεις.
Ο Lievens αναγνωρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζονται περισσότερο θετικές απέναντι στην ιδέα της τραπεζικής ενοποίησης.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, η πραγματικότητα στα κράτη-μέλη παραμένει διαφορετική.
«Βλέπουμε έναν ευνοϊκό άνεμο από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αλλά σε εθνικό επίπεδο η εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη», σημειώνει.
Οι κυβερνήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις μεγάλες τράπεζες ως στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία, γεγονός που καθιστά δύσκολη την πραγματοποίηση διασυνοριακών συναλλαγών.
Η πρόταση για κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο εξαγορών
Η Goldman Sachs θεωρεί ότι ένα από τα πιο πρακτικά βήματα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής τραπεζικής ενοποίησης δεν αφορά απαραίτητα την πολυσυζητημένη κοινή ασφάλιση καταθέσεων, αλλά την εναρμόνιση των κανόνων εξαγορών και συγχωνεύσεων.
Σήμερα κάθε χώρα εφαρμόζει διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο για τις δημόσιες προτάσεις, τις εξαγορές και τις διαδικασίες εταιρικού ελέγχου.
Αυτό δημιουργεί σημαντικές δυσκολίες για τους ενδιαφερόμενους επενδυτές και συχνά καθιστά τις συναλλαγές πιο χρονοβόρες, πιο δαπανηρές και περισσότερο αβέβαιες.
«Η εναρμόνιση των ευρωπαϊκών κωδίκων εξαγοράς θα έπρεπε να αποτελεί προτεραιότητα. Σήμερα υπάρχουν σημαντικές διαφορές που εμποδίζουν την ενοποίηση και περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης», υπογραμμίζει ο Lievens.
Νέος κύκλος συγκέντρωσης στον τραπεζικό χάρτη
Το βασικό μήνυμα που εκπέμπει η Goldman Sachs είναι ότι οι προϋποθέσεις για ένα νέο κύμα τραπεζικών συγχωνεύσεων στην Ευρώπη έχουν πλέον διαμορφωθεί.
Η ισχυρή κερδοφορία, η δημιουργία πλεονάζοντος κεφαλαίου, οι υψηλότερες αποτιμήσεις και η ανάγκη δημιουργίας μεγαλύτερων και πιο ανταγωνιστικών τραπεζικών σχημάτων λειτουργούν ως καταλύτες για νέες συμφωνίες.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι εάν θα υπάρξουν νέες τραπεζικές εξαγορές στην Ευρώπη, αλλά πόσο γρήγορα οι πολιτικές και κανονιστικές αντιστάσεις θα επιτρέψουν την πραγματοποίησή τους.
Για την ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά, η επόμενη διετία ενδέχεται να αποτελέσει μία από τις πιο καθοριστικές περιόδους αναδιάρθρωσης από την εποχή της χρηματοπιστωτικής κρίσης.
