Έναν νέο τρόπο ενίσχυσης της κεφαλαιακής τους επάρκειας και χρηματοδότησης της οικονομίας αξιοποιούν ολοένα περισσότερο οι ευρωπαϊκές και ελληνικές τράπεζες, μεταφέροντας μέρος του πιστωτικού κινδύνου των δανείων τους σε επενδυτικά κεφάλαια, χωρίς να χρειάζεται να τα πουλήσουν. Οι λεγόμενες συνθετικές μεταφορές κινδύνου (Synthetic Risk Transfers – SRTs) εξελίσσονται σε βασικό εργαλείο διαχείρισης των τραπεζικών ισολογισμών, με την Τράπεζα Πειραιώς, τη Eurobank και την Alpha Bank να καταγράφουν ήδη σημαντικά κεφαλαιακά οφέλη.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), τα δάνεια των τραπεζών της Ευρωζώνης που καλύπτονται μέσω συναλλαγών SRT έχουν φτάσει περίπου τα 630 δισ. ευρώ, ενώ οι επενδυτές έχουν δεσμεύσει κεφάλαια ύψους 120 δισ. ευρώ για την κάλυψη ενδεχόμενων πιστωτικών ζημιών.

Η τάση αυτή αποτυπώνει τη στροφή των τραπεζών από τις παραδοσιακές πωλήσεις δανειακών χαρτοφυλακίων σε συναλλαγές που επιτρέπουν τη μεταφορά του κινδύνου σε εξειδικευμένα επενδυτικά κεφάλαια, διατηρώντας παράλληλα τα δάνεια στους ισολογισμούς τους.

Πώς λειτουργούν τα SRTs και γιατί συμφέρουν τις τράπεζες

Σε αντίθεση με τις κλασικές τιτλοποιήσεις, στις οποίες τα δάνεια μεταβιβάζονται σε άλλους φορείς, οι συναλλαγές SRT επιτρέπουν στις τράπεζες να διατηρούν τα δάνεια στο ενεργητικό τους και να μεταφέρουν μόνο ένα μέρος του κινδύνου μη αποπληρωμής.

Η διαδικασία πραγματοποιείται συνήθως μέσω της έκδοσης ειδικών πιστωτικών τίτλων, οι οποίοι συνδέονται με συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια δανείων και διαφοροποιούνται ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου.

Οι τράπεζες διακρατούν συνήθως τα τμήματα υψηλότερης πιστοληπτικής ποιότητας, ενώ επενδυτικά κεφάλαια και διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων αναλαμβάνουν την προστασία έναντι ζημιών σε άλλα τμήματα του χαρτοφυλακίου.

Με αυτόν τον τρόπο, ο πιστωτικός κίνδυνος που παραμένει στην τράπεζα μπορεί να μειωθεί έως και κατά 70%-80%, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ, επιτρέποντας αντίστοιχη μείωση των κεφαλαιακών απαιτήσεων που συνδέονται με τα συγκεκριμένα ανοίγματα.

Το όφελος είναι διπλό: οι τράπεζες περιορίζουν τα κεφάλαια που χρειάζεται να δεσμεύουν για την κάλυψη κινδύνων και αποκτούν μεγαλύτερη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Παράλληλα, διατηρούν τα δάνεια στους ισολογισμούς τους και συνεχίζουν να εισπράττουν τους τόκους, ενισχύοντας τις προοπτικές κερδοφορίας τους.

Στα 630 δισ. ευρώ η ευρωπαϊκή αγορά – Διπλασιάστηκαν τα κεφαλαιακά οφέλη

Η χρήση των SRTs έχει επεκταθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, αποτελώντας πλέον κυρίαρχη μορφή τιτλοποιήσεων στην ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά.

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, περίπου 630 δισ. ευρώ τραπεζικών δανείων καλύπτονται μέσω τέτοιων συναλλαγών, με τους επενδυτές να έχουν δεσμεύσει περίπου 120 δισ. ευρώ για την ανάληψη πιστωτικού κινδύνου.

Η εκτιμώμενη κεφαλαιακή ελάφρυνση για το σύνολο των τραπεζών της Ευρωζώνης έχει υπερδιπλασιαστεί την τελευταία πενταετία, φτάνοντας τις 40 μονάδες βάσης, δηλαδή 0,4 ποσοστιαίες μονάδες.

Για τις τράπεζες που έχουν πραγματοποιήσει συναλλαγές SRT, το αντίστοιχο όφελος ανέρχεται στις 49 μονάδες βάσης.

Το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών αφορά χαρτοφυλάκια δανείων προς μεγάλες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αν και το τελευταίο διάστημα αυξάνεται η χρήση τους και στη λιανική τραπεζική.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και δημόσιοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί, όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, οι οποίοι παρέχουν εγγυήσεις για περίπου το 10% της αγοράς SRTs, συμβάλλοντας στη μείωση του κόστους των συναλλαγών.

Πειραιώς, Eurobank και Alpha Bank: Τα κεφαλαιακά οφέλη

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αξιοποίηση των συνθετικών μεταφορών κινδύνου από τις ελληνικές τράπεζες.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της S&P, με βάση τα στοιχεία ισολογισμών του Ιουνίου 2026, οι συναλλαγές SRT έχουν προσφέρει ουσιαστική ενίσχυση στους βασικούς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας.

Η Τράπεζα Πειραιώς εμφανίζει το μεγαλύτερο εκτιμώμενο όφελος, με ενίσχυση του δείκτη CET1 κατά 1 ποσοστιαία μονάδα. Ακολουθούν η Eurobank με 0,7 ποσοστιαίες μονάδες και η Alpha Bank με 0,6 ποσοστιαίες μονάδες.

Η Πειραιώς καταγράφει επίσης ένα από τα υψηλότερα ποσοστά κάλυψης πιστωτικού κινδύνου από επιχειρηματικά δάνεια μεταξύ των ευρωπαϊκών τραπεζών που εξέτασε η S&P, με το σχετικό ποσοστό να ξεπερνά το 25%.

Για τη Eurobank και την Alpha Bank, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι χαμηλότερα, παραμένουν όμως διψήφια.

Πειραιώς: Συναλλαγή 550 εκατ. ευρώ και κεφαλαιακή ελάφρυνση 40 εκατ.

Η Τράπεζα Πειραιώς συνέχισε να αξιοποιεί το συγκεκριμένο εργαλείο και κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026.

Τον Σεπτέμβριο ολοκλήρωσε συναλλαγή SRT που αφορούσε χαρτοφυλάκιο καταναλωτικών δανείων ύψους περίπου 550 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα οικονομικά αποτελέσματα εννεαμήνου της τράπεζας, η συναλλαγή αναμένεται να προσφέρει κεφαλαιακή ελάφρυνση περίπου 40 εκατ. ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη στρατηγική αποτελεσματικότερης αξιοποίησης των εποπτικών κεφαλαίων, με στόχο τη διατήρηση ισχυρών δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας και τη δημιουργία πρόσθετης δυνατότητας πιστωτικής επέκτασης.

Η ΕΚΤ βλέπει περιορισμένους κινδύνους, αλλά προειδοποιεί

Παρά την ταχεία ανάπτυξη της αγοράς SRTs, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα παραμένουν σήμερα περιορισμένοι.

Οι συναλλαγές υπόκεινται σε εποπτικό έλεγχο και απαιτείται η αναγνώριση της ουσιαστικής μεταφοράς κινδύνου με βάση τα προβλεπόμενα κριτήρια.

Ωστόσο, η ΕΚΤ επισημαίνει δύο βασικές πηγές αβεβαιότητας.

Η πρώτη αφορά τον κίνδυνο αναχρηματοδότησης των συναλλαγών κατά τη λήξη τους, ο οποίος περιορίζεται όταν η διάρκεια της πιστωτικής προστασίας αντιστοιχεί στη διάρκεια των υποκείμενων δανείων.

Η δεύτερη συνδέεται με την περιορισμένη διαφάνεια σχετικά με τους τελικούς επενδυτές που αναλαμβάνουν τον κίνδυνο. Η έλλειψη πλήρους πληροφόρησης δυσκολεύει την αξιολόγηση της δυνατότητάς τους να απορροφήσουν σημαντικές πιστωτικές ζημιές σε περιόδους οικονομικής πίεσης.

Η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι μια υπερβολική εξάρτηση των τραπεζών από τέτοιου είδους συναλλαγές θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα, ιδιαίτερα εάν οι επενδυτές περιορίσουν τη δυνατότητά τους να προσφέρουν πιστωτική προστασία.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η πίεση στον μη τραπεζικό χρηματοπιστωτικό τομέα θα μπορούσε να μεταφερθεί στις τράπεζες, επηρεάζοντας τη δυνατότητά τους να χορηγούν νέα δάνεια.

Τι σημαίνει η νέα τάση για τις ελληνικές τράπεζες

Η αυξανόμενη χρήση των SRTs δημιουργεί νέες δυνατότητες για τις ελληνικές τράπεζες, καθώς τους επιτρέπει να ενισχύουν την αποδοτικότητα των κεφαλαίων τους χωρίς να χρειάζεται να απομακρύνουν δανειακά χαρτοφυλάκια από τους ισολογισμούς τους.

Για την Πειραιώς, τη Eurobank και την Alpha Bank, τα ήδη καταγεγραμμένα κεφαλαιακά οφέλη δείχνουν ότι το συγκεκριμένο εργαλείο έχει αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στη διαχείριση των εποπτικών απαιτήσεων.

Το ζητούμενο πλέον είναι κατά πόσο τα κεφάλαια που απελευθερώνονται θα μεταφραστούν σε μεγαλύτερη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και υψηλότερη τραπεζική κερδοφορία, χωρίς να δημιουργηθούν νέες εξαρτήσεις από τα επενδυτικά κεφάλαια που αναλαμβάνουν τον πιστωτικό κίνδυνο.

===============================================

Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προσφέρονται προς τους επισκέπτες/τριες/χρήστες/τριες του fpress.gr αποκλειστικά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς, δεν δύνανται σε καμιά περίπτωση να εκληφθούν ως προτροπή, προσφορά, άποψη, ή σύσταση του fpress.gr για αγορά ή πώληση οποιουδήποτε χρεογράφου και δεν συνθέτουν νομική, φορολογική, λογιστική, ή επενδυτική συμβουλή ή υπηρεσία σχετικά με την αποδοτικότητα ή καταλληλότητα οποιουδήποτε χρεογράφου ή επένδυσης. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουδεμία ευθύνη για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.

Ελληνικός Χρυσός: Πώς η μεταλλευτική δραστηριότητα δημιουργεί αξία για την οικονομία και την κοινωνία

Ελληνικός Χρυσός: Πώς η μεταλλευτική δραστηριότητα δημιουργεί αξία για την οικονομία και την κοινωνία

21.11.20261 λεπτ.
Ο Δημήτρης Μελισσανίδης και το Ολυμπιακό Ιππικό Κέντρο Μαρκοπούλου
Ο Μελισσανίδης κέρδισε τον διαγωνισμό για το Ιππικό Κέντρο – Money talks, bullshit walks

Ο Μελισσανίδης κέρδισε τον διαγωνισμό για το Ιππικό Κέντρο – Money talks, bullshit walks

20.11.20261 λεπτ.
Alter Ego Media: Στόχος ο διπλασιασμός του ομίλου σε τρία χρόνια – Τι αποκαλύπτει ο Γιάννης Βρέντζος

Alter Ego Media: Στόχος ο διπλασιασμός του ομίλου σε τρία χρόνια – Τι αποκαλύπτει ο Γιάννης Βρέντζος

20.11.20261 λεπτ.
Bally’s Intralot: Έσοδα 830,3 εκατ. ευρώ και EBITDA 273,6 εκατ. ευρώ στο 9μηνο

Bally’s Intralot: Έσοδα 830,3 εκατ. ευρώ και EBITDA 273,6 εκατ. ευρώ στο 9μηνο

20.11.20261 λεπτ.
Lavipharm: Άλμα 28% στις πωλήσεις και αύξηση 14,3% στα καθαρά κέρδη το εννεάμηνο

Lavipharm: Άλμα 28% στις πωλήσεις και αύξηση 14,3% στα καθαρά κέρδη το εννεάμηνο

19.11.20261 λεπτ.
Eurobank – ΕΤαΕ: Νέα χρηματοδοτική ώθηση €950 εκατ. στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω InvestEU

Eurobank – ΕΤαΕ: Νέα χρηματοδοτική ώθηση €950 εκατ. στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω InvestEU

19.11.20261 λεπτ.
Π. Σουρέτης (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ): Απαιτούνται άμεσες παρεμβάσεις για το κυκλοφοριακό

Π. Σουρέτης (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ): Απαιτούνται άμεσες παρεμβάσεις για το κυκλοφοριακό

19.11.20261 λεπτ.
Allwyn: Αύξηση εσόδων 19% στα 1,22 δισ. ευρώ και EBITDA 396 εκατ. ευρώ το γ΄ τρίμηνο – Επιβεβαιώνει τις προβλέψεις για το 2026

Allwyn: Αύξηση εσόδων 19% στα 1,22 δισ. ευρώ και EBITDA 396 εκατ. ευρώ το γ΄ τρίμηνο – Επιβεβαιώνει τις προβλέψεις για το 2026

19.11.20261 λεπτ.
ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Το ισχυρότερο στην ιστορία της το γ΄ τρίμηνο – Έρχονται νέα ρεκόρ κερδών

ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Το ισχυρότερο στην ιστορία της το γ΄ τρίμηνο – Έρχονται νέα ρεκόρ κερδών

19.11.20261 λεπτ.
IDEAL Holdings: Άλμα 33% στα καθαρά κέρδη και ισχυρή ανάπτυξη σε όλες τις εταιρείες του χαρτοφυλακίου

IDEAL Holdings: Άλμα 33% στα καθαρά κέρδη και ισχυρή ανάπτυξη σε όλες τις εταιρείες του χαρτοφυλακίου

19.11.20261 λεπτ.
Cenergy Holdings: Αύξηση 20% των κερδών στο εννεάμηνο – Iστορικό ρεκόρ ανεκτέλεστου στα 5,2 δισ. ευρώ

Cenergy Holdings: Αύξηση 20% των κερδών στο εννεάμηνο – Iστορικό ρεκόρ ανεκτέλεστου στα 5,2 δισ. ευρώ

19.11.20261 λεπτ.
ElvalHalcor αποτελέσματα εννεαμήνου 2026
ElvalHalcor: Άλμα 82,4% στα κέρδη προ φόρων – Στα 3,32 δισ. ευρώ ο κύκλος εργασιών

ElvalHalcor: Άλμα 82,4% στα κέρδη προ φόρων – Στα 3,32 δισ. ευρώ ο κύκλος εργασιών

18.11.20261 λεπτ.
Eurobank: Ενδιάμεσο καθαρό μέρισμα 0,056 ευρώ ανά μετοχή

Eurobank: Ενδιάμεσο καθαρό μέρισμα 0,056 ευρώ ανά μετοχή

18.11.20261 λεπτ.
Quest: Αύξηση 10,7% στις πωλήσεις και 14,7% στα καθαρά κέρδη το εννεάμηνο

Quest: Αύξηση 10,7% στις πωλήσεις και 14,7% στα καθαρά κέρδη το εννεάμηνο

18.11.20261 λεπτ.
ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Άλμα 61,3% στα καθαρά κέρδη το εννεάμηνο – Στα 3,45 δισ. ο τζίρος

ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Άλμα 61,3% στα καθαρά κέρδη το εννεάμηνο – Στα 3,45 δισ. ο τζίρος

18.11.20261 λεπτ.