Η παραδοχή ανήκει σε αρμόδια κυβερνητική πηγή και αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος: αν συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση στις διεθνείς αγορές, όσο και να επιδοτηθούν τα νοικοκυριά, η λιανική τιμή του πετρελαίου θέρμανσης δύσκολα θα υποχωρήσει κάτω από τα 1,7 ευρώ το λίτρο.

Και το πετρέλαιο θέρμανσης δεν είναι το μοναδικό μέτωπο. Ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο, αμόλυβδη και πετρέλαιο κίνησης συνθέτουν μια «τέλεια ενεργειακή καταιγίδα», η οποία ήδη αυξάνει το κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ενώ παράλληλα δημιουργεί νέες πιέσεις στην οικονομία και στο κόστος του χρήματος.

Η παραδοχή αυτή δείχνει ότι ούτε ο ελληνικός προϋπολογισμός ούτε ένας ευρωπαϊκός προϋπολογισμός μπορούν να απορροφήσουν πλήρως τις συνέπειες μιας ενεργειακής κρίσης που παραμένει σε πλήρη εξέλιξη, την ώρα που πλησιάζουμε ολοένα και περισσότερο στην έναρξη της χειμερινής περιόδου.

Τα στοιχεία, είναι ιδιαίτερα πιεστικά:

1. Αμόλυβδη στα 2,2 ευρώ το λίτρο

Η αμόλυβδη φλερτάρει πλέον με τα 2,2 ευρώ το λίτρο, ακόμη και με τη στήριξη των διυλιστηρίων, τα οποία επιδοτούν την τιμή κατά 10 λεπτά το λίτρο, με το κόστος να φτάνει περίπου στα 30 εκατ. ευρώ για το καθένα σε μηνιαία βάση. Με τις σημερινές τιμές, το γέμισμα ενός ρεζερβουάρ μπορεί να ξεπεράσει τα 100 ευρώ. Πέρυσι, το αντίστοιχο γέμισμα κόστιζε τουλάχιστον 25 ευρώ λιγότερα. Για ένα μέσο νοικοκυριό που χρειάζεται να γεμίσει το αυτοκίνητο δύο φορές τον μήνα, η επιβάρυνση γίνεται πλέον ιδιαίτερα αισθητή. Το αντίστοιχο ισχύει και για το πετρέλαιο κίνησης.

2. Πετρέλαιο θέρμανσης στα 2 ευρώ

Αν η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης διαμορφωθεί στα 2 ευρώ το λίτρο, τότε ένας τόνος, δηλαδή μια ποσότητα που χρειάζονται εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά για τη θέρμανσή τους, θα κοστίζει περίπου 2.400 ευρώ. Πρόκειται για μια επιβάρυνση της τάξης των 1.000 ευρώ σε σχέση με πέρυσι, πριν καν υπολογιστεί το κόστος της ίδιας της χειμερινής κατανάλωσης.

3. Ρεύμα: η χονδρική στα 157,45 ευρώ/MWh

Η μέση χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τον Σεπτέμβριο έχει διαμορφωθεί στα 157,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 133,4 ευρώ τον Αύγουστο και μόλις 109 ευρώ τον Οκτώβριο του 2025. Η πίεση έχει ήδη περάσει στη λιανική αγορά. Ένα από τα εκατομμύρια νοικοκυριά που παραμένουν στο πράσινο τιμολόγιο πληρώνει τον Σεπτέμβριο 18,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα όταν η κατανάλωση ξεπερνά τις 200 kWh. Τον περασμένο Φεβρουάριο, μέσα στην καρδιά του χειμώνα, η αντίστοιχη χρέωση ήταν 13,9 λεπτά έως τις 200 kWh και 15,4 λεπτά πάνω από τις 200 kWh. Με άλλα λόγια, το πράσινο τιμολόγιο έχει ήδη ακριβύνει από περίπου 13% έως 20% σε σχέση με τον περασμένο Φεβρουάριο, ενώ στις τιμές δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως οι νέες ανατιμήσεις που προκαλεί η άνοδος της χονδρεμπορικής αγοράς.

4. Φυσικό αέριο: άνοδος 149,5% σε ετήσια βάση

Στις χρηματιστηριακές αγορές, το φυσικό αέριο κινείται πλέον στα 80,8 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η ετήσια αύξηση φτάνει στο 149,5%, ενώ μόνο μέσα στον τελευταίο μήνα η τιμή έχει αυξηθεί κατά 30,9%. Η άνοδος έχει ήδη αρχίσει να περνά στις τιμές λιανικής του Σεπτεμβρίου και η αγορά περιμένει τις επόμενες ανατιμήσεις.

Τρία μέτωπα για την κυβέρνηση

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση καλείται να κινηθεί ταυτόχρονα σε τρία διαφορετικά μέτωπα.

1. Καύσιμα κίνησης

Το πρώτο αφορά την παράταση των επιδοτήσεων στα καύσιμα κίνησης. Η σχετική απόφαση δεν απέχει πλέον παρά περίπου δύο εβδομάδες. Η αμόλυβδη κινείται ήδη κοντά στα 2,2 ευρώ το λίτρο, έχοντας στήριξη 10 λεπτών από τα διυλιστήρια, ενώ το πετρέλαιο κίνησης επιδοτείται κατά 15 λεπτά. Χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις, οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν περίπου στα 2,3 ευρώ για την αμόλυβδη και στα 2,35 ευρώ για το diesel. Η παράταση της στήριξης θεωρείται το πιθανότερο σενάριο. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι σε ποιο ύψος θα διαμορφωθεί η επιδότηση.

2. Ηλεκτρική ενέργεια

Το δεύτερο μέτωπο είναι η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Προς το παρόν, το επιχείρημα είναι ότι οι καταναλωτές μπορούν να στραφούν στα φθηνότερα μπλε, σταθερά τιμολόγια. Πρόκειται όμως για μια προσφορά με ημερομηνία λήξης στο τέλος Οκτωβρίου, ενώ προφανώς δεν αναμένεται να αλλάξουν τιμολόγιο όλοι οι καταναλωτές. Εάν η κατάσταση στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας επιδεινωθεί περαιτέρω, είναι πιθανό να επανέλθουν στο τραπέζι τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν το 2023, με τη δέσμευση των υπερκερδών και την επιδότηση της κιλοβατώρας για τον τελικό καταναλωτή.

3. Πετρέλαιο θέρμανσης

Το τρίτο και μεγαλύτερο μέτωπο είναι το πετρέλαιο θέρμανσης. Περισσότερα από 1,8 εκατομμύρια νοικοκυριά επηρεάζονται άμεσα από την εξέλιξη της τιμής του. Το σχέδιο που βρίσκεται στο τραπέζι προβλέπει συνδυαστική στήριξη από κράτος και διυλιστήρια. Ωστόσο, ακόμη και με την παρέμβαση αυτή, η τιμή δύσκολα θα υποχωρήσει κάτω από τα 1,7-1,8 ευρώ το λίτρο, ανάλογα φυσικά με την πορεία των διεθνών αγορών.

Οι Ευρωπαίοι… μετά την κρίση

Ο υπουργός Οικονομικών έχει ήδη αναφερθεί στην ύπαρξη ευρωπαϊκών εργαλείων που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την αντιμετώπιση μιας νέας ενεργειακής κρίσης. Προς το παρόν, όμως, η σχετική συζήτηση στην Ευρώπη δεν έχει ανοίξει. Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η δυνατότητα αξιοποίησης πόρων μέσω της ρήτρας διαφυγής, προκειμένου να υπάρξει έκτακτη στήριξη των νοικοκυριών. Το πρόβλημα είναι ο χρόνος. Αποφάσεις πριν από τα μέσα Οκτωβρίου δεν αναμένονται. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ο κίνδυνος να δούμε πρώτα τις εφιαλτικές τιμές να αναρτώνται στις αντλίες και στα πρατήρια και μετά να ακολουθήσουν οι ευρωπαϊκές και εθνικές παρεμβάσεις.

Με την ελπίδα, βέβαια, ότι μέχρι τότε οι διεθνείς τιμές ενέργειας θα έχουν κινηθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση.